દિવાળી અને ધનતેરસ પહેલા સોનાના ભાવમાં નરમાઈએ તહેવારો માટે ઘરેણાં ખરીદવાની તૈયારી કરનારાઓમાં આશા જગાવી છે. આ સમય દરમિયાન ભારતમાં સોના અને ચાંદીની ખરીદી વધે છે. તેથી, ભાવમાં થોડો ઘટાડો પણ ખરીદદારોને રાહત આપે છે. જોકે, આ વખતે, આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ, ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ અને યુએસ વ્યાજ દરોને લગતી અનિશ્ચિતતા સોનાના ભાવને અસર કરી રહી છે. ચાલો આ વિગતોનું વિગતવાર અન્વેષણ કરીએ.

મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ઉપલબ્ધ ડેટા અનુસાર, સોનાના ભાવ 0.42% ઘટીને રૂ.1,47,300 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર ટ્રેડ થાય છે. દરમિયાન, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સ્પોટ ગોલ્ડના ભાવ 0.3% ઘટીને 4,128.92 ડોલર પ્રતિ ઔંસ થયા છે. ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટે યુએસ ગોલ્ડ ફ્યુચર્સ પણ 0.3% ઘટીને 4,148.50 ડોલર પ્રતિ ઔંસ થયા છે. આ ભાવ રિપોર્ટમાં દર્શાવેલ ટ્રેડિંગ સમય પર આધારિત છે, વર્તમાન જીવંત ભાવ પર નહીં.

સોનાના ભાવમાં નરમાઈનું એક મુખ્ય કારણ ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા ભૂરાજકીય તણાવને કારણે તેલ પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડવાની આશંકા વધી છે. અહેવાલો અનુસાર, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ લગભગ પાંચ મહિનાની ટોચે પહોંચી ગયા છે. યમનના ઈરાન સમર્થિત હુતી જૂથ દ્વારા સાઉદી અરેબિયાના ઉર્જા સ્થાપનો, એરપોર્ટ અને લશ્કરી થાણાઓ પર હુમલાના અહેવાલોએ પણ બજારની ચિંતા વધારી છે. આનાથી તેલ પુરવઠા અને કિંમતો અંગે અનિશ્ચિતતા ઊભી થઈ છે.

ક્રૂડ ઓઇલના વધતા ભાવ પરિવહન, ઉત્પાદન અને અન્ય આવશ્યક સેવાઓના ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે. આ ફુગાવાને અસર કરે છે. જો ફુગાવો લાંબા સમય સુધી ઊંચો રહે છે, તો વૈશ્વિક કેન્દ્રીય બેંકો વ્યાજ દરોમાં ઘટાડો કરવાનું ટાળી શકે છે. આ પરિસ્થિતિ સોના પર દબાણ બનાવે છે. ફુગાવા અને આર્થિક અનિશ્ચિતતાના સમયમાં સોનાને એક લોકપ્રિય રોકાણ વિકલ્પ માનવામાં આવે છે, પરંતુ તે નિયમિત વ્યાજ આપતું નથી. જ્યારે વ્યાજ દર ઊંચા રહે છે, ત્યારે રોકાણકારો વ્યાજ અથવા અન્ય વળતર આપતા વિકલ્પો પસંદ કરી શકે છે. આ સોનાની માંગને અસર કરી શકે છે.

