મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ એવા તબક્કે પહોંચી ગયા છે જ્યાં પાછા ફરવાનો માર્ગ મુશ્કેલ લાગે છે. ઈરાન હવે તેલ અને વેપાર માર્ગોને સંપૂર્ણપણે અવરોધિત કરવાની વ્યૂહરચના પર કામ કરી રહ્યું છે. ઈરાનની તસ્નીમ ન્યૂઝ એજન્સીના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, એક લશ્કરી સૂત્રએ ચેતવણી આપી છે કે જો ઈરાની પ્રદેશ અથવા તેના ટાપુઓ પર હુમલો કરવામાં આવે છે, તો ઈરાન બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટમાં એક નવો મોરચો ખોલી શકે છે.

આ માહિતીએ વૈશ્વિક ચિંતા વધારી છે, ખાસ કરીને કારણ કે આ દરિયાઈ માર્ગ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વેપાર માર્ગોમાંથી એક છે. ઈરાને પહેલાથી જ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ કરી દીધું છે, જેના દ્વારા વિશ્વના લગભગ 20 ટકા તેલ અને ગેસ આવે છે.

ખરેખર, અમેરિકા અને ઇઝરાયલના તાજેતરના ઘણા નિવેદનો સૂચવે છે કે ઈરાનના ટાપુઓ યુદ્ધમાં નિશાન બની શકે છે. ઈરાનના પર્સિયન ગલ્ફમાં 30 થી વધુ ટાપુઓ છે. આમાંના ઘણા ટાપુઓ વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

આમાંથી લગભગ 10 ટાપુઓનો ઉપયોગ ઈરાન તેલ અને ગેસ નિકાસ કરવા, દરિયાઈ સુરક્ષા જાળવવા અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર દેખરેખ રાખવા માટે કરે છે. આ જ કારણ છે કે ઈરાને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે જો તેના ટાપુઓને નિશાન બનાવવામાં આવશે, તો તેના પરિણામો વધુ ગંભીર હશે. પરિણામે, બાબ અલ-મંડેબ વિશેની તાજેતરની માહિતીએ વિશ્વ માટે એક મોટી કટોકટી ઉભી કરી છે.

બાબ અલ-મંડેબ શા માટે આટલું મહત્વપૂર્ણ છે?

અરબીમાં, "બાબ અલ-મંડેબ" નો અર્થ "આંસુઓનો દરવાજો" થાય છે. આ સાંકડો દરિયાઈ માર્ગ લાલ સમુદ્રને એડેનના અખાત અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. તે યમન (જ્યાં ઈરાન સમર્થિત હુથીઓ આ પ્રદેશને નિયંત્રિત કરે છે) અને આફ્રિકાના હોર્ન (જીબુટી અને એરિટ્રિયા) વચ્ચે સ્થિત છે. તેના સૌથી સાંકડા બિંદુએ, તે ફક્ત 29 કિલોમીટર પહોળો છે. આ જળમાર્ગ વૈશ્વિક વેપાર માટે એક મુખ્ય કેન્દ્ર છે. યુરોપ, એશિયા અને મધ્ય પૂર્વ વચ્ચે મોટાભાગનું તેલ અને ગેસનું પરિવહન આ માર્ગ દ્વારા થાય છે. યુરોપ અને એશિયા વચ્ચે સુએઝ નહેરમાંથી પસાર થતા કોઈપણ જહાજને બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થવું પડે છે. આ જ કારણ છે કે તેને વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અવરોધોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. જો આ માર્ગ અવરોધિત કરવામાં આવે છે, તો જહાજોએ સમગ્ર આફ્રિકન ખંડની પરિક્રમા કરવી પડશે અને કેપ ઓફ ગુડ હોપમાંથી પસાર થવું પડશે. આનાથી ડિલિવરીનો સમય 15-20 દિવસ વધશે અને શિપિંગ ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થશે. અહેવાલો સૂચવે છે કે વૈશ્વિક વેપારનો આશરે 12 ટકા બાબ અલ-મંડેબમાંથી પસાર થાય છે. વધુમાં, વિશ્વના તેલ અને LNGનો આશરે 10 ટકા આ દરિયાઈ માર્ગ દ્વારા પરિવહન થાય છે. તેથી, જો ઈરાન, હોર્મુઝની સામુદ્રધુની પછી, હવે બાબ અલ-મંડેબને અવરોધે છે, તો વિશ્વના 30 ટકાથી વધુ તેલ અને ગેસ પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડી શકે છે.