જો તમારું કોઈ બેંકમાં ખાતું હોય અને તમારું KYC અપડેટ ન થયું હોય તો આ સમાચાર ઉપયોગી છે. હા, ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)એ તાજેતરના એક અહેવાલમાં ચેતવણી આપી હતી કે KYC અપડેટ્સમાં વધતો જતો બેકલોગ અને બેદરકારી બેંકોની છેતરપિંડી અટકાવવાની ક્ષમતાઓને નબળી બનાવી રહી છે. આ સમસ્યા ખાસ કરીને ગામડાઓ અને નાના શહેરોમાં પ્રચલિત છે. આ વિસ્તારોમાં, લોકો ઘણીવાર તેમના KYCને અવગણે છે અથવા, કોઈ કારણોસર તેને અપડેટ કરવામાં નિષ્ફળ જાય છે અને છેતરપિંડીનો ભોગ બને છે.

નહીંતર, છેતરપિંડીની ઘટનાઓ વધશે

RBIએ બેંકોને શક્ય તેટલી વહેલી તકે KYC અપડેટ્સ પૂર્ણ કરવા વિનંતી કરી છે, નહીં તો છેતરપિંડીની ઘટનાઓ વધશે. RBIએ બેંકોને KYC અપડેટ કેમ્પનું આયોજન કરવા અને મોટાપાયે જાગૃતિ અભિયાન ચલાવવાની સલાહ આપી છે, ખાસ કરીને નાની શાખાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને. RBIએ જુલાઈથી ઓક્ટોબર 2025 દરમિયાન ગ્રામ પંચાયત સ્તરે રાષ્ટ્રવ્યાપી રી-KYC ડ્રાઇવ હાથ ધરી છે.

RBIએ બેંકોને આ આદેશ આપ્યો 

RBIએ બેંકોને ચેતવણી આપી છે કે KYC અપડેટ કરવા અથવા નવા ખાતા ખોલવા માટેની અરજીઓને યાંત્રિક રીતે નકારી કાઢવી નહીં. કોઈપણ અસ્વીકારનું એક નક્કર કારણ અને રેકોર્ડ હોવો જોઈએ. ગેરવાજબી અસ્વીકાર ગ્રાહકોને તકલીફ આપે છે. રિપોર્ટમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે સાયબર અને ઓપરેશનલ ઘટનાઓ નાણાકીય સ્થિરતા માટે વધતા જોખમો ઉભા કરે છે. છેતરપિંડી વધુ સ્માર્ટ અને ડિજિટલ બની છે.

ડિજિટલ છેતરપિંડી અટકાવવા માટે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે

RBI, ગૃહ મંત્રાલય સહિત અન્ય એજન્સીઓ સાથે મળીને, ડિજિટલ છેતરપિંડી અટકાવવા માટે પગલાં લઈ રહી છે. આ માટે, RBIએ બે મુખ્ય AI ટૂલ્સ પણ લોન્ચ કર્યા છે. RBIએ બેંકોને ટેલિકોમ વિભાગની મોબાઇલ નંબર રદ કરવાની સૂચિમાંથી ગ્રાહક ડેટાબેઝ સાફ કરવા પણ કહ્યું છે. આ વૉઇસ કૉલ્સ અને SMS દ્વારા છેતરપિંડી અટકાવશે. વધુમાં, કેન્દ્રીય બેંકે ખોટી વેચાણને એક મુખ્ય જોખમ તરીકે ઓળખી કાઢ્યું છે. આ મુદ્દાને ઉકેલવા માટે જાહેરાત, માર્કેટિંગ અને વેચાણ પર નવી માર્ગદર્શિકા ટૂંક સમયમાં જારી કરવામાં આવશે. આ ગ્રાહકોને ગેરમાર્ગે દોરવાથી અટકાવશે. RBI એ બેંકોને આંતરિક નિયંત્રણોને મજબૂત બનાવવા માટે પણ વિનંતી કરી છે.