બ્રેસ્ટ(છાતી) અને સર્વાઇકલ(ગર્ભાશયના મુખ)નું કેન્સર કે જે ફકત મહીલાઓને થાય છે. ત્યારે આ કેસનું પ્રમાણ મહીલાઓમાં ખૂબજ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. કારણ કે, વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં આ કેસની સંખ્યા ૨૧૧ હતી. જયારે ચાલુ વર્ષે ફકત ૮ મહીનામાં શહેર-જિલ્લામાં ૧૪૧ કેસ નોંધાયા છે. આ જ રીતે સર્વાઇકલ કેન્સરના કેસ પણ ચોંકાવનારી રીતે વધી રહ્યા છે. કારણ કે, પોણા પાંચ વર્ષમાં ઉતરોતર સતત વધારો નોંધાઇ રહ્યો છે. વર્ષ ૨૦૨૪-૨૫માં ૫૭ મહીલાઓને આ કેન્સર થયાનું નોંધાયું હતું. જયારે ચાલુ વર્ષે ફકત ૮ મહીનામાં ૫૧ કેસ નોંધાયા છે.


તદઉપરાંત મોંઢાના કેન્સરનું પ્રમાણ પુરૂષોમાં વઘ્યું છે. પોણા પાંચ વર્ષમાં શહેર-જિલ્લામાં ૨૧૯૬ પુરૂષ અને ૬૩૮ મહીલાને આ બિમારી થયાનું નોંધાયું છે. જયારે પેટ સહીત અન્ય અવયવોનું ૧૬૩૯ પુુરૂષ અને ૯૮૨ મહીલાઓને કેન્સર થયાનું સરકારી ચોપડે નોંધાયું છે. ફેંફસા, મોઢા અને અન્ય અવયવના કેન્સરનું પ્રમાણ મહીલા કરતા પુરૂષોમાં વઘ્યું છે. મહીલા અને પુરૂષોમાં કેન્સરનું વધતું પ્રમાણ સ્વસ્થ સમાજ માટે ગંભીર ખતરો બન્યું છે. બીજી બાજુ જેટ ગતિએ વધતા કેન્સરના કેસ પર નિયંત્રણ એ તંત્ર માટે ખૂબજ પડકારરૂપ બન્યું છે. જો કે, કેન્સર અંગે લોકજાગૃતિ આવે તે માટે તંત્ર દ્વારા કરવામાં આવતી કામગીરી અને કાર્યક્રમો સામે પણ સવાલ ઉઠ્યા છે. ત્યારે કેન્સરથી જીવન કેન્સલ ન થાય તે માટે સાવચેતી રાખવી એ દરેક લોકો માટે જરૂરી નહીં પરંતુ ફરજીયાત બની છે. 



મહીલા અને પુરૂષને કેન્સર થવાના મુખ્ય કારણ, તકેદારી જરૂરી નહીં ફરજીયાત

--બ્રેસ્ટ કેન્સર: આ કેન્સર મહીલાઓને થાય છે. હોર્મોનલ ઇનબેલેન્સ એટલે કે આંતર સ્ત્રાવની અનિયમિતતા, વધુ ચરબીવાળો ખોરાક, અનિયમિત જીવનશૈલી આ કેન્સર થવાના મુખ્ય કારણો છે. આ કેન્સર વારસાગત પણ છે. 

--સર્વાઇકલ કેન્સર: ગર્ભાશયના મુખનું કેન્સર મહીલાઓને થાય છે. ખૂબજ વહેલા લગ્ન, વારંવાર ચેપ એટલે કે વાયરલ ઇન્ફેકશન થવું, એકથી વધુ સ્લીપીંગ પાર્ટનરના આ કેન્સર થવાના મુખ્ય કારણ છે. અમુક ચોકકસ કોમ્યુનીટીમાં આ બિમારી વધુ જોવા મળે છે.

--ફેંફસાનું કેન્સર: આ કેન્સર મહીલા અને પુરૂષ બંનેને થાય છે. સીગારેટનું સ્મોકીંગ, તમ્બાકુના કારણે આ બિમારી થાય છે. હવા પ્રદૂષણના કારણે પણ આ કેન્સર થતું હોવાનું તબીબોએ જણાવ્યું છે. ગામડામાં ચૂલાના ધુમાડાના કારણે આ કેન્સરનું પ્રમાણ વધુ જોવા મળે છે.

