ભારતીય નૌકાદળ તેના ઇતિહાસમાં સૌથી મોટા વાર્ષિક વધારા માટે તૈયાર છે. આ વર્ષે, 2026 માં, નૌકાદળ 19 યુદ્ધ જહાજોને સામેલ કરશે, જે એક વર્ષમાં સૌથી મોટો વધારો છે. ગયા વર્ષે, 2025 માં, નૌકાદળે સબમરીન સહિત 14 જહાજોને સામેલ કર્યા હતા. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ ઉત્પાદન ગતિ ઇતિહાસમાં અભૂતપૂર્વ છે અને સ્વદેશી શિપબિલ્ડિંગ ઇકોસિસ્ટમની પરિપક્વતાને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

અહેવાલ અનુસાર 2026 નૌકાદળના વિસ્તરણ માટે એક ટોચનું વર્ષ હશે. આ સમયગાળા દરમિયાન નીલગિરિ-ક્લાસ મલ્ટી-રોલ સ્ટીલ્થ ફ્રિગેટ્સની સંખ્યામાં પણ વધારો થશે. આ વર્ગનું મુખ્ય જહાજ જાન્યુઆરી 2025 માં સેવામાં પ્રવેશ્યું, ત્યારબાદ ઓગસ્ટ 2025 માં આઈએનએસ હિમગિરિ અને આઈએનએસ ઉદયગિરિનું કમિશનિંગ થયું. આ વર્ષે નૌકાદળમાં આ વર્ગના ઓછામાં ઓછા બે વધુ જહાજો જોડાય તેવી અપેક્ષા છે.

આ ઉપરાંત, સૂચિમાં ઇક્ષક-ક્લાસ સર્વે જહાજ અને નિસ્ટાર-ક્લાસ ડાઇવિંગ સપોર્ટ જહાજનો પણ સમાવેશ થાય છે. "સંકલિત બાંધકામ" પદ્ધતિએ આટલા મોટા પાયે કમિશનિંગ શક્ય બનાવવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. આ પ્રક્રિયામાં, જહાજનું હલ, સુપરસ્ટ્રક્ચર અને આંતરિક સિસ્ટમો 250-ટન બ્લોક્સમાં બનાવવામાં આવે છે, જે પછી એસેમ્બલ કરવામાં આવે છે.

ભારત હવે 6 વર્ષમાં જહાજ બનાવી લેવા સક્ષમ બન્યું, અગાઉ 8 વર્ષ થતા

આ બ્લોક્સ ચોક્કસ રીતે બનાવવામાં આવે છે જેથી વેલ્ડીંગ પછી કેબલ અને પાઇપિંગનું સીમલેસ ફિટિંગ સુનિશ્ચિત થાય. આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ નો ઉપયોગ બાંધકામ ક્રમ બનાવવા માટે થાય છે, જેમાં મટિરિયલ સોર્સિંગથી લઈને ઉત્પાદન સમયરેખા સુધી બધું જ આવરી લેવામાં આવે છે. નવા ડિઝાઇન સોફ્ટવેર, એઆઈ અને આધુનિક બાંધકામ તકનીકોને કારણે, ભારતીય શિપયાર્ડ્સ હવે છ વર્ષમાં જહાજો બનાવી રહ્યા છે, જે અગાઉના 8-9 વર્ષની સરખામણીમાં છે. આ સોફ્ટવેર મશીનરી લેઆઉટ, સાધનો અને પ્રવાહી ગતિશીલતાની આગાહી પણ કરે છે.સંરક્ષણ મંત્રાલયે 10-12 વર્ષ પહેલાં યુદ્ધ જહાજો માટે સંકલિત બાંધકામ અપનાવ્યું હોવાના અહેવાલ છે, અને આના હવે નક્કર પરિણામો મળી રહ્યા છે.વ્યૂહાત્મક સ્તરે, ભારતના ધ્યેયો ચીનના નૌકાદળના વિસ્તરણનો સામનો કરવા, મુખ્ય દરિયાઈ માર્ગો પર નેવિગેશનની સ્વતંત્રતા જાળવવા, ક્વાડ અને એસિયાન ભાગીદારોને ટેકો આપવા અને ઈન્ડો-પેસિફિકમાં પાવર પ્રોજેક્શનને મજબૂત બનાવવાના છે.

ભારતીય નૌકાદળ હજુ પણ ચીન કરતા પાછળ

આ નૌકાદળ વિસ્તરણ હજુ પણ ચીન કરતા પાછળ છે. બેઇજિંગ નવા જહાજોના આંકડા જાહેર કરતું નથી, પરંતુ અગાઉના યુએસ મૂલ્યાંકન મુજબ, 2025 ના અંત સુધીમાં ચીની નૌકાદળ પાસે 395 જહાજો અને સબમરીન હોઈ શકે છે - જે અગાઉના 370 ના અંદાજ કરતા લગભગ 25 વધુ છે.

મે 2025ના યુએસ રિપોર્ટ - ચાઇના નેવલ મોર્ડનાઇઝેશન: ઇમ્પ્લિકેશન્સ ફોર યુએસ નેવી કેપેબિલિટીઝ, બેકગ્રાઉન્ડ એન્ડ ઇશ્યુઝ ફોર યુએસ કોંગ્રેસ - માં જણાવાયું હતું કે ચીની નૌકાદળની કુલ બળ શક્તિ 2025 સુધીમાં વધીને 395 જહાજો થશે અને 2030 સુધીમાં 435 જહાજો સુધી પહોંચી જશે. સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે રેકોર્ડ કમિશનિંગ અને ટેકનોલોજીકલ પ્રગતિ સાથે, ભારતીય નૌકાદળ ગુણાત્મક લાભ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યું છે, જે પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંતુલનમાં ભારતની ભૂમિકાને વધુ મજબૂત બનાવશે.