નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) હેઠળ નિવૃત્તિ પછી નિશ્ચિત અને સ્થિર આવક સુનિશ્ચિત કરવા માટે Pension Fund Regulatory and Development Authority (PFRDA) એ એક ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. PFRDA દ્વારા એક ઉચ્ચ સ્તરીય નિષ્ણાત સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે, જે NPSના વર્તમાન માળખામાં ફેરફાર કરીને પેન્શનધારકોને બજાર આધારિત પરંતુ કાયદેસર રીતે અમલમાં મૂકી શકાય તેવી (Legally Enforceable) સુનિશ્ચિત પેન્શન આપવાની યોજના તૈયાર કરશે. આ પગલું 'વિકસિત ભારત 2047' ના લક્ષ્યને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવ્યું છે, જેથી દરેક નાગરિક વૃદ્ધાવસ્થામાં આર્થિક રીતે આત્મનિર્ભર બની શકે.

નિષ્ણાત સમિતિનું માળખું અને નેતૃત્વ
આ 15 સભ્યોની ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિનું નેતૃત્વ અનુભવી વહીવટકર્તાને સોંપવામાં આવ્યું છે. સમિતિની મુખ્ય વિગતો નીચે મુજબ છે:

આ ફેરફારથી પેન્શનધારકોને શું ફાયદો થશે?
સમિતિ NPS ને માત્ર એક બજાર-આધારિત રોકાણ સાધનમાંથી બદલીને વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવવાની દિશામાં કામ કરશે. તેના મુખ્ય પાસાઓ આ મુજબ છે:

ગેરંટીડ પેન્શન: 
અત્યાર સુધી NPS માં પેન્શન બજારના વળતર પર આધારિત હતું, પરંતુ હવે કાયદેસરની ખાતરી આપવા માટે 'Novation' અને 'Settlement' જેવા કોન્સેપ્ટ પર વિચાર કરવામાં આવશે.

સરળ પ્રક્રિયા: 
રોકાણના તબક્કા (Accumulation) થી પેન્શન મળવાના તબક્કા (Decumulation) સુધીની મુસાફરી ગ્રાહકો માટે સરળ અને અવરોધ વિનાની બનાવવામાં આવશે.

જોખમ સંચાલન: 
પેન્શન ફંડની સોલ્વન્સી (ચુકવણી કરવાની ક્ષમતા) અને જોખમ વ્યવસ્થાપન માટે કડક ધોરણો નક્કી કરવામાં આવશે.

મિસ-સેલિંગ પર રોક: 
ગ્રાહકોના હિતની રક્ષા માટે એક સ્ટાન્ડર્ડ ડિસ્ક્લોઝર ફ્રેમવર્ક બનશે, જેથી ગ્રાહકોને ગેરંટી અને માર્કેટ રિસ્ક વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ સમજાય.

ટેક્સ રિવ્યુ: 
જે કેસમાં પેન્શનધારક NPS માંથી બહાર નીકળ્યા વગર જ પેન્શન મેળવવા માંગે છે, તેના માટે ટેક્સ પાસાઓની પણ સમીક્ષા કરવામાં આવશે.

શા માટે આ પગલું મહત્વનું છે?
PFRDA ના આ પગલાથી NPS વધુ વિશ્વસનીય બનશે. સમિતિ 'સ્ટ્રક્ચર્ડ પેન્શન પેઆઉટ' માટે કાયમી સલાહકાર સંસ્થા તરીકે કામ કરશે. તેનો મુખ્ય હેતુ 30 સપ્ટેમ્બર 2025 ના રોજ જારી કરવામાં આવેલા કન્સલ્ટેશન પેપરના સૂચનોને અમલમાં મૂકવાનો છે. નિષ્ણાતનો મતે "NPS ને ગેરંટી સાથે જોડવાથી તે સરકારી કર્મચારીઓ અને ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ બંને માટે અત્યંત આકર્ષક રોકાણ સાધન બની જશે. તેનાથી લાંબા ગાળાની આર્થિક સુરક્ષા વધશે."