ભારત હવે વિશ્વના સમુદ્રી વ્યાપારના નકશા પર પોતાની પકડ મજબૂત કરવા જઈ રહ્યું છે. અદાણી ગ્રુપની કંપની અદાણી પોર્ટ્સ (Adani Ports) એ દક્ષિણ ભારતના વિઝિંજમ બંદર (Vizhinjam Port) ને વૈશ્વિક સ્તરનું શક્તિશાળી હબ બનાવવા માટે કમર કસી લીધી છે. કંપનીએ આ બંદરના બીજા તબક્કાના વિસ્તરણ માટે ₹૧૬,૦૦૦ કરોડ ના જંગી રોકાણનો પ્લાન તૈયાર કર્યો છે. આ પ્રોજેક્ટ ચીનના વધતા વર્ચસ્વને સીધી ટક્કર આપશે.

ભારત હવે સિંગાપોર-કોલંબો પર નિર્ભર નહીં રહે
વિઝિંજમને ભારતનું સૌથી વિશાળ ટ્રાન્સશિપમેન્ટ હબ (Transshipment Hub) બનાવવાની યોજના છે.

ટ્રાન્સશિપમેન્ટ એટલે શું? જ્યાં મોટા જહાજોમાંથી માલ ઉતારીને નાના જહાજોમાં અન્ય દેશો કે બંદરો પર મોકલવામાં આવે છે.

વર્તમાન સ્થિતિ: અત્યાર સુધી ભારતને આ કામ માટે કોલંબો કે સિંગાપોર જેવા દેશોના પોર્ટ પર નિર્ભર રહેવું પડતું હતું.

પરિવર્તન: બીજા તબક્કાનું કામ પૂર્ણ થતા જ આ પોર્ટની ક્ષમતામાં ૪૧ લાખ TEU (કન્ટેનર યુનિટ) નો જંગી વધારો થશે.

પોર્ટની હાઈ-ટેક વિશેષતાઓ
આ બંદર માત્ર મોટું જ નહીં, પણ ટેકનોલોજીની દ્રષ્ટિએ પણ વિશ્વમાં અગ્રેસર હશે:

એન્જિનિયરિંગનો અદભૂત નમૂનો: ભારતનો સૌથી ઊંડો ‘બ્રેકવોટર’
સમુદ્રની વચ્ચે વિશાળ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઉભું કરવું પડકારજનક છે, પરંતુ અદાણી ગ્રુપ અહીં એન્જિનિયરિંગનો ચમત્કાર સર્જવા જઈ રહ્યું છે:

બ્રેકવોટર (Breakwater): સમુદ્રની તેજ લહેરોને રોકવા માટે ૯૨૦ મીટર લાંબો અને ૨૧ મીટર ઊંડો બ્રેકવોટર બનાવવામાં આવશે. આ ભારતનો સૌથી ઊંડો બ્રેકવોટર હશે.

ઊંડાઈનો ફાયદો: ૨૧ મીટરની ઊંડાઈ હોવાને કારણે વિશ્વના સૌથી મોટા માલવાહક જહાજો (Mega Ships) અહીં આસાનીથી લંગર નાખી શકશે.

અભેદ્ય સુરક્ષા: આ પોર્ટને ઇન્ટરનેશનલ શિપ એન્ડ પોર્ટ ફેસિલિટી સિક્યુરિટી (ISPS) ના ધોરણો મુજબ સુરક્ષિત કરવામાં આવશે.

ચીન માટે કેમ ચિંતાનો વિષય?
ચીન અત્યારે હિંદ મહાસાગર અને શ્રીલંકાના બંદરો પર પોતાનો પ્રભાવ વધારી રહ્યું છે. વિઝિંજમ પોર્ટ તૈયાર થવાથી ભારતનો સમુદ્રી વ્યાપારમાં હિસ્સો વધશે અને ભારતીય માલના પરિવહનનો ખર્ચ અને સમય બંને ઘટશે. આર્થિક દ્રષ્ટિએ આ ભારતની એક મોટી 'સ્ટ્રેટેજિક જીત' માનવામાં આવે છે.