ભારતમાં ફ્લાઇટ સલામતીને લઈને એક નવો વિવાદ ઉભો થયો છે. એરલાઇન પાઇલટ્સ એસોસિએશન ઓફ ઇન્ડિયા (એલપીએઆઈ)એ ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઓફ સિવિલ એવિએશન (ડીજીસીએ)ને પત્ર લખીને બોઇંગ 787 ડ્રીમલાઇનર એરક્રાફ્ટ માટે ફ્લાઇટ ડ્યુટી ટાઇમ લિમિટ (એફડીટીએલ)માં વધારા સામે વાંધો ઉઠાવ્યો છે. ડીજીસીએએ તાજેતરમાં બે પાઇલટ ક્રૂવાળા ડ્રીમલાઇનર એરક્રાફ્ટ માટે ડ્યુટી ટાઇમ લિમિટ નિયમોમાં સુધારો કર્યો છે. નવા નિયમો અનુસાર, દસ કલાકનો ફ્લાઇટ સમય વધારીને દસ કલાક અને 30 મિનિટ કરવામાં આવ્યો છે અને 13 કલાકનો ડ્યુટી ટાઇમ વધારીને 14 કલાક કરવામાં આવ્યો છે. એસોસિએશન જણાવે છે કે આ ફેરફારો ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે અને થાક વધારી શકે છે.

ડીજીસીએને લખેલા પત્રમાં, એલપીએઆઈએ જણાવ્યું હતું કે અગાઉ લાદવામાં આવેલી દસ કલાકની મર્યાદા થાક વધારવા માટે પૂરતી હતી. પાઇલટ્સે દલીલ કરી હતી કે દેશમાં પાઇલટ્સની કોઈ અછત નથી, આથી સમય મર્યાદા વધારવી અર્થહીન છે. જોકે, પત્રમાં જણાવાયું હતું કે ફ્લાઇટ ડ્યુટી સમય મર્યાદા પર નાગરિક ઉડ્ડયન આવશ્યકતા વૈજ્ઞાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંશોધન પર આધારિત હતી જેનો હેતુ થાકને કારણે પાઇલટની કામગીરીમાં ઘટાડો અટકાવવાનો હતો. આ નીતિ આંતરરાષ્ટ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન સંગઠન (આઈસીએઓ)ની ભલામણો અને માર્ગદર્શિકા અનુસાર ઘડવામાં આવી હતી. એલપીએઆઈએ ડીજીસીએ પર ફ્લાઇટ સલામતી કરતાં વાણિજ્યિક એરલાઇન્સની સુવિધાને પ્રાથમિકતા આપવાનો આરોપ મૂક્યો હતો.

તેમના પત્રમાં, પાઇલટ્સે તાજેતરના યુએસ ફેડરલ એવિએશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (એફએએ) નિર્દેશ એફએએ-2024-0218નો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. આ નિર્દેશ સલામતીના કારણોસર બોઇંગ 787 વિમાનમાં કેપ્ટનની સીટ રિક્લાઇન પર પ્રતિબંધ મૂકે છે. એલપીએઆઈએ જણાવ્યું હતું કે આ સીટ રિક્લાઇન પ્રતિબંધ પાઇલટ્સ માટે લાંબી ફ્લાઇટ્સ દરમિયાન આરામ કરવાનું મુશ્કેલ બનાવે છે, જેનાથી તેમના પ્રદર્શન પર સીધી અસર પડે છે. આ પરિસ્થિતિના પ્રતિભાવમાં, વિશ્વભરની ઘણી એરલાઇન્સે તેમના બોઇંગ 787 વિમાનમાં વધારાના પાઇલટ્સ ઉમેર્યા છે. થાકનું જોખમ ઘટાડવા માટે બે સભ્યોના ક્રૂનો સમાવેશ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે, પરંતુ ભારતમાં, ડીજીસીએએ તેના બદલે બે સભ્યોના ક્રૂના ડ્યુટી કલાકોમાં વધારો કર્યો છે, જેને એલપીએઆઈ અયોગ્ય માને છે.

ઉડ્ડયન નિષ્ણાતો કહે છે કે ભારતના એફડીટીએલ ધોરણોમાં આ ફેરફાર વૈશ્વિક ધોરણોની વિરુદ્ધ છે. યુએસ, યુરોપ અને ઓસ્ટ્રેલિયામાં, ફ્લાઇટનો સમયગાળો અને ફરજનો સમય થાકના આધારે નક્કી કરવામાં આવે છે. આ દેશોમાં, સામાન્ય રીતે લાંબા અંતરની ફ્લાઇટ્સમાં ત્રણ કે ચાર પાઇલટ્સને તૈનાત કરવામાં આવે છે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે દરેક ક્રૂ સભ્ય વચ્ચે પૂરતો આરામ કરે. ઉડ્ડયન નિષ્ણાતો માને છે કે બોઇંગ 787 જેવી લાંબા અંતરની ફ્લાઇટ્સમાં બે-પાઇલટ વ્યવસ્થા સલામતી માટે જોખમ ઊભું કરે છે. ફ્લાઇટ શેડ્યૂલમાં તાજેતરના વધારા અને આંતરરાષ્ટ્રીય કામગીરીના વિસ્તરણને કારણે ભારતમાં પાઇલટ્સ પહેલાથી જ વધારાના દબાણ હેઠળ છે.