ભારતની રિયલ મની ગેમિંગ (આરએમજી) દુનિયા એક વિચિત્ર સ્થિતિમાં છે. આ ગેમ્સ પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો નુકસાનકારક કાયદો તકનીકી રીતે હજુ અમલમાં નથી તેનો લાભ લઈને, મુઠ્ઠીભર સ્થાનિક ગેમિંગ કંપનીઓ મુક્તપણે 'રોકડ સ્પર્ધાઓ'નું આયોજન કરી રહી છે, જ્યારે મોટાભાગના મોટા ખેલાડીઓ ગભરાટમાં પોતાના શટર બંધ કરી ચૂક્યા છે.

સરકારે આ કાયદો ક્યારે અમલમાં આવશે તેની તારીખ જાહેર કરી નથી, પરંતુ મોટી બેંકો અને પેમેન્ટ ગેટવે ઓપરેટરોએ આરએમજી સાથે જોડાયેલા વ્યવહારો માટે ચૂકવણીની પ્રક્રિયા બંધ કરવા માટે અનૌપચારિક સમજૂતી કરી છે. સંભવિત જવાબદારીઓનો ભોગ બનવાની ઇચ્છા ન રાખતા, મોટાભાગની બેંકોએ પોતાને આ વેપારથી દૂર કરી દીધા છે.

તેમ છતાં, ઓછામાં ઓછી બે ગેમિંગ કંપનીઓએ કાલ્પનિક રમતો સાથે જોડાયેલી કેટલીક પૈસા કમાતી ગેમ્સ ઓફર કરીને શો ચાલુ રાખવાના રસ્તાઓ શોધી કાઢ્યા છે. મોટી કંપનીઓથી વિપરીત, જેમણે નવો કાયદો પ્રકાશિત થયા પછી તુરંત જ કર્મચારીઓને છટણી કરી દીધા હતા, આ નાના આરએમજી ઓપરેટરો પરિસ્થિતિનો મહત્તમ લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે જ્યાં સુધી તે ચાલુ રહે.

ઓનલાઈન ગેમિંગના પ્રમોશન અને નિયમનને પડકારતી સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ દાખલ કરાયેલી અરજીઓ સામે દલીલ કરતા સરકારી વકીલે કહ્યું કે આ કાયદો હજુ અમલમાં આવ્યો નથી ત્યારે વર્તમાન સ્થિતિ સ્પષ્ટ થઈ ગઈ.

ટેકનોલોજી અને ગેમિંગના વકીલ જય સાયતાએ જણાવ્યું કે, આશ્ચર્યજનક વાત એ છે કે જે સરકારે આ કાયદો અભૂતપૂર્વ અને ખતરનાક ગતિએ પસાર કર્યો હતો, જેમાં કેબિનેટની મંજૂરીથી લઈને બંને ગૃહોમાં પસાર થવા સુધીની અને રાષ્ટ્રપતિની મંજૂરી સુધીની સમગ્ર પ્રક્રિયા 96 કલાકથી ઓછા સમયમાં પૂર્ણ થઈ ગઈ હતી, તે હવે કાયદાની કલમ 1(3) અનુસાર કાયદાને ઔપચારિક રીતે અમલમાં મૂકવા માટે તારીખ નક્કી કરતી સૂચના જારી કરવામાં અસમર્થ છે.

જો કોર્ટમાં પડકારવામાં આવે તો કાયદો અમલમાં આવે છે, દંડ લાદી શકાતો નથી

સોશિયલ ગેમ્સ અને ઈ-સ્પોર્ટ્સ પરના ડ્રાફ્ટ નિયમોને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે અને પ્રસ્તાવિત ઓનલાઈન ગેમિંગ ઓથોરિટીને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવે તે પછી આ કાયદો અમલમાં આવી શકે છે. આ ઉપરાંત, કાયદા મુજબ, નવા કાયદા હેઠળ ઉલ્લંઘનોની તપાસ કરતી કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓની ઓળખ કરવી પડશે, અને યુઝર્સને વોલેટમાં પડેલા પૈસા પરત કરવા માટે તબક્કાવાર સમયગાળો જાહેર કરવો પડશે.

સાયતાએ જણાવ્યું કે, જોકે, જ્યાં સુધી કાયદો ઔપચારિક રીતે અમલમાં ન આવે ત્યાં સુધી, કાયદા હેઠળ કલ્પના કરાયેલ દંડ અને જવાબદારીઓ લાદી શકાતી નથી. બેંકો અને નાણાકીય સંસ્થાઓને પણ કાયદો અમલમાં ન આવે ત્યાં સુધી તેમની સેવાઓ પ્રદાન કરવાથી પ્રતિબંધિત નથી, જોકે એકવાર સૂચના જારી થઈ જાય, પછી તેઓએ તાત્કાલિક તમામ કામગીરી બંધ કરવી પડશે.

તાજેતરમાં કર દરોમાં થયેલા ફેરફાર પછી, મોટાભાગની ટોચની ગેમિંગ કંપનીઓએ તેમની સેવાઓ પાછી ખેંચી લીધી તેનું બીજું એક કારણ એ છે કે આરએમજીએસમાં 'જમા કરાયેલા પૈસા' પર 40 ટકાનો ઊંચો જીએસટી જે ખરાબ વસ્તુઓ અને લક્ઝરી વસ્તુઓ સાથે જોડાયેલો છે. 40 ટકા દર 22 સપ્ટેમ્બર, 2025થી અમલમાં આવ્યો.

આ કાયદાનો વિરોધ એ આધાર પર કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ગેમિંગ રાજ્યનો વિષય હોવાથી, કેન્દ્રીય કાયદા દ્વારા આ પ્રવૃત્તિ પર પ્રતિબંધ મૂકી શકાય નહીં. ઉપરાંત, આ કાયદો મનસ્વી અને ગેરવાજબી હોવા ઉપરાંત, સ્વતંત્રતાને અંકુશમાં રાખે છે અને આજીવિકા અને પસંદગીના અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે. એક અરજીમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે જ્યારે સંસદ પાસે પોસ્ટ અને ટેલિગ્રાફ, ટેલિફોન, વાયરલેસ અને પ્રસારણ જેવા સંદેશાવ્યવહાર માળખા પર સત્તા છે. ત્યારે તે આ માધ્યમોમાંથી પસાર થતી બધી સામગ્રી અને આ માધ્યમો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી બધી માનવ પ્રવૃત્તિઓને નિયંત્રિત કરવા માટે વિસ્તરિત નથી.

દરમિયાન, સર્વોચ્ચ અદાલતે સરકારને ઓનલાઈન જુગાર અને સટ્ટાબાજી પ્લેટફોર્મ્સ સામે કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરતી જાહેર હિતની અરજીનો જવાબ આપવા પણ કહ્યું છે જે કથિત રીતે સામાજિક અને ઈ-સ્પોર્ટિંગ ગેમ્સના વેશમાં કાર્યરત છે. સેન્ટર ફોર એકાઉન્ટેબિલિટી એન્ડ સિસ્ટમેટિક ચેન્જ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી કે મૂળભૂત રીતે ઓનલાઈન જુગારને પ્રોત્સાહન આપતી પરંતુ ઈ-સ્પોર્ટિંગ અથવા સોશિયલ એપ્લિકેશન્સના વેશમાં કઈ એપ્લિકેશન્સ ગેરકાયદેસર રીતે રમાય છે. મોટાભાગની ગેરકાયદેસર ગેમિંગ એપ્લિકેશન્સ ઓફશોર સ્થાનો પરથી ચાલે છે. યુવાનો અને સગીરોને લલચાવીને, અરજદારે સરકારને પ્લેટફોર્મ્સને ઓળખવા અને બ્લોક કરવા વિનંતી કરી છે.