બાંગ્લાદેશના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન અને બાંગ્લાદેશ નેશનાલિસ્ટ પાર્ટીના અધ્યક્ષ બેગમ ખાલિદા ઝિયાનું મંગળવારે સવારે લાંબી બીમારી બાદ અવસાન થયું છે. ખાલિદાએ એક દિવસ પહેલા જ સંસદીય ચૂંટણી માટે ઉમેદવારીપત્રો ભર્યા હતા. તેમણે ઉમેદવારીપત્રો ભરવાના છેલ્લા દિવસે ત્રણ મતવિસ્તારોમાં ઉમેદવારીપત્રો ભર્યા હતા. ચૂંટણી ફેબ્રુઆરીમાં યોજાવાની છે.જો કે ૮૦ વર્ષીય ખાલિદા ઝિયા લીવર સિરોસિસથી પીડાતા હતા. તેમના ડોકટરોના જણાવ્યા અનુસાર, તેઓ સંધિવા અને ડાયાબિટીસથી પણ પીડાતા હતા. તેમને હૃદય રોગ પણ હતો.

બે વખત બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાન રહી ચુક્યા છે

ખાલિદા ઝિયાએ બે વાર બાંગ્લાદેશના વડા પ્રધાન તરીકે સેવા આપી હતી. તેમણે ૧૯૯૧ થી ૧૯૯૬ અને ૨૦૦૧ થી ૨૦૦૬ સુધી દેશનું નેતૃત્વ કર્યું. તેઓ ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ અને બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષના સ્થાપક ઝિયાઉર રહેમાનના પત્ની હતા. તેમના મોટા પુત્ર, તારિક રહેમાન, જે બીએનપીના કાર્યકારી અધ્યક્ષ હતા, ૨૦૦૮ થી લંડનમાં રહેતા હતા અને આ મહિને બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા હતા. તેમના નાના પુત્ર, અરાફત રહેમાનનું ૨૦૧૫ માં હૃદયરોગના હુમલાથી અવસાન થયું હતું.

રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે, ખાલિદા ઝિયાને ૬ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૪ ના રોજ જેલમાંથી મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. ત્યારબાદ તેઓ અદ્યતન સારવાર માટે લંડન ગયા હતા, જ્યાં તેઓ ચાર મહિનાના રોકાણ પછી ૬ મે ના રોજ બાંગ્લાદેશ પરત ફર્યા હતા.

બાંગ્લાદેશી રાજકારણમાં મહત્વપૂર્ણ હસ્તી હતા

દશકો સુધી, બાંગ્લાદેશી રાજકારણ બે નેતાઓની આસપાસ ફરતું હતું: અવામી લીગના નેતા શેખ હસીના અને બીએનપીના વડા ખાલિદા ઝિયા. મીડિયાએ આ રાજકીય દુશ્મનાવટને "બેગમોનું યુદ્ધ" ગણાવ્યું. ૧૯૯૦ પછી યોજાયેલી લગભગ દરેક ચૂંટણીમાં, સત્તા શેખ હસીના અથવા ખાલિદા ઝિયા પાસે રહી.૧૯૮૦ના દાયકામાં, બંને નેતાઓએ સંયુક્ત રીતે લશ્કરી શાસન સામે ઝુંબેશ ચલાવી હતી, પરંતુ ૧૯૯૧માં લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના અને ખાલિદા ઝિયાની વડા પ્રધાન તરીકે નિમણૂક પછી, તેમની વચ્ચેનો રાજકીય સંઘર્ષ વધુ ગાઢ બન્યો.

ખાલિદા ઝિયાનો ૧૯૮૪માં રાજકારણ પ્રવેશ

ખાલિદા ઝિયાનો જન્મ ૧૯૪૫માં થયો હતો. તેમનો રાજકારણ સાથે કોઈ પારિવારિક સંબંધ નહોતો. ૧૯૬૦માં, તેમણે લશ્કરી અધિકારી ઝિયાઉર રહેમાન સાથે લગ્ન કર્યા. ૧૯૭૧માં બાંગ્લાદેશના સ્વતંત્રતા યુદ્ધ દરમિયાન, ઝિયાઉર રહેમાને રેડિયો પર સ્વતંત્ર બાંગ્લાદેશની ઘોષણા વાંચી. ૧૯૭૫માં શેખ મુજીબુર રહેમાનની હત્યા બાદ, દેશમાં રાજકીય અસ્થિરતા વધી અને ૧૯૭૭માં ઝિયાઉર રહેમાન રાષ્ટ્રપતિ બન્યા. તેમણે બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષની સ્થાપના કરી. ૩૦ મે, ૧૯૮૧ના રોજ ચિત્તાગોંગમાં લશ્કરી બળવા દરમિયાન તેમની હત્યા કરવામાં આવી હતી.તેમના પતિની હત્યા પછી, બીએનપી વિખેરાઈ જવા લાગી, અને પક્ષના નેતાઓના આગ્રહથી, ખાલિદા ઝિયાએ ૧૯૮૪માં પક્ષનો હવાલો સંભાળ્યો. તેમણે ૧૯૯૧માં પ્રથમ લોકશાહી ચૂંટણી જીતી, બાંગ્લાદેશના પ્રથમ મહિલા વડા પ્રધાન બન્યા. ખાલિદા