અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વધેલા તણાવના પગલે શુક્રવારે તેહરાનથી દિલ્હી માટે ભારતીય નાગરિકોને પરત લાવવા માટે નક્કી કરાયેલી ચાર્ટર્ડ ફ્લાઇટ હાલ પૂરતી મુલતવી રાખવામાં આવી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાન પર સંભવિત સૈન્ય હુમલામાંથી તાત્કાલિક પીછેહઠ કર્યાના સંકેત આપતાં ભારતે પણ પોતાની તાત્કાલિક બચાવ યોજના થોભાવી દીધી છે. તેમ છતાં, તેહરાન સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે અને જરૂર પડે ત્યારે તરત જ બચાવ કામગીરી શરૂ કરવા સંપૂર્ણ રીતે સજ્જ છે.

સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, ઈરાનમાં અંદાજે 9,000 ભારતીય નાગરિકો રહે છે, જેમાંથી લગભગ 3,000 વિદ્યાર્થીઓ છે. શરૂઆતમાં પ્રથમ તબક્કામાં 300 ભારતીયોને પરત લાવવાની યોજના હતી. જો કે, હાલની રાજકીય પરિસ્થિતિમાં કોઈ તાત્કાલિક ખતરો ન દેખાતાં ફ્લાઇટ મોકલવાનો નિર્ણય સ્થગિત કરવામાં આવ્યો છે.

મધ્યપૂર્વના મુખ્ય દેશો ઓમાન, ઇજિપ્ત, સાઉદી અરેબિયા અને કતારે—વોશિંગ્ટન અને તેહરાન વચ્ચે પડદા પાછળ સક્રિય રાજદ્વારી મધ્યસ્થતા કરી હતી. આ પ્રયાસોના પરિણામે ટ્રમ્પ પ્રશાસને ઈરાન પર હુમલો કરવાની પોતાની યોજના હાલ પૂરતી ટાળી હોવાનું માનવામાં આવે છે. ઓમાન લાંબા સમયથી અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વિશ્વસનીય મધ્યસ્થ તરીકે કામ કરતું આવ્યું છે અને ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.

તે ઉપરાંત, રશિયાએ પણ ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે મધ્યસ્થી કરીને બંને દેશોને પરસ્પર હુમલા કરવાથી રોકવાનો પ્રયાસ કર્યો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. ફ્રાન્સની સમાચાર સંસ્થા અનુસાર, એક વરિષ્ઠ સાઉદી અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે સાઉદી અરેબિયા, કતાર અને ઓમાને સંયુક્ત રીતે છેલ્લી ઘડીએ તીવ્ર રાજદ્વારી પ્રયાસો કરીને ટ્રમ્પને હુમલો ટાળવા સમજાવ્યા હતા.

આ ત્રણ દેશોએ ટ્રમ્પને વિનંતી કરી હતી કે તેઓ ઈરાનને પોતાની સદ્ભાવના બતાવવાની તક આપે અને મધ્યપૂર્વમાં અનિયંત્રિત સંઘર્ષ ટાળે. બીજી તરફ, ખાડી દેશોના એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે ઈરાનને ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે જો તે મધ્યપૂર્વમાં અમેરિકી ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરશે તો તેના પ્રાદેશિક સંબંધો વધુ બગડશે.

આ દરમિયાન ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે તેમને વિશ્વસનીય સૂત્રો તરફથી ખાતરી મળી છે કે ઈરાન પ્રદર્શનકારીઓ સામે હિંસા નહીં કરે. આ નિવેદન બાદ પરિસ્થિતિમાં થોડો શાંતિનો માહોલ જોવા મળ્યો છે.

ભારતના વિદેશ મંત્રાલય (MEA)એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો ઈરાનમાં સ્થિતિ ફરી બગડે તો ભારતીય નાગરિકોને સુરક્ષિત રીતે પરત લાવવા માટે તમામ વ્યવસ્થાઓ તૈયાર રાખવામાં આવી છે. દૂતાવાસ સતત ભારતીય સમુદાય સાથે સંપર્કમાં છે અને જરૂરી માર્ગદર્શન આપી રહ્યું છે. હાલ પૂરતું યુદ્ધનું જોખમ ટળ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે, પરંતુ ભારત સતર્ક છે અને કોઈપણ સંકટની સ્થિતિમાં તરત જ કાર્યવાહી કરવા પ્રતિબદ્ધ છે.