ભારતીય ઓટોમોબાઈલ નિકાસના ઇતિહાસમાં 2025નું વર્ષ સૌથી મજબૂત સાબિત થયું છે. આ સમયગાળા દરમિયાન ભારતમાંથી કુલ 8,58,000 પેસેન્જર કારની નિકાસ કરવામાં આવી હતી, જે 2024માં નોંધાયેલા 7,44,000 યુનિટની તુલનામાં નોંધપાત્ર વધારો દર્શાવે છે. માહિતી અનુસાર, આ વાર્ષિક ધોરણે 15 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. આ વૈશ્વિક બજારોમાં ભારતીય કારની વધતી જતી સ્વીકૃતિ અને મેક ઇન ઇન્ડિયા પહેલની સફળતાનો સ્પષ્ટ સંકેત છે.
નિષ્ણાતોના મતે, સુધારેલ ઉત્પાદન ગુણવત્તા, મજબૂત સલામતી ધોરણો અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનોની નિકાસમાં વધારો આ વર્ષના રેકોર્ડ વૃદ્ધિમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. આ જ કારણ છે કે ભારત હવે માત્ર ઉભરતા બજારો માટે જ નહીં પરંતુ વિકસિત દેશો માટે પણ વિશ્વસનીય ઓટો નિકાસ કેન્દ્ર બની રહ્યું છે. ભારતીય કાર નિકાસમાં મારુતિ સુઝુકીએ પોતાનું વર્ચસ્વ જાળવી રાખ્યું છે. કંપનીએ વિદેશી બજારોમાં આશરે 3.95 લાખ વાહનો મોકલ્યા, જે કુલ નિકાસના 46 ટકા હતા. નોંધનીય છે કે, મારુતિની પ્રથમ ઇલેક્ટ્રિક કાર ઇ-વિટારાના 13,000થી વધુ યુનિટ યુરોપમાં નિકાસ કરવામાં આવ્યા હતા.
આ દરમિયાન, હ્યુન્ડાઇ ઇન્ડિયાએ 1,86,528 કારની નિકાસ કરી હતી, જે 18 ટકાનો વધારો દર્શાવે છે. હોન્ડા કાર્સ ઇન્ડિયાએ તેના આગામી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો માટે ભારતને એકમાત્ર વૈશ્વિક ઉત્પાદન કેન્દ્ર બનાવવાની યોજનાની પણ જાહેરાત કરી હતી. અત્યાર સુધી, આફ્રિકા અને લેટિન અમેરિકા સુધી મર્યાદિત ભારતીય કારની માંગ 2025 સુધીમાં યુરોપ, જાપાન અને ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા વિકસિત બજારોમાં પહોંચી ગઈ છે. આ પરિવર્તન ભારતની સુધારેલી ઉત્પાદન ગુણવત્તા, સલામતી ધોરણો અને ટેકનોલોજી અપગ્રેડનું પરિણામ હોવાનું માનવામાં આવે છે.
જોકે, આ વૃદ્ધિએ કેટલાક પડકારો પણ રજૂ કર્યા છે. ભારતના ત્રીજા સૌથી મોટા નિકાસ બજાર મેક્સિકોએ એક જાન્યુઆરી, 2026થી આયાત શુલ્ક બમણી કરવાની યોજના જાહેર કરી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે નિકાસ ગતિ જાળવી રાખવા માટે, ભારતે હવે મુક્ત વેપાર કરારો અને વેપાર રાજદ્વારી પર ઝડપથી કામ કરવું પડશે.
એસઆઈએએમના પ્રમુખ શૈલેષ ચંદ્રાના મતે, ભારત હવે વિશ્વનો ચોથો સૌથી મોટો પેસેન્જર વાહન ઉત્પાદક દેશ બની ગયો છે. આપણો ઓટો ઉદ્યોગ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇનમાં તેની સ્થિતિ સતત મજબૂત કરી રહ્યો છે. ભારતીય કાર ઉત્પાદકો હવે આગામી પાંચ વર્ષમાં તેમના કુલ ઉત્પાદનના 30 ટકા નિકાસ કરવાનું લક્ષ્ય રાખી રહ્યા છે. જો આ લક્ષ્ય પ્રાપ્ત થાય છે, તો ભારત ઓટો નિકાસના સંદર્ભમાં વિશ્વના ટોચના ત્રણ દેશોમાંનો એક બની શકે છે.