કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ લદાખ સહિત ઉત્તર ભારતના અનેક વિસ્તારોમાં આજે ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા વ્યાપક દહેશત ફેલાઈ ગઈ હતી. સૌથી વધુ અસર લદાખ વિસ્તારમાં જોવા મળી, જ્યાં રિક્ટર સ્કેલ પર 5.7ની તીવ્રતાનો શક્તિશાળી ભૂકંપ નોંધાયો હતો. આ ભૂકંપની અસર માત્ર લદાખ પૂરતી સીમિત રહી નહોતી; તેના ઝટકા જમ્મુ–કાશ્મીરના કેટલાક વિસ્તારો તેમજ પડોશી દેશ તાજિકિસ્તાન સુધી અનુભવાયા હતા. રાહતની વાત એ છે કે અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિ કે મોટી સંપત્તિ નુકસાનના અહેવાલ પ્રાપ્ત થયા નથી.

નેશનલ સેન્ટર ફોર સિસ્મોલોજીના જણાવ્યા અનુસાર, લદાખમાં સવારે 11:51 કલાકે ભૂકંપ આવ્યો હતો. તેનું કેન્દ્રબિંદુ જમીનથી અંદાજે 171 કિલોમીટર ઊંડે નોંધાયું હતું, જેને કારણે તે “ડીપ ફોકસ” ભૂકંપની શ્રેણીમાં આવે છે. સામાન્ય રીતે આવા ઊંડા ભૂકંપો સપાટી પર તીવ્ર કંપન સર્જે છે, પરંતુ ધરાશયી નુકસાન ઓછું થવાની સંભાવના રહે છે. તેમ છતાં, લેહ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં લોકો ભયભીત થઈ ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા અને અનેક સ્થળે થોડીવાર માટે દૈનિક પ્રવૃત્તિઓ થંભી ગઈ હતી.

આ ભૂકંપ ઉત્તર ભારત માટે સોમવારની સવારનો એકમાત્ર આંચકો નહોતો. લદાખ પહેલા, રાજધાની દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં પણ હળવા ભૂકંપના ઝટકા અનુભવાયા હતા. એનસીએસના રિપોર્ટ મુજબ, દિલ્હીમાં સવારે 8:44 વાગ્યે 2.8ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો. તેનું કેન્દ્ર ઉત્તર દિલ્હીમાં જ હતું અને તેની અસર હરિયાણાના સોનીપત સુધી પહોંચી હતી. આ આંચકા પ્રમાણમાં નબળા હોવા છતાં, સ્થાનિક લોકોમાં થોડી ગભરાટની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી.

ભૂકંપવિજ્ઞાનીઓના મતે, ઉત્તર ભારત ખાસ કરીને હિમાલયન સિસ્મિક ઝોનમાં આવે છે, જે વિશ્વના સૌથી સક્રિય ભૂકંપ વિસ્તારોમાંનો એક ગણાય છે. ભારતીય પ્લેટ અને યુરેશિયન પ્લેટ વચ્ચે સતત ચાલતા ટેકટોનિક દબાણને કારણે આ ક્ષેત્રમાં સમયાંતરે ભૂકંપ નોંધાતા રહે છે. લદાખ અને આસપાસના પહાડી વિસ્તારો ભૂગર્ભીય રીતે અત્યંત સંવેદનશીલ હોવાથી અહીં મધ્યમથી લઈને તીવ્ર ભૂકંપની શક્યતા હંમેશા રહે છે.

સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગે સ્થિતિ પર નજર રાખી છે અને લોકોને સાવચેત રહેવા અપીલ કરી છે. સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું છે કે હાલ કોઈ ઈમારત ધરાશયી થવાની કે જાનહાનિની માહિતી મળી નથી, પરંતુ તકેદારીના ભાગરૂપે સર્વે હાથ ધરવામાં આવી રહ્યો છે.

આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ભૂકંપ-પ્રતિરોધક માળખાં, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને જનજાગૃતિની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે નિયમિત મૉક ડ્રિલ, સુરક્ષા માર્ગદર્શિકા અને મજબૂત ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર દ્વારા આવી કુદરતી આફતોની અસર ઘટાડવી શક્ય છે.