ઓડિશાના પુરીમાં આવેલું ભગવાન જગન્નાથ મંદિર ફરી એકવાર સમાચારમાં છે. તેનું કારણ તેના રત્નોનો ખજાનો છે. મંદિરના ખજાનાની તપાસ શરૂ થઈ ગઈ છે, અને આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વિવિધ તબક્કામાં કરવામાં આવી રહી છે. આ નોંધપાત્ર શોધથી મંદિરની આસપાસના રહસ્ય વધુ ગહન બન્યું છે.

જગન્નાથ મંદિરની દંતકથા

પુરીમાં આવેલું પ્રખ્યાત જગન્નાથ મંદિર દર વર્ષે હજારો ભક્તોને આકર્ષિત કરે છે. તે ભારતના ચાર ધામ (ચાર પવિત્ર સ્થળો) માંનું એક માનવામાં આવે છે અને તેની ભવ્ય રથયાત્રા માટે જાણીતું છે. દંતકથા છે કે રાજા ઇન્દ્રદ્યુમ્ને ભગવાન વિષ્ણુના આશીર્વાદ પ્રાપ્ત કર્યા પછી આ મંદિર બનાવ્યું હતું. એવું કહેવાય છે કે ભગવાને તેમને સ્વપ્નમાં નીલ માધવને શોધવાનો આદેશ આપ્યો હતો.

બીજી એક દંતકથા અનુસાર, જ્યારે પાંડવો યમરાજ તરફ તેમની અંતિમ યાત્રા પર નીકળ્યા, ત્યારે સપ્ત ઋષિઓએ તેમને મુક્તિ મેળવવા માટે ચાર ધામ (ચાર પવિત્ર સ્થળો) ની મુલાકાત લેવાની સલાહ આપી. પુરીમાં આવેલું જગન્નાથ મંદિર આ પવિત્ર સ્થળોમાંથી એક છે. ત્યારથી, મંદિરની ઘણી પરંપરાઓ યથાવત રહી છે, જેમાં ભગવાન જગન્નાથની મૂર્તિ સાથે સંકળાયેલી કેટલીક માન્યતાઓનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, મંદિર ઘણી બધી બાબતો માટે જાણીતું છે જે સામાન્ય વૈજ્ઞાનિક તર્કને પડકારે છે. ચાલો જાણીએ કે આ રહસ્યો શું છે.​​​​​​​

ધ્વજાનું રહસ્ય

મંદિરની ઉપર હંમેશા લાલ ધ્વજા ફરકતી રહે છે. આ એક સામાન્ય દૃશ્ય લાગે છે, પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે, તે પવનની વિરુદ્ધ દિશામાં ફરકતી રહે છે. આ દર વખતે થાય છે. ઘણા લોકો આને ભગવાનનો સંકેત માને છે, જાણે કે તે કંઈક એવું કહી રહ્યા હોય જે સંપૂર્ણપણે સમજવામાં મુશ્કેલ હોય. આની સાથે એક ખાસ પરંપરા પણ જોડાયેલી છે. દરરોજ, એક પૂજારી લગભગ 200 ફૂટ ઊંચા મંદિરમાં કોઈપણ સુરક્ષા વિના ચઢે છે અને આ ધ્વજ બદલી નાખે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે જો આ વિધિ કોઈપણ દિવસે અનુસરવામાં ન આવે, તો મંદિર ઘણા વર્ષો સુધી બંધ રહી શકે છે.

સમુદ્રનો અવાજ જે પ્રવેશ કર્યા પછી અદૃશ્ય થઈ જાય છે

જગન્નાથ મંદિર સમુદ્રથી લગભગ 2 કિલોમીટર દૂર આવેલું છે. પરંતુ આશ્ચર્યજનક રીતે, મંદિરના મુખ્ય પ્રવેશદ્વારમાં પગ મૂકતાની સાથે જ મોજાઓનો અવાજ સંપૂર્ણપણે અદૃશ્ય થઈ જાય છે. બહાર પગ મૂકતાની સાથે જ તે જ અવાજ ફરીથી દેખાય છે. તેથી જ લોકો કહે છે કે આ ફક્ત એક મંદિર નથી, પરંતુ એક અનોખો અનુભવ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન હનુમાનને મંદિરની રક્ષા માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા અને તેમણે જ સમુદ્રના અવાજને બંધ કર્યો હતો જેથી ભગવાન જગન્નાથ શાંતિથી આરામ કરી શકે.

પ્રસાદ બનાવવાની એક અનોખી પદ્ધતિ

અહીં, ભગવાનનો પ્રસાદ દરરોજ સાત માટીના વાસણોમાં રાંધવામાં આવે છે, જે એક બીજા ઉપર ગોઠવાયેલા હોય છે. સામાન્ય રીતે, નીચેનું વાસણ પહેલા પાકવું જોઈએ, પરંતુ અહીં વિપરીત થાય છે. ઉપરનું વાસણ પહેલા પાકે છે. વધુમાં, દર્શન માટે ગમે તેટલા લોકો આવે, પ્રસાદ ક્યારેય ખતમ થતો નથી કે ખાધા વગર કોઈ જતું નથી. દરરોજ ચોક્કસ માત્રામાં તૈયાર કરવામાં આવે છે.

મંદિરમાં પડછાયો પડતો નથી

એવું કહેવાય છે કે મંદિરની રચના એવી છે કે દિવસના કોઈપણ સમયે તેનો પડછાયો દેખાતો નથી. આ હકીકત હજુ પણ લોકોને આશ્ચર્યચકિત કરે છે.

લાકડાની મૂર્તિઓ, જે અનોખી છે

જગન્નાથ મંદિરની બીજી ખાસ વિશેષતા તેની મૂર્તિઓ છે. જ્યારે મોટાભાગના મંદિરોમાં પથ્થર અથવા ધાતુથી બનેલી ભગવાનની મૂર્તિઓ હોય છે, ત્યારે અહીં ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાની મૂર્તિઓ લીમડાના લાકડામાંથી બનેલી છે. અને સૌથી અનોખી વિશેષતા એ છે કે આ મૂર્તિઓ દર 12 થી 19 વર્ષે નબકલેવર નામની એક ખાસ અને ગુપ્ત પ્રક્રિયામાં બદલવામાં આવે છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પ્રક્રિયા દરમિયાન, બ્રહ્મ પદાર્થ તરીકે ઓળખાતું એક રહસ્યમય તત્વ જૂની મૂર્તિમાંથી નવી મૂર્તિમાં સ્થાનાંતરિત થાય છે. આ પ્રક્રિયા ફક્ત કેટલાક પસંદગીના પૂજારીઓ દ્વારા જ જોવા મળે છે; બાકીનું રહસ્ય રહે છે.