યુએસ કેન્દ્રીય બેંક, ફેડરલ રિઝર્વની ભૂમિકા પણ સોનાના ભાવની ભાવિ દિશા નક્કી કરવામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવશે. રોકાણકારો 27 અને 28 ઓક્ટોબરે ફેડરલ રિઝર્વની બેઠક પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યા છે. આ બેઠકના સંકેતો યુએસ વ્યાજ દરોની ભાવિ દિશા નક્કી કરી શકે છે. ફેડરલ રિઝર્વના અધિકારીઓની તાજેતરની ટિપ્પણીઓએ તાત્કાલિક વ્યાજ દરમાં વધારાની શક્યતા અંગે બજારની અપેક્ષાઓને થોડી હળવી કરી છે. જોકે, ડિસેમ્બરમાં દરમાં વધારાની શક્યતા હજુ પણ છે. રિપોર્ટમાં ટાંકવામાં આવેલા CME ફેડવોચ ટૂલના ડેટા અનુસાર, ડિસેમ્બરમાં વ્યાજ દરમાં વધારાની સંભાવના 92% અંદાજવામાં આવી હતી. આ તે સમયે બજારની અપેક્ષાઓને પ્રતિબિંબિત કરે છે, ફેડના નિર્ણયની ગેરંટી નહીં.

જો ફેડ વ્યાજ દર જાળવી રાખે અને વધુ કડક ન થાય તેવો સંકેત આપે, તો સોનાને ટેકો મળી શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જો સેન્ટ્રલ બેંક સંકેત આપે કે વ્યાજ દર લાંબા સમય સુધી ઊંચા રહી શકે છે, તો સોનાના ભાવમાં વધુ દબાણ આવી શકે છે. તહેવારો પહેલા સોનું ખરીદવાનું આયોજન કરનારાઓ માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું આગામી દિવસોમાં ભાવમાં વધુ ઘટાડો થશે. હાલમાં, આનો ચોક્કસ જવાબ આપવો મુશ્કેલ છે, કારણ કે સોનાના ભાવ ઘણા વૈશ્વિક પરિબળોથી પ્રભાવિત છે.

જો ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહે અને યુએસ વ્યાજ દરમાં વધારાની શક્યતા વધે, તો સોનાના ભાવમાં વધુ વધઘટ જોવા મળી શકે છે. જોકે, ભૌગોલિક રાજકીય તણાવમાં વધારો અથવા યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના વલણમાં નરમાઈ સોનાની માંગને ટેકો આપી શકે છે. ભારતીય બજારમાં સોનાના ભાવ ફક્ત આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવો પર આધારિત નથી. ડોલર સામે રૂપિયાની ગતિ, આયાત ખર્ચ, સ્થાનિક માંગ અને અન્ય ફરજો પણ સ્થાનિક ભાવોને પ્રભાવિત કરે છે. તેથી, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઘટાડો થવાથી ભારતમાં સોનાના ભાવમાં અનુરૂપ ઘટાડો થાય તે જરૂરી નથી.

ધનતેરસ અથવા દિવાળી માટે ઘરેણાં ખરીદવાનું આયોજન કરનારાઓએ તેમની ખરીદી ફક્ત એટલા માટે મુલતવી રાખવી જોઈએ નહીં કારણ કે તેઓ અપેક્ષા રાખે છે કે ભાવ વધુ ઘટશે. જો બજાર દિશા બદલશે તો ભાવ ફરીથી વધી શકે છે. જો ખરીદી જરૂરી હોય, તો વર્તમાન ભાવની તુલના વિવિધ ઝવેરીઓના દરો સાથે કરો. ઘરેણાં ખરીદતી વખતે, મેકિંગ ચાર્જ, સોનાની શુદ્ધતા, હોલમાર્ક અને લાગુ કરનો પણ વિચાર કરો. ફક્ત 10 ગ્રામ સોનાના ભાવના આધારે કુલ ખર્ચનો અંદાજ લગાવવો ખોટો રહેશે.

નિષ્કર્ષ: દિવાળી પહેલા સોનાના ભાવમાં ઘટાડો ખરીદદારો માટે રાહત હોઈ શકે છે, પરંતુ ધનતેરસ સુધીમાં ભાવ વધુ ઘટશે કે ફરીથી વધશે તે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ, વૈશ્વિક તણાવ અને યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના નિર્ણયો પર આધારિત રહેશે. હાલમાં, સોનાના ભાવમાં ભવિષ્યની ગતિવિધિ અંગે અનિશ્ચિતતા રહેલી છે.