પોસ્ટ ઓફિસો લાંબા ગાળાના અને ટૂંકા ગાળાના રોકાણ વિકલ્પો બંને ઓફર કરે છે. રોકાણકારો તેમની જરૂરિયાતો અનુસાર પસંદગી કરી શકે છે. જો કે, એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ બધી યોજનાઓ કરમુક્ત નથી. હકિકતમાં, કેટલીક પોસ્ટ ઓફિસ યોજનાઓ પર મળતું વ્યાજ કરપાત્ર છે અને આ યોજનાઓમાં રોકાણ આવકવેરા કાયદા, 1961ની કલમ 80C હેઠળ કપાતને પાત્ર ન પણ હોય.

એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે જ્યારે ચુકવણીનું મૂલ્ય એક મર્યાદા કરતાં વધી જાય ત્યારે સ્રોત પર કર કપાત (TDS) લાગુ પડે છે. પૂર્વનિર્ધારિત મર્યાદાથી નીચેની રકમ પર TDS લાગુ પડતો નથી. અહીં પોસ્ટ ઓફિસની કેટલીક નાની બચત યોજનાઓ છે, જેમાં સ્રોત પર કર કપાત (TDS) ઓફર કરતી યોજનાઓનો પણ સમાવેશ થાય છે.

પોસ્ટ ઓફિસ તમારા રિકરિંગ ડિપોઝિટ રોકાણો પર મળેલા વ્યાજમાંથી મૂળ સ્થાને કર કાપશે. જો રકમ નિર્ધારિત મર્યાદાથી ઓછી હોય, તો પોસ્ટ ઓફિસમાં જમા કરાયેલ રિકરિંગ ડિપોઝિટમાંથી કોઈ કર કાપવામાં આવશે નહીં.

સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS)

નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 1 લાખથી વધુના વ્યાજ પર TDS કાપવામાં આવે છે. સિનિયર સિટીઝન સેવિંગ્સ સ્કીમ (SCSS) હેઠળ, આવકવેરા કાયદા, 1961 ની કલમ 80C હેઠળ નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 1.5 લાખ સુધીની થાપણો પર કર લાભો ઉપલબ્ધ છે.

રાષ્ટ્રીય બચત પ્રમાણપત્ર (NSC)

ફિક્સ્ડ ડિપોઝિટથી વિપરીત, NSC પર મળતા વ્યાજ પર TDS લાગુ પડતો નથી. નાણાકીય વર્ષમાં NSC માં રૂ. 1.5 લાખ સુધીની થાપણો આવકવેરા કાયદાની કલમ 80C હેઠળ કર લાભો માટે પાત્ર છે.

કિસાન વિકાસ પત્ર (KVP)

KVP કલમ 80C હેઠળ કપાત માટે પાત્ર નથી. વધુમાં, KVP પર મળતું વાર્ષિક વ્યાજ કરપાત્ર છે. જોકે, યોજનાની પરિપક્વતા પછી કરવામાં આવેલા ઉપાડ પર સ્રોત પર કર કપાત (TDS) લાગુ પડતો નથી.

PPF

PPF રોકાણો પર TDS કાપવામાં આવતો નથી કારણ કે તેના પર મળતું વ્યાજ સંપૂર્ણપણે કરમુક્ત છે.

સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY)

આ યોજના પર કોઈ TDS કાપવામાં આવતો નથી. આ યોજના મુક્તિ-મુક્તિ-મુક્તિ શ્રેણી હેઠળ આવે છે, જ્યાં નાણાકીય વર્ષમાં રૂ. 1.5 લાખ સુધીની થાપણો, મેળવેલ વ્યાજ અને પરિપક્વતા રકમ કરમુક્ત છે.

પોસ્ટ ઓફિસ ટર્મ ડિપોઝિટ (FD)

5 વર્ષની પોસ્ટ ઓફિસ ટર્મ ડિપોઝિટ સિવાય, મેળવેલા વ્યાજ પર TDS લાગુ પડે છે, જે કલમ 80C હેઠળ કપાત માટે પાત્ર છે. જો કે, જો કુલ વ્યાજ આવક (1 વર્ષ, 2 વર્ષ અથવા 3 વર્ષના સમયગાળામાંથી) મર્યાદા કરતાં વધી જાય, તો TDS કાપવામાં આવશે.

માસિક આવક યોજના (MIS)

પોસ્ટ ઓફિસ MISમાંથી મેળવેલ વ્યાજ સંપૂર્ણપણે કરપાત્ર છે. જો કુલ વાર્ષિક વ્યાજ ચુકવણી મર્યાદા (સામાન્ય નાગરિકો માટે રૂ. 50,000 અને વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે રૂ. 1 લાખ) કરતાં વધી જાય, તો પોસ્ટ ઓફિસ દ્વારા TDS કાપવામાં આવશે.