ગયા વર્ષે બાંગ્લાદેશમાં મોટા રાજકીય ઉથલપાથલ જોવા મળી હતી. ઓગસ્ટ 2024 માં,વિદ્યાર્થીઓના વિરોધ અને સેના દ્વારા સુરક્ષા પાછી ખેંચી લેવાને કારણે તત્કાલીન વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને દેશ છોડીને ભાગી જવાની ફરજ પડી હતી. ત્યારબાદ મોહમ્મદ યુનુસના નેતૃત્વમાં એક વચગાળાની સરકારની રચના કરવામાં આવી હતી, પરંતુ રાજકીય અસ્થિરતા ચાલુ છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં બાંગ્લાદેશી મીડિયામાં લશ્કરી બળવાની અફવાઓ ફેલાઈ રહી છે. આ વચ્ચે, શેખ હસીનાની સરકારને ઉથલાવી પાડવામાં બાંગ્લાદેશના આર્મી ચીફ વકાર ઉઝ ઝમાન અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સની ભૂમિકા હોવાનો આરોપ લગાવતો એક મોટો દાવો સામે આવ્યો છે.

અહેવાલ મુજબ, શેખ હસીનાના કાર્યકાળ દરમિયાન ગૃહમંત્રી તરીકે સેવા આપનારા અસદુઝમાન ખાન કમાલે સત્તાના હસ્તાંતરણને અમેરિકન એજન્સી સીઆઈએ દ્વારા લખાયેલી સ્ક્રિપ્ટ ગણાવી હતી. તેમણે બાંગ્લાદેશના આર્મી ચીફ વકાર ઉઝ ઝમાનને સીઆઈએના ખિસ્સામાં હોવાનું અને તેમના સંબંધી હોવા છતાં, હસીનાની પીઠમાં છરા મારવાનું વર્ણન કર્યું હતું. કમાલ સાથેના ઇન્ટરવ્યુ પર આધારિત આ ચોંકાવનારો ખુલાસો દીપ હલદર, જયદીપ મઝુમદાર અને સાહિદુલ હસન ખોકન દ્વારા લખાયેલા પુસ્તક "ઇન્શાલ્લાહ બાંગ્લાદેશ: ધ સ્ટોરી ઓફ એન અનફિનિશ્ડ રિવોલ્યુશન" માં પ્રકાશિત થયો છે.

ઝમાન સીઆઈએનું પ્યાદું હોવાનો પુસ્તકમાં ઉલ્લેખ

"ઇન્શાલ્લાહ બાંગ્લાદેશ: ધ સ્ટોરી ઓફ એન અનફિનિશ્ડ રિવોલ્યુશન" નામના પુસ્તકમાં શેખ હસીનાના સૌથી શક્તિશાળી સાથી ગણાતા અસદુઝમાન ખાન કમાલ સાથેની વાતચીતનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે. કમાલે આ વિકાસ વિશે કહ્યું, "આ હસીનાને સત્તા પરથી દૂર કરવા માટે એક સુનિયોજિત કાવતરું હતું." અમને ખબર નહોતી કે સીઆઈએના ખિસ્સામાં જનરલ વકાર છે. પુસ્તકમાં કમાલને ટાંકીને કહેવામાં આવ્યું છે કે ન તો અમારી મુખ્ય સંરક્ષણ ગુપ્તચર એજન્સી કે ન તો અન્ય કોઈ સંસ્થાએ શેખ હસીનાને ચેતવણી આપી હતી કે વકારે તેમની સાથે દગો કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. કદાચ તે પણ આ કાવતરામાં સામેલ હતો, કારણ કે આર્મી ચીફ પોતે મુખ્ય કાવતરાખોર હતા. તેથી, હસીના છેલ્લી ક્ષણ સુધી આ વાતથી અજાણ રહ્યા.

આ રીતે અમેરિકાએ સરકાર ઉથલાવી

કમાલે બાંગ્લાદેશમાં સત્તા પરિવર્તનથી અમેરિકાને ફાયદો થવાના બે કારણો આપ્યા. પહેલું, તે મોદી, શી જિનપિંગ અને દક્ષિણ એશિયામાં હસીના જેવા શક્તિશાળી રાષ્ટ્રપ્રમુખોને દૂર કરવાનું હતું. મજબૂત નેતાઓ સાથે સીઆઈએને મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડે છે. નબળી સરકારો યુએસ હિતોની સેવા કરે છે. જોકે, હસીનાના કિસ્સામાં, તાત્કાલિક ટ્રિગર સેન્ટ માર્ટિન ટાપુ હતો.સેન્ટ માર્ટિન ટાપુ બંગાળની ખાડીમાં એક વ્યૂહાત્મક સ્થાને સ્થિત છે, જે ટેકનાફથી 9 કિમી દક્ષિણમાં અને મ્યાનમારથી 8 કિમી દૂર છે. હિંદ મહાસાગરમાં ચીનના વધતા પ્રભાવ વચ્ચે આ મહત્વપૂર્ણ છે. હસીનાએ પોતે કહ્યું છે કે જો તેમણે આ ટાપુ અમેરિકનોને સોંપી દીધો હોત, તો તેઓ કોઈપણ સમસ્યા વિના સત્તામાં રહી શક્યા હોત.

આઈએસઆઈ પણ કટ્ટરવાદી જૂથ સાથે મળીને કામ કરતી હોવાનો દાવો

બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ ગૃહમંત્રીના મતે, જનરલ વકાર તે જ નેતાને દૂર કરવા માંગતા હતા જેમણે તેમને આર્મી ચીફ તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. ફક્ત સીઆઈએ જ નહીં, પરંતુ પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર સંસ્થા, આઈએસઆઈ પણ કટ્ટરવાદી જૂથ સાથે મળીને કામ કરી રહી હતી. આઈએસઆઈએ વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઘૂસણખોરી કરી અને પોલીસકર્મીઓની હત્યામાં ભૂમિકા ભજવી, જેના કારણે હિંસા ભડકી.