ભારતીય પરિવારો માટે એક સમયે બેંકની ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટ (FD) એટલે સુરક્ષાનું બીજું નામ હતું. દાયકાઓથી આપણે 'પૈસા ડૂબશે નહીં' તેવા ભરોસે બેંકમાં બચત કરતા આવ્યા છીએ. પરંતુ હવે એક મૌન ક્રાંતિ આવી છે. ૭ ટકા વળતર આપતી FD હવે ભારતીયોને પૂરતી લાગતી નથી. મોંઘવારીના રાક્ષસ સામે લડવા અને સંપત્તિ સર્જન માટે હવે મધ્યમ વર્ગના પરિવારો પણ જોખમ લેતા શીખ્યા છે અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, SIP તથા શેરબજાર તરફ વળ્યા છે.

શું 7% ની સુરક્ષિત FD હવે જૂની ફેશન
વર્ષો સુધી ભારતીય ગૃહિણીઓ અને નોકરિયાત વર્ગ માટે સોનું અને FD જ રોકાણના મુખ્ય સાધનો હતા. પરંતુ હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ છે.

મોંઘવારીનો માર: 
નિષ્ણાતો માને છે કે જો મોંઘવારી દર ૬ ટકા હોય અને FD પર ૭ ટકા વળતર મળતું હોય, તો ટેક્સ કાપ્યા બાદ વાસ્તવિક નફો 'શૂન્ય' જેવો રહે છે. એટલે કે, લાંબા ગાળે FD તમારા પૈસાને વધારવાને બદલે માત્ર સાચવે છે.

નજરિયામાં બદલાવ: 
પહેલા શેરબજારને 'જુગાર' ગણવામાં આવતો હતો, પણ હવે તેને 'વ્યૂહાત્મક રોકાણ' તરીકે જોવામાં આવે છે.

કેવી રીતે લોકોએ બદલી પોતાની પદ્ધતિ?
રોકાણકારો હવે માત્ર બચત નથી કરી રહ્યા, પણ સ્માર્ટ રોકાણ કરી રહ્યા છે. ચાલો જોઈએ કેટલાક ઉદાહરણો:

01- હૈદરાબાદના આઈટી પ્રોફેશનલ: પહેલા તેઓ ₹૩ લાખ ૭% વ્યાજે FD માં રાખતા હતા. બે વર્ષ પહેલા તેમણે દર મહિને ₹૮,૦૦૦ ઇક્વિટી મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં (SIP) રોકવાનું શરૂ કર્યું. બજારના ઉતાર-ચઢાવ છતાં તેમને વાર્ષિક ૧૩ ટકા વળતર મળ્યું, જે FD કરતા બમણું છે.

02- મુંબઈનું દંપતી: પરંપરાગત રીતે સોનું અને FD માં રોકાણ કરનારા આ દંપતીએ ગયા વર્ષે બ્લુ-ચિપ કંપનીઓના શેર ખરીદ્યા. તેમના પોર્ટફોલિયોમાં એક જ વર્ષમાં ૧૫ ટકા નો વધારો જોવા મળ્યો છે.

03- દિલ્હીના માર્કેટિંગ એક્સપર્ટ: ત્રણ વર્ષ પહેલા શરૂ કરેલી ₹૫,૦૦૦ ની SIP આજે ₹૨ લાખથી વધુના ભંડોળમાં ફેરવાઈ ગઈ છે, જે સામાન્ય બચત ખાતા કરતા અનેકગણું શ્રેષ્ઠ પરિણામ છે.

રોકાણ હવે માત્ર પૈસા નહીં, પારિવારિક ચર્ચાનો વિષય
આ ફેરફાર માત્ર આંકડા પૂરતો મર્યાદિત નથી, પણ સામાજિક સ્તરે પણ દેખાઈ રહ્યો છે.

જોખમ હવે પ્રગતિનું સાધન: 
હવે લોકો જોખમથી ભાગતા નથી પણ તેને સમજે છે. 'રિસ્ક મેનેજમેન્ટ' હવે સામાન્ય લોકોના ડિક્શનરીમાં પણ સામેલ થયું છે.

સંયુક્ત નિર્ણયો: 
પહેલા ઘરના વડીલો જ રોકાણના નિર્ણયો લેતા હતા, પણ હવે પતિ-પત્ની અને બાળકો સાથે મળીને ભવિષ્યનું પ્લાનિંગ કરે છે.

ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની એન્ટ્રી: 
એપ્સના માધ્યમથી રોકાણ કરવું એટલું સરળ બની ગયું છે કે હવે સામાન્ય પરિવાર પણ ઈન્ટરનેશનલ ફંડ અને ETF જેવા વિકલ્પોમાં રસ લઈ રહ્યો છે.