અમેરિકામાં આજે બે મહાસત્તાઓ વચ્ચે એક મોટી બેઠક યોજાવા જઈ રહી છે. ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અમેરિકા પહોંચ્યા છે. જિનપિંગની આ મુલાકાત 11 વર્ષ પછી થઈ રહી છે. પ્રોટોકોલ તોડીને, અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ખુદ જોઈન્ટ બેઝ એન્ડ્રુઝ એરપોર્ટ પર રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગનું સ્વાગત કર્યું હતું. જ્યારે રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ તેમની પત્ની પેંગ લિયુઆનનો હાથ પકડીને વિમાનમાંથી નીચે ઉતર્યા, ત્યારે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને તેમની પત્ની મેલાનિયા ટ્રમ્પે તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કર્યું હતું. શી જિનપિંગના સ્વાગત માટે લગભગ 100 ફૂટ લાંબી લાલ જાજમ બિછાવવામાં આવી હતી અને બે બી-વન બોમ્બર વિમાનોએ બંને નેતાઓને આકાશમાંથી સલામી આપી હતી. આ સાથે, બંને દેશોના રાષ્ટ્રગીત વચ્ચે યુએસ સેનાના 479 સૈનિકોએ ગાર્ડ ઓફ ઓનર આપ્યું હતું.

શી જિનપિંગ ત્રણ દિવસની રાજ્ય મુલાકાતે અમેરિકા પહોંચ્યા છે. એક દાયકાથી વધુ સમયમાં આ તેમની વોશિંગ્ટનની પહેલી મુલાકાત છે. ટ્રમ્પ શીનું સ્વાગત કરવા માટે વ્યક્તિગત રીતે જોઈન્ટ બેઝ એન્ડ્રુઝ પહોંચ્યા હતા. સ્વાગત સમારોહ દરમિયાન શી જિનપિંગને બંદૂકોની સલામી પણ આપવામાં આવી હતી.

આજે ટ્રમ્પ અને જિનપિંગ વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ દ્વિપક્ષીય વાતચીત થશે. આ દરમિયાન પાંચ મહત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની શક્યતા છે. તેમાં વેપાર, ટેરિફ, એઆઈ, તાઈવાન પર ચાલી રહેલ તણાવ, ઈરાન યુદ્ધ અને રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદીનો મુદ્દો સામેલ છે. તે જ સમયે, આજે રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના સ્વાગત માટે વ્હાઇટ હાઉસના સ્ટેટ ફ્લોર પર એક વિશેષ સમારોહનું આયોજન કરશે. તેમજ આજે રાત્રે વ્હાઇટ હાઉસમાં શી જિનપિંગ અને તેમની પત્ની પેંગ લિયુઆનના સન્માનમાં રાજ્ય ભોજન સમારંભ યોજાશે.

ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગ અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના આમંત્રણ પર 23થી 25 સપ્ટેમ્બર (સ્થાનિક સમય) સુધી ત્રણ દિવસ માટે વોશિંગ્ટનની મુલાકાતે છે. છેલ્લા છ મહિનામાં બંને નેતાઓ વચ્ચે આ બીજી મુલાકાત હશે. બેઇજિંગે આ ઘટનાક્રમને ઐતિહાસિક ગણાવ્યો છે. અગાઉ, અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે મે મહિનામાં ચીન (બેઇજિંગ)ની મુલાકાત લીધી હતી અને શી જિનપિંગ સાથે ઐતિહાસિક મુલાકાત કરી હતી. બંને નેતાઓએ વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચેના સંબંધો સુધારવાના હેતુથી વાટાઘાટો કરી હતી.

શી જિનપિંગની મુલાકાત અંગે, યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ કહ્યું, યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન વિશ્વની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન કદાચ વિશ્વની બે સૌથી શક્તિશાળી સૈન્ય શક્તિઓ ધરાવે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો 21મી સદીનો માર્ગ નક્કી કરશે. આ સંબંધોમાં શું થાય છે? એવું વિચારવું કે આપણે તેમની સાથે ઉચ્ચ સ્તરે વાતચીત નહીં કરીએ તે બેજવાબદારીભર્યું છે. તે ખૂબ જ ખોટું છે. આપણે કરવું જ જોઈએ. આનો અર્થ એ નથી કે આપણી વચ્ચે ઊંડા મતભેદો નથી. અલબત્ત આપણે છીએ. પરંતુ શીત યુદ્ધની ચરમસીમાએ પણ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ વારંવાર સોવિયેત અધિકારીઓ સાથે વાતચીત અને મુલાકાત કરતું હતું. 

વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ માને છે કે ચીની સરકાર સાથે આપણા મતભેદો ગમે તે હોય ચીન કોઈ નાનો દેશ નથી. તે વિશ્વની બીજી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે, તેની પાસે ખૂબ મોટી સેના છે જે ઇતિહાસમાં કદાચ સૌથી ઝડપી દરે તેની સૈન્ય શક્તિનો વિસ્તાર કરી રહી છે અને હા, એક એવો દેશ જેની સાથે આપણને વેપાર, સપ્લાય ચેઇન, આવશ્યક ખનિજો વગેરે અંગે પણ ઊંડા મતભેદો છે. આથી, મને લાગે છે કે આપણા નેતાઓ માટે એકબીજા સાથે વાત કરવી અને મળવું મહત્વપૂર્ણ છે. જવાબદાર રાજદ્વારી વલણ છે, અને અમે તેને એ રીતે જોઈએ છીએ.

