દેશમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સની ઓળખ વધુ સ્પષ્ટ બનાવવા અને બનાવટી દસ્તાવેજોના ઉપયોગને રોકવા માટે કેન્દ્ર સરકાર મોટા ફેરફારોની તૈયારી કરી રહી છે. રોડ ટ્રાન્સપોર્ટ અને હાઇવે મંત્રાલયે રજૂ કરેલા પ્રસ્તાવિત નિયમોના ડ્રાફ્ટ મુજબ ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકોના ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ અલગ રંગ અને ફોર્મેટમાં આપવામાં આવી શકે છે. નવા લાઇસન્સ પર ધારકની નાગરિકતા પણ સ્પષ્ટ લખવાની યોજના છે. જોકે કયો રંગ ભારતીયો માટે અને કયો વિદેશીઓ માટે રહેશે તે હજી નક્કી કરવામાં આવ્યું નથી.ડ્રાફ્ટમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સને માત્ર વાહન ચલાવવાની પરવાનગી આપતું કાર્ડ રાખવાને બદલે ઇમરજન્સી સમયે ઉપયોગી ઓળખપત્ર તરીકે વધુ માહિતીપ્રદ બનાવવાનો પ્રસ્તાવ છે. લાઇસન્સ પર બ્લડ ગ્રુપ, મોબાઇલ નંબર અને ઇમરજન્સી સંપર્ક નંબર પણ દર્શાવવામાં આવી શકે છે. અકસ્માતમાં ડ્રાઇવર ગંભીર રીતે ઘાયલ થાય ત્યારે તેની ઓળખ, પરિવારનો સંપર્ક અને સારવાર માટે જરૂરી પ્રાથમિક માહિતી ઝડપથી મળી રહે તે આ ફેરફાર પાછળનો હેતુ છે.સરકાર ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે નોટરી અથવા એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ કરાયેલ એફિડેવિટ સ્વીકારવાની હાલની વ્યવસ્થા પણ બંધ કરવા માંગે છે. મંત્રાલયનું માનવું છે કે એફિડેવિટ દ્વારા ખોટી જન્મતારીખ અથવા બનાવટી સરનામું દાખલ થવાની શક્યતા રહે છે. તેના બદલે ઉંમરના પુરાવા માટે પાસપોર્ટ, જન્મ પ્રમાણપત્ર અને સ્કૂલ બોર્ડની માર્કશીટ જેવા દસ્તાવેજો તથા સરનામા માટે આધાર કાર્ડ, મતદાર ઓળખપત્ર, ઇ-રેશન કાર્ડ અને તાજેતરના વીજળી કે ગેસ બિલને માન્ય ગણવાનો પ્રસ્તાવ છે.લર્નર લાઇસન્સની પ્રક્રિયામાં પણ કડકાઈ આવી શકે છે. ઓનલાઇન સેફ-ડ્રાઇવિંગ ટ્યુટોરિયલ ટેસ્ટમાં હાલ જરૂરી ૬૦ ટકા પાસિંગ માર્ક વધારીને ૭૫ ટકા કરવાનો અને ટ્યુટોરિયલ ઓછામાં ઓછું ૩૦ મિનિટનું રાખવાનો પ્રસ્તાવ છે. આથી ઉમેદવારે માત્ર ઔપચારિક રીતે ટેસ્ટ પૂરો કરવાને બદલે ટ્રાફિક નિયમો અને સલામત ડ્રાઇવિંગ અંગે પૂરતી સમજ દર્શાવવી પડશે.મહત્વની વાત એ છે કે આ ફેરફારો હજી ડ્રાફ્ટ તબક્કામાં છે. એટલે વર્તમાન લાઇસન્સનો રંગ તાત્કાલિક બદલાશે નહીં અને વાહનચાલકોને હાલ કોઈ નવી પ્રક્રિયા કરવાની જરૂર નથી. અંતિમ નિયમ જાહેર થયા પછી જ તેની અમલ તારીખ, જૂના લાઇસન્સ બદલવાની જરૂરિયાત અને નવા ફોર્મેટ અંગે સ્પષ્ટતા થશે.આ પ્રસ્તાવ પાછળ બીજો એક હેતુ દેશભરમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સના ફોર્મેટને વધુ એકરૂપ બનાવવાનો છે. હાલમાં જુદા રાજ્યોના કાર્ડમાં ડિઝાઇન અને વિગતો રજૂ કરવાની રીતમાં તફાવત જોવા મળે છે. રંગ આધારિત ઓળખ ખાસ કરીને વિદેશી નાગરિકો માટે જારી થનારા લાઇસન્સને તરત ઓળખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. તેમ છતાં નાગરિકતા દર્શાવવાના પ્રસ્તાવને અંતિમ સ્વરૂપ આપતા પહેલાં ગોપનીયતા, ડેટા સુરક્ષા અને રાજ્ય સરકારોની અમલવારી ક્ષમતા જેવા પ્રશ્નો પણ મહત્વના બનશે.