મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ વચ્ચે રશિયા, ચીન અને ફ્રાન્સે સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સુરક્ષા પરિષદ (યુએનએસસી)માં આરબ દેશોના એક મુખ્ય ઠરાવને અવરોધિત કર્યો છે. અહેવાલ મુજબ, ઠરાવમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવા માટે લશ્કરી કાર્યવાહી માટે અધિકૃતતા માંગવામાં આવી હતી. બહેરીન અને અન્ય ગલ્ફ દેશો દ્વારા સમર્થિત આ ઠરાવ તેમના વીટોને કારણે રદ કરવામાં આવ્યો હતો.
અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, સુરક્ષા પરિષદના ઘણા કાયમી સભ્યોએ આ ઠરાવનો વિરોધ કર્યો હતો, જે બહેરીને તેના ખાડી પડોશીઓ સાથે મળીને તૈયાર કર્યો હતો. બહેરીન દ્વારા તૈયાર કરાયેલા આ ઠરાવમાં સભ્ય દેશો અને બહુરાષ્ટ્રીય નૌકાદળોને સમુદ્રમાં આંતરરાષ્ટ્રીય નેવિગેશનમાં વિક્ષેપ અટકાવવા માટે તમામ જરૂરી માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. જો કે, સુરક્ષા પરિષદના ત્રણ કાયમી સભ્યો રશિયા, ચીન અને ફ્રાન્સે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ એવી કોઈ પણ પરિભાષાની તરફેણ કરતા નથી જે લશ્કરી બળના ઉપયોગને અધિકૃત કરે.
આજે ઠરાવ પર મતદાન થવાની અપેક્ષા છે. જો કે, તે સ્પષ્ટ નથી કે રાજદ્વારી પ્રયાસો આ ત્રણ વીટો-શક્તિશાળી દેશોને મનાવી શકશે કે નહીં. રશિયા, ચીન અને ફ્રાન્સ સુરક્ષા પરિષદના પાંચ કાયમી સભ્યોમાં સામેલ છે, જે વીટો પાવર ધરાવે છે. રાજદ્વારીઓના મતે, ઠરાવ પર દસ બિન-કાયમી સભ્યોમાં પણ મતભેદ હતા. ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઇમેન્યુઅલ મેક્રોને લશ્કરી વિકલ્પને અવાસ્તવિક ગણાવ્યો છે. તેમની દલીલ છે કે તે દરિયાકાંઠે તૈનાત ઈરાની રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ્સ અને તેમની બેલિસ્ટિક મિસાઇલોના ખતરામાં વધુ વધારો કરશે.
અઠવાડિયાની બંધ-દરવાજાની વાટાઘાટો પછી, ઠરાવમાં ફક્ત ચાર સુધારા અપનાવવામાં આવ્યા છે. ઠરાવના જે ભાગમાં મડાગાંઠ સર્જાઈ છે તે જણાવે છે કે સુરક્ષા પરિષદ સભ્ય દેશોને, રાષ્ટ્રીય સ્તરે અથવા સ્વૈચ્છિક બહુરાષ્ટ્રીય નૌકા ભાગીદારી દ્વારા, સુરક્ષા પરિષદને પૂર્વ સૂચના આપીને, તમામ જરૂરી માધ્યમોનો ઉપયોગ કરવા માટે અધિકૃત કરે છે. આનો હેતુ હોર્મુઝના સમુદ્રી માર્ગને સુરક્ષિત કરવાનો અને તેના દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગને બંધ કરવા, અવરોધવા અથવા અવરોધિત કરવાના પ્રયાસોને રોકવાનો છે.
ખરેખર, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઇઝરાયેલ સાથે યુદ્ધ શરૂ થયાના થોડા સમય પછી, ઈરાને 28 ફેબ્રુઆરી, 2026ના રોજ આ વ્યૂહાત્મક માર્ગ બંધ કરી દીધો હતો. વિશ્વના લગભગ 20 ટકા ક્રૂડ ઓઇલ અને ગેસનું પરિવહન તેના દ્વારા થાય છે. તેના બંધ થવાથી વૈશ્વિક ઉર્જા પુરવઠામાં વિક્ષેપ પડ્યો છે અને તેલ, શિપિંગ અને વીમાના ખર્ચમાં વધારો થયો છે.
આ નાકાબંધીથી વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર પર ગંભીર અસર પડી છે. કતાર જેવા દેશોને ઉત્પાદન સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાની ફરજ પડી છે, જેના પરિણામે વાર્ષિક 20 બિલિયન ડોલરનું મહેસૂલ નુકસાન થયું છે. ઈરાને ગલ્ફ દેશોમાં યુએસ બેઝ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હજારો બદલો લેવા માટે હુમલા કર્યા છે, જેમાં ઓછામાં ઓછા 18 નાગરિકો માર્યા ગયા છે. બહેરીનના વિદેશ પ્રધાન અબ્દુલલતીફ બિન રશીદ અલ ઝયાનીએ ગુરુવારે સુરક્ષા પરિષદની બેઠકમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાનના તેના આરબ પડોશીઓ પ્રત્યેના આક્રમક ઈરાદા ભ્રામક અને પૂર્વયોજિત હતા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. તેમણે કહ્યું કે ઈરાને એરપોર્ટ, વોટરવર્ક્સ, બંદરો અને હોટલ જેવા નાગરિક ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને નિશાન બનાવ્યું છે.
ઈરાને ગઈકાલે સંકેત આપ્યો હતો કે તે યુદ્ધ છતાં હોર્મુઝમાંથી પસાર થતા જહાજોની હિલચાલ પર નજર રાખવાનો ઈરાદો ધરાવે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ યુદ્ધે ઈરાન અને તેના પડોશીઓ (જેમ કે સાઉદી અરેબિયા અને કતાર) વચ્ચે વર્ષોથી સુધરતા સંબંધોને ગંભીર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે. હવે, ઓમાન અને કતારને બદલે, મધ્યસ્થીની કમાન પાકિસ્તાન, તુર્કી અને ઇજિપ્તના હાથમાં છે.
સાઉદી અરેબિયા સ્થિત થિંક ટેન્ક ગલ્ફ રિસર્ચ સેન્ટરના પ્રમુખ અબ્દુલઅઝીઝ સાગરે જણાવ્યું હતું કે કોઈપણ યુદ્ધવિરામ કરારમાં ઇરાનની ગલ્ફ દેશો પર હુમલો કરવાની અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા દરિયાઇ ટ્રાફિકને નિયંત્રિત કરવાની ક્ષમતાનો પણ સમાવેશ થવો જોઈએ. તેઓએ અમારી સાથે જે કર્યું તે અમે ભૂલીશું નહીં એવું તેમણે કહ્યું હતું.