શી જિનપિંગનું સ્વાગત ખાસ માનવામાં આવે છે કારણ કે 1962 પછી પહેલી વાર એવું બન્યું છે કે કોઈ અમેરિકન રાષ્ટ્રપતિએ એરપોર્ટ પર કોઈ વિદેશી નેતાનું વ્યક્તિગત રીતે સ્વાગત કર્યું હોય. 1962માં, તત્કાલીન રાષ્ટ્રપતિ જોન એફ. કેનેડીએ એરપોર્ટ પર બ્રિટિશ વડા પ્રધાન હેરોલ્ડ મેકમિલનનું સ્વાગત કર્યું હતું. ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગ વચ્ચેની વાતચીતમાં વેપાર ટેરિફ, ટેકનોલોજી, કૃત્રિમ બુદ્ધિ, લશ્કરી સંબંધો, પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષ, રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ, અવકાશમાં શસ્ત્ર સ્પર્ધા અને તાઇવાનને અમેરિકાના શસ્ત્રોના વેચાણ જેવા મુદ્દાઓ આવરી લેવામાં આવે તેવી શક્યતા છે.

શી જિનપિંગ પહેલા, જ્યારે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન ઓગસ્ટ 2025માં અમેરિકા પહોંચ્યા હતા, ત્યારે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પણ તેમનું ખૂબ જ ખાસ રીતે સ્વાગત કર્યું હતું. અલાસ્કામાં જોઈન્ટ બેઝ એલ્મેન્ડોર્ફ-રિચાર્ડસન ખાતે બંને નેતાઓની મુલાકાત દરમિયાન, એક યુએસ બી-2 સ્ટીલ્થ બોમ્બર અને ચાર એફ-35 ફાઇટર જેટ તેમની ઉપરથી ઉડાન ભરી હતી, જ્યારે એફ-22 ફાઇટર જેટ પણ રનવે પર તૈનાત હતા. વિમાનના ઉડાનથી પુતિન પણ આશ્ચર્યચકિત થઈ ગયા હતા. આમ, પુતિનના સ્વાગત માટે સમારોહના ભાગ રૂપે અમેરિકાએ લશ્કરી શક્તિનું પ્રદર્શન શામેલ કર્યું હતું.

જિનપિંગ બોમ્બર વિમાનોની ગર્જનાથી ચોંક્યા, ટ્રમ્પ હસ્યા

સ્વાગત સમારોહ દરમિયાન, બે યુએસ એરફોર્સ બી-વન બોમ્બર વિમાનો ઉપરથી ઉડાન ભરી રહ્યા હતા, જ્યારે શી જિનપિંગ અને રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અમેરિકન રાષ્ટ્રગીત વાગી રહ્યા હતા ત્યારે સાથે ઉભા હતા. વિમાનોનો જોરદાર પડઘો પાડતો અવાજ સાંભળીને શી જિનપિંગ ક્ષણભર માટે ચોંકી ગયા અને તેમની આંખો સાંકડી થઈ ગઈ હતી. આ દરમિયાન, તેમની બાજુમાં ઉભેલા ટ્રમ્પે આવી કોઈ પ્રતિક્રિયા આપી નહીં અને તેઓ હસતા જોવા મળ્યા હતા. આ આખી ક્ષણનો એક વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થયો હતો. આ ટ્રમ્પ દ્વારા રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનનું સ્વાગત કરવા જેવું એક આકર્ષક સામ્યતા છે.

ચીન-અમેરિકા દુશ્મન નહીં, પણ ભાગીદાર બનવા જોઈએઃ જિનપિંગ

શી જિનપિંગે કહ્યું કે ચીન અને અમેરિકા દુશ્મન નહીં પણ ભાગીદાર બનવા જોઈએ. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે બંને દેશો આ નવા યુગમાં સાથે રહેવાનો યોગ્ય રસ્તો શોધી શકશે. ચીન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે એક જ દિશામાં આગળ વધવું જોઈએ. તેમણે એક સ્થિર સંબંધ માટે હાકલ કરી જેમાં સહકાર મુખ્ય આધાર હોય, સ્પર્ધા મર્યાદિત હોય, મતભેદો નિયંત્રિત હોય અને શાંતિ એક આશા રહે. તેમણે નોંધ્યું હતું કે બંને દેશોના લોકો વચ્ચે લાંબા સમયથી મૈત્રીપૂર્ણ સંપર્કો છે અને તેમના હિતો ખૂબ જ ગહન રીતે જોડાયેલા છે. ચીનનું રાષ્ટ્રીય કાયાકલ્પ અને ટ્રમ્પનું મેક અમેરિકા ગ્રેટ અગેઇનનું લક્ષ્ય એકબીજાના માર્ગમાં નથી. બંને સાથે મળીને આગળ વધી શકે છે અને વિશ્વ માટે ફાયદાકારક બની શકે છે.