--મોઢાનું કેન્સર: આ કેન્સર મહીલા અને પુરૂષ બંનેને થાય છે. તમાકુનું વ્યસન, સ્મોકીંગ, બજરની કુટેવ મુુખ્ય કારણ છે. તદઉપરાંત દાંતની નિયમિત અને અપૂરતી સફાઇ ન કરવામાં આવતા પણ આ બિમારી થાય છે.

--અન્ય કેન્સર: પેટ, આંતરડા સહીત અન્ય કેન્સર મહીલા અને પુરૂષને થાય છે. મરી,મસાલા સહીતના તેજાનાવાળો ખોરાક, સ્મોકીંગ(ધ્રુમપાન) અને કેમીકલયુકત શાકભાજી, ફળ સહીતના ખોરાકના કારણે આ બિમારી થાય છે.​​​​​​​

​​​​​​​

જામનગર શહેર-જિલ્લામાં નોંધાયેલા જુદા-જુદા કેન્સરના દર્દી(સીબીએચઆઇનો રિપોર્ટ)

વર્ષ:     બ્રેસ્ટ    સર્વાઇકલ    ફેંફસા    ઓરલ    અન્ય    કુલ
૨૦૨૧-૨૨    ૨૧૯    ૪૭    ૧૩૩    ૮૨૮    ૪૩૪    ૧૬૬૧
૨૦૨૨-૨૩    ૨૨૫    ૪૩    ૧૧૨    ૬૧૦    ૪૧૬    ૧૪૦૬
૨૦૨૩-૨૪    ૨૪૦    ૬૭    ૧૮૪    ૫૪૨    ૭૦૩    ૧૭૩૬
૨૦૨૪-૨૫    ૨૧૧    ૫૭    ૯૬    ૫૮૫    ૬૮૫    ૧૬૩૪
૨૦૨૫-૨૬(નવે.)    ૧૪૧    ૫૧    ૯૫    ૨૬૯    ૩૮૩    ૯૩૯​​​​​​​


ફેંફસા, મો અને અન્ય કેન્સરનું પ્રમાણ પુરૂષમાં વધુ 

જામનગર શહેર-જિલ્લામાં ફેંફસા, મો અને અન્ય કેન્સરનું પ્રમાણ મહીલા કરતા પુરૂષમાં વધુ નોંધાયું છે. જેની પાછળ મુખ્યત્વે સ્મોકીંગ સહીતની કુટેવ,અનિયમિત જીવનશૈલી કારણભૂત હોવાનું તબીબોએ જણાવ્યું છે. કારણ કે, વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨થી ચાલુ વર્ષે નવેમ્બર મહીના સુધીમાં એટલે કે પોણા પાંચ વર્ષમાં ૪૯૦ પુરૂષ  અને ૧૩૦ મહીલાઓને ફેંફસા, ૨૧૯૬ પુરૂષ અને ૬૩૮ મહીલાને મોઢાનું અને ૧૬૩૯ પુરૂષ અને ૯૮૨ મહીલાઓને પેટ, આંતરડા સહીત અન્ય અવયવાના કેન્સર થયાનું સરકારી ચોપડે નોંધાયું છે. 


પોણા પાંચ વર્ષમાં કેન્સરથી ૨૮ લોકોના મોત

જામનગર શહેર-જિલ્લામાં વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨થી ચાલુ વર્ષે નવેમ્બર મહીના સુધીમાં કેન્સરની બિમારીથી ૨૮ લોકોના મૃત્યુ થયાનું સરકારી ચોપડે નોંધાયું છે. જેમાં બ્રેસ્ટ કેન્સરથી ૭ મહીલા, ફેંફસાના કેન્સરથી ૮ પુરૂષ, મોઢાના કેન્સરની ૭ પુરૂષ અને પેટ, આંતરડા સહીત અન્ય કેન્સરથી ૪ પુરૂષ અને ૧ મહીલાના મૃત્યુનો સમાવેશ થાય છે. ખાસ કરીને વર્ષ ૨૦૨૧-૨૨ માં શહેર-જિલ્લામાં કેન્સરથી ૧૫ લોકોના મૃત્યુ નિપજયા હતાં. જો કે ત્યારબાદ કેન્સરથી મૃત્યુના પ્રમાણમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે.