૨૨ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ, મકાનમાલિક ગુપ્તાએ હિમાચલ પ્રદેશ હાઈકોર્ટમાં કેસ જીત્યો. ભાડૂઆતે દાવો કર્યો હતો કે મકાનમાલિકે તેમના પરિવારને મિલકત વેચવા માટે કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જે સૂચવે છે કે તેમનો સંબંધ મકાનમાલિક અને ભાડૂઆત જેવો નથી.

હિમાચલ પ્રદેશ હાઈકોર્ટે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે વેચાણ કરાર માલિકીના ટ્રાન્સફર સમાન નથી, એટલે કે તે મિલકતના વેચાણ અથવા ટ્રાન્સફર જેટલું જ વજન ધરાવતું નથી. વેચાણ કરાર પર હસ્તાક્ષર થયા હોવા છતાં રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજ ક્યારેય અમલમાં મૂકવામાં આવ્યો ન હતો. કારણ કે, ભાડૂઆતના પરિવારે સરકારી પરવાનગી મેળવવામાં નિષ્ફળ રહ્યા હતા, જેના કારણે આ બાબતમાં સતત વિલંબ થતો હતો.

આ કેસ મકાનમાલિક દ્વારા ભાડા નિયંત્રક સમક્ષ હાઈકોર્ટમાં દાખલ કરાયેલી અરજીમાંથી ઉદભવ્યો હતો, જેમાં ભાડાની બાકી રકમ વસૂલવા અને ભાડૂઆતો પાસેથી તેની મિલકતનો કબજો પાછો મેળવવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ભાડૂઆત કોર્ટની કાર્યવાહીમાં હાજર રહ્યો ન હતો અને આખરે તેનું અવસાન થયું. બાદમાં, ભાડૂઆતના કાનૂની વારસદારો કોર્ટની કાર્યવાહીમાં જોડાયા.

૨૨ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ના રોજ મકાનમાલિકે હિમાચલ પ્રદેશ હાઈકોર્ટમાં કેસ જીતી લીધો અને સાબિત કર્યું કે તેમનો સંબંધ ખરેખર ભાડૂઆત અને મકાનમાલિકનો હતો, બીજું કંઈ નહીં. પરિણામે હાઈકોર્ટે ભાડા નિયંત્રકના આદેશને ઉલટાવી દીધો અને કેસનો ઝડપથી ઉકેલ લાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો. કોર્ટે મકાનમાલિક અને ભાડૂઆતો બંનેને મકાન ખાલી કરાવવાના કેસ અંગે આગળની કાર્યવાહી માટે ભાડા નિયંત્રક, શિમલા સમક્ષ હાજર થવાનો નિર્દેશ આપ્યો.

પીએસએલ એડવોકેટ્સ અને સોલિસિટર્સના પાર્ટનર સોયબ કુરેશી કહે છે કે હિમાચલ પ્રદેશ હાઈકોર્ટે ઠેરવ્યું હતું કે વેચાણ કરાર માલિકી હકો આપતો નથી કારણ કે તે ફક્ત ભવિષ્યની તારીખે મિલકત ટ્રાન્સફર કરવાનું વચન છે અને માલિકીનું અમલમાં મૂકાયેલ ટ્રાન્સફર નથી. ટ્રાન્સફર ઓફ પ્રોપર્ટી એક્ટ, 1882ની કલમ 54 પર આધાર રાખીને, કોર્ટે ભાર મૂક્યો હતો કે સ્થાવર મિલકતમાં માલિકી ફક્ત રજિસ્ટર્ડ સેલ ડીડ દ્વારા જ ટ્રાન્સફર કરી શકાય છે.

કુરેશી કહ્યું કે નોંધાયેલ ન હોય તેવો કરાર, ભલે તેના પર કાર્યવાહી કરવામાં આવે, તે ખરીદનારને માલિકી હક્ક આપી શકતો નથી. આથી, ભાડૂઆતનું વેચાણ કરાર પર નિર્ભરતા હાલના મકાનમાલિક-ભાડૂઆત સંબંધને બદલી શકતી નથી.

કુરેશીના મતે, મકાનમાલિક સફળ થયો કારણ કે કોર્ટે જોયું કે વેચાણ માટેના કથિત કરાર દ્વારા ભાડૂઆતની સ્થિતિ ક્યારેય બદલાઈ નથી. કરારમાં ન તો સમગ્ર ભાડૂઆત મિલકતનો સમાવેશ થતો હતો અને ન તો રજિસ્ટર્ડ વેચાણ દસ્તાવેજમાં પરિણમ્યો હતો, જેનો અર્થ એ થયો કે ભાડૂઆત કે તેના કાનૂની પ્રતિનિધિઓને કોઈ માલિકી સોંપવામાં આવી ન હતી. કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે કરારના ચોક્કસ અમલ માટે કોઈ પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા,અને ભાડું ચૂકવવાનું ચાલુ રાખ્યું હતું, જે ચાલુ ભાડૂઆતને પુષ્ટિ આપે છે. પરિણામે, મકાનમાલિકનો ખાલી કરાવવાનો અધિકાર અકબંધ રહ્યો અને હાઈકોર્ટે ખાલી કરાવવાની કાર્યવાહી પુનઃસ્થાપિત કરીને મકાનમાલિકના દાવાને સમર્થન આપ્યું.

એકોર્ડ જ્યુરિસ એલએલપીના એડવોકેટ સ્મૃતિ જસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે, આ ચુકાદો આખરે ઘણા લાંબા સમયથી ચાલી આવતા પૂર્વગ્રહને દૂર કરે છે કે ગૃહિણી પાસે કોઈક રીતે ઓછા અધિકારો છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે મકાનમાલિકને પોતાની મિલકત પાછી મેળવવા માટે બિઝનેસ કાર્ડ, ટાઇટલ અથવા રેવન્યુ મોડેલની જરૂર નથી. તેના નિર્ણયમાં જ સત્તા છે. જો તેણી માને છે કે તેના પરિવારના કલ્યાણ અથવા તેના પતિની પ્રગતિ માટે જગ્યા જરૂરી છે તો તે કાયદેસર પોતાનો ઉપયોગ છે. આ ચુકાદો એ વાતને મજબૂત બનાવે છે કે માલિકી એજન્સી અને ગૌરવ સાથે આવે છે. સ્ત્રીને તેના કાનૂની અધિકારોનો ઉપયોગ કરવા માટે પરવાનગી, માન્યતા અથવા સમર્થનની જરૂર નથી.

મકાનમાલિક ગુપ્તાએ સાત જાન્યુઆરી, 2021ના ​​રોજ ભાડા નિયંત્રક, શિમલા દ્વારા 2017ના કેસ નં. 8-11 માટે પસાર કરાયેલા આદેશ સામે રિવિઝન પિટિશન દાખલ કરી હતી. આ આદેશમાં 26 એપ્રિલ, 2018ના રોજ ભાડૂઆતના કાનૂની વારસદારો દ્વારા ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓને મંજૂરી આપવામાં આવી હતી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે ભાડા અરજી દાખલ કરવામાં આવી હતી તે સમયે વેચાણ કરારને કારણે પક્ષકારોની સ્થિતિ બદલાઈ ગઈ હતી. પરિણામે, મકાનમાલિકને મકાન ખાલી કરાવવાનો આદેશ મળવાની શક્યતા ઓછી હતી.