28 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે ઇરાન પર હુમલા શરૂ કર્યા હતા. આ હુમલાઓ ઇરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ, મિસાઇલ બેઝ અને લશ્કરી સુવિધાઓને નિશાન બનાવતા હતા. બાદમાં ઇરાને પણ બદલો લીધો હતો. લેબનોન, ઇરાક, જોર્ડન, કુવૈત, બહેરીન, કતાર, સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને ઓમાન જેવા દેશો પણ આ સંઘર્ષમાં જોડાયા હતા. મિસાઇલો, ડ્રોન અને બોમ્બમારા લગભગ 40 દિવસ સુધી ચાલુ રહ્યા હતા. અત્યાર સુધીના અહેવાલો દર્શાવે છે કે કુલ મૃત્યુઆંક 3,640ની આસપાસ છે અને 90 હજાર ઘરો તબાહ થઈ ગયા છે. તેમજ હજારો ઘાયલ થયા છે. મોટા પ્રમાણમાં સંપત્તિને નુકસાન થયું છે.

28 ફેબ્રુઆરીના રોજ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયલે ઇરાન સામે મોટા પાયે હવાઈ હુમલા શરૂ કર્યા. આ હુમલાઓમાં અનેક ઇરાની લશ્કરી સ્થાપનો, પરમાણુ સુવિધાઓ અને સરકાર સંબંધિત સ્થળોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. ઈરાને ઇઝરાયલ સામે મિસાઇલો અને ડ્રોન છોડવા તેમજ મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ લશ્કરી થાણાઓ પર હુમલો કરીને બદલો લીધો હતો.

ઈરાને ગલ્ફ દેશો પર પણ હુમલો કર્યો, જ્યાં અમેરિકાના બેઝ છે. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહે પણ ઈઝરાયલ પર રોકેટ છોડ્યા. યમનના હુથી બળવાખોરોએ પણ ઈઝરાયલને નિશાન બનાવ્યું હતું. આમ, એક નાનો સંઘર્ષ આખા પ્રદેશમાં ફેલાઈ ગયો. ઘણા દેશોમાં વિસ્ફોટો સંભળાયા, અને તેલ અને ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચી ગયા હતા.

આ 40 દિવસના યુદ્ધમાં ઈરાનને સૌથી વધુ નુકસાન થયું હતું. ઈરાની આરોગ્ય મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, 2,076 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 26,500થી વધુ ઘાયલ થયા હતા, જેમાં નાગરિકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. લેબનોનમાં 1,497 લોકો માર્યા ગયા હતા અને હજારો ઘાયલ થયા હતા. ઈઝરાયેલમાં 26 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 7,183 લોકો ઘાયલ થયા હતા. અમેરિકન સૈનિકોને 13 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 200થી વધુ ઘાયલ થયા હતા.

ખાડી દેશોમાં કુલ 28 લોકોના મોત નોંધાયા છે. આમાંથી સાત કુવૈતમાં, ત્રણ બહેરીનમાં, બે સાઉદી અરેબિયામાં, 12 યુએઈમાં, ત્રણ ઓમાનમાં અને કેટલાક લોકો કતારમાં ઘાયલ થયા છે. ઇરાકમાં 109 લોકોના મોત અને ડઝનેક લોકો ઘાયલ થયા છે. જોર્ડનમાં 29 લોકો ઘાયલ થયા છે, ચાર લોકો સીરિયામાં અને કેટલાક લોકો સાયપ્રસમાં નુકસાન થયું છે.

કુલ મૃત્યુઆંક ૩,૬૪૦ની આસપાસ પહોંચી ગયો છે. ઘાયલોની સંખ્યા ખૂબ ઊંચી છે - ફક્ત ઈરાનમાં ૨૬,૫૦૦થી વધુ છે. પરિસ્થિતિ ઝડપથી વિકસી રહી હોવાથી વાસ્તવિક આંકડા તેનાથી પણ વધુ હોઈ શકે છે. આ યુદ્ધનું કેન્દ્ર ઈરાન હતું. તેને સૌથી વધુ મૃત્યુ અને ઈજાઓ થઈ છે. તેના પરમાણુ અને લશ્કરી કાર્યક્રમોને મોટો ફટકો પડ્યો છે. લેબનોનમાં હિઝબુલ્લાહ-સંલગ્ન વિસ્તારોમાં ભારે બોમ્બમારાથી નાગરિક જીવન ખોરવાઈ ગયું છે. ઇઝરાયલે, તેના મજબૂત સંરક્ષણ સાથે, ઘણા હુમલાઓને અટકાવ્યા, પરંતુ કેટલાક મૃત્યુ અને ઈજાઓ થઈ છે.

સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ, કતાર અને બહેરીન જેવા ખાડી દેશોએ ઈરાની હુમલાઓનો સામનો કરવો પડ્યો. આ દેશોમાં મોટાભાગના હુમલાઓમાં ઉર્જા સુવિધાઓને લક્ષ્ય બનાવવામાં આવ્યું હતું. જોકે તેમના હવાઈ સંરક્ષણે મોટાભાગના મિસાઇલો અને ડ્રોનને તોડી પાડ્યા હતા, તેમ છતાં કેટલાક મૃત્યુ અને સંપત્તિને નુકસાન થયું હતું.

ઇમારતો અને સંપત્તિને ભારે નુકસાન

યુદ્ધમાં માત્ર જીવ જ ગયા નહીં પરંતુ શહેરો અને ગામડાઓ પણ તબાહ થઈ ગયા. કુલ ૯૦,૦૦૦ ઘરો સંપૂર્ણપણે નાશ પામ્યા. શાળાઓને પણ ગંભીર અસર થઈ જેમાં ૭૬૦ને નુકસાન થયું અથવા નાશ પામ્યા છે. હોસ્પિટલોની સંખ્યા ૩૦૭ હોવાનો અંદાજ છે, જે બોમ્બ ધડાકાથી નાશ પામી હતી અથવા હવે ઉપયોગ કરી શકાતી નથી. હજારો વ્યાપારી ઇમારતો, દુકાનો, બજારો અને કારખાનાઓ પણ નાશ પામ્યા હતા. ઈરાનના અનેક શહેરોમાં રહેણાંક વિસ્તારો, શાળાઓ અને હોસ્પિટલોને અસર થઈ હતી. લેબનોનમાં પણ ઘરો અને ઇમારતો મોટાપાયે ધરાશાયી થઈ હતી. ઇઝરાયલને થોડું નુકસાન થયું હતું, પરંતુ તેના હવાઈ સંરક્ષણે ઘણા હુમલાઓને અટકાવ્યા હતા. ગલ્ફ દેશોમાં, તેલ અને ગેસ પ્લાન્ટ, બંદરો અને એરપોર્ટ પર હુમલો કરવામાં આવ્યો હતો, જેના કારણે ઉર્જા ઉત્પાદન ખોરવાઈ ગયું હતું. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા તેલ પરિવહનમાં વિક્ષેપને કારણે વૈશ્વિક તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતો.

યુદ્ધથી લાખો લોકોએ ઘર છોડવા પડ્યા

40 દિવસના યુદ્ધે સમગ્ર મધ્ય પૂર્વને હચમચાવી નાખ્યું હતું. લાખો લોકો તેમના ઘર છોડીને ભાગી ગયા હતા. તેલ અને ગેસ પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે એશિયા અને યુરોપમાં બળતણની અછત સર્જાઈ. ઘણા દેશોમાં શાળાઓ બંધ થઈ ગઈ, હોસ્પિટલો ભરાઈ ગઈ અને અર્થતંત્રોને ફટકો પડ્યો છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે હવે બે અઠવાડિયાના યુદ્ધવિરામ પર સંમતિ સધાઈ છે, જે સાત એપ્રિલ, 2026ની આસપાસ શરૂ થશે. આમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાની શરતનો સમાવેશ થાય છે. ઇઝરાયલનું કહેવું છે કે લેબનોનમાં તેની કાર્યવાહી આ યુદ્ધવિરામથી અલગ છે. પાકિસ્તાનમાં વાટાઘાટો શરૂ થવાની છે, પરંતુ પરિસ્થિતિ નાજુક રહે છે. આ યુદ્ધ દર્શાવે છે કે એક નાનો સંઘર્ષ કેટલી ઝડપથી મોટા વિસ્તારમાં ફેલાઈ શકે છે. મૃત્યુ, ઈજાઓ અને વિનાશના આંકડા દુ:ખદ છે. 90,000 ઘરો, 760 શાળાઓ અને 307 હોસ્પિટલોના નુકસાનની અસર આવનારી પેઢીઓ પર પડશે.