સેટેલાઇટ તસવીરોએ પુષ્ટિ આપી છે કે ચીને તેનું સૌથી અદ્યતન સ્ટીલ્થ ડ્રોન, GJ-11 'શાર્પ સ્વોર્ડ', તિબેટના શિગાત્સે એર બેઝ પર તૈનાત કર્યું છે. આ બેઝ ભારતીય સરહદની ખૂબ નજીક આવેલું છે. આ ડ્રોનને ઓગસ્ટથી સપ્ટેમ્બર 2025 દરમિયાન પરીક્ષણ માટે ત્યાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા હતા. આ તેમનો પહેલો ઓપરેશનલ ઉપયોગ છે.

આ ડ્રોન સ્ટીલ્થ હુમલાઓ, જાસૂસી અને ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધમાં જોડાઈ શકે છે. આ સૂચવે છે કે આ ડ્રોન હવે યુદ્ધ માટે લગભગ તૈયાર છે. આ હિમાલય ક્ષેત્રમાં ચીનના ઉચ્ચ-ઉચ્ચાઈવાળા હવાઈ શક્તિના વિસ્તરણનો સંકેત આપે છે, જ્યાં તે J-20 ફાઇટર જેટ અને WZ-7 ડ્રોન પણ તૈનાત કરે છે.

GJ-11 શાર્પ સ્વોર્ડ ડ્રોન શું છે?

GJ-11 એક પ્રકારનું માનવરહિત વિમાન છે. તેમાં 'ફ્લાઇંગ વિંગ' ડિઝાઇન છે - જેનો અર્થ છે કે તેનો દેખાવ સપાટ, પાંખ જેવો છે, ચામાચીડિયા જેવો. આનાથી તે રડારથી બચી જાય છે, એટલે કે તે ગુપ્ત છે. ચીને સૌપ્રથમ 2013 માં તેનું પ્રદર્શન કર્યું હતું, પરંતુ હવે તે વાસ્તવિક યુદ્ધ માટે તૈયાર દેખાય છે.

આ ડ્રોન શું કરી શકે?

સ્ટીલ્થ સ્ટ્રાઇક્સ: દુશ્મન પર ગુપ્ત રીતે બોમ્બ ફેંકી શકે છે.

રિકોનિસન્સ: દૂરથી જાસૂસી કરી શકે છે અને ફોટોગ્રાફ્સ લઈ શકે છે.

ઇલેક્ટ્રોનિક યુદ્ધ: દુશ્મનના રડાર અથવા સંદેશાવ્યવહારને જામ કરી શકે છે.

આ ડ્રોન લાંબા અંતર સુધી ઉડી શકે છે અને ઊંચી ઊંચાઈ પર સારું પ્રદર્શન કરી શકે છે. તે ચીની કંપની AVIC દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યું હતું.

ક્યાં તૈનાત કરવામાં આવ્યા?

શિગાત્સે એર બેઝ હિમાલયની નજીક તિબેટમાં છે. તે ભારતની સિક્કિમ સરહદથી માત્ર 200-300 કિમી દૂર છે. સેટેલાઇટ તસવીરો (પ્લેનેટ લેબ્સમાંથી) દર્શાવે છે કે ઓગસ્ટ 2025માં ત્રણ GJ-11 ડ્રોન અહીં આવ્યા હતા. તેઓ સપ્ટેમ્બર સુધી રનવે પર જ રહ્યા. આ પહેલી વાર છે જ્યારે તેઓ કોઈ ઓપરેશનલ એર બેઝ પર જોવા મળ્યા છે. અગાઉ, તેઓ ફક્ત ફેક્ટરી અથવા પરીક્ષણ સ્થળ પર હતા. તિબેટની ઊંચાઈ 4,000 મીટરથી વધુ છે, જેના કારણે ત્યાં ડ્રોન પરીક્ષણ મુશ્કેલ બન્યું હતું. જો કે, ચીને સફળતાપૂર્વક આ સિદ્ધ કર્યું.

જુલાઈ 2025: ઉપગ્રહોએ સંકેત આપ્યો કે ડ્રોન શિગાત્સે તરફ જઈ રહ્યા છે.

ઓગસ્ટ 2025: ત્રણ ડ્રોન બેઝ પર આવ્યા. પરીક્ષણ શરૂ થયું.

સપ્ટેમ્બર 2025: ડ્રોન ત્યાં જ રહ્યા, પરંતુ પછી દૂર કરવામાં આવ્યા.

ઓક્ટોબર 2025: સેટેલાઇટ છબીઓ બહાર પાડવામાં આવી, અને સમાચાર ફેલાયા.

આ પરીક્ષણ હતું, પરંતુ તે સાબિત કરે છે કે ડ્રોન હવે યુદ્ધ માટે તૈયાર છે - યુદ્ધ માટે લગભગ તૈયાર છે.

ચીન હિમાલયમાં તેની તાકાત કેમ વધારી રહ્યું છે?

હિમાલય ક્ષેત્રમાં ભારત અને ચીન વચ્ચે તણાવ છે. 2020ના ગલવાન અથડામણ પછી બંને દેશો તેમની લશ્કરી તાકાત વધારી રહ્યા છે. ચીન હવે તેની ઉચ્ચ-ઉચ્ચ હવાઈ શક્તિને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે...

J-20 ફાઇટર જેટ: સ્ટીલ્થ ફાઇટર જે ઝડપથી ઉડાન ભરે છે.

WZ-7 ડ્રોન: લાંબા અંતરના જાસૂસી માટે, જેને સોરિંગ ડ્રેગન કહેવાય છે.

GJ-11: હવે ઉમેરાયું, સ્ટીલ્થ હુમલાઓ કરવા સક્ષમ.

આ બધું ચીનને હિમાલયમાં હવાઈ ફાયદો આપે છે. ઊંચાઈ પર એન્જિન નબળા પડી જાય છે, પરંતુ ચીનના ડ્રોન આ માટે રચાયેલ છે.

ભારત માટે ખતરો?

આ ભારત માટે ચિંતાનું કારણ છે. શિગાત્સે સિક્કિમ અને અરુણાચલ પ્રદેશની નજીક છે. જો આ ડ્રોન જાસૂસી કરે કે હુમલો કરે તો ભારતીય સેનાને પડકાર ફેંકાશે. ભારત પાસે રુસ્તમ અને તાપસ જેવા ડ્રોન પણ છે, પરંતુ ગુપ્ત ડ્રોન ઓછા છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ ચીનનો સંદેશ છે: "અમે તૈયાર છીએ." જોકે, હજુ સુધી કોઈ અથડામણ થઈ નથી. બંને દેશો વાતચીત દ્વારા તણાવ ઓછો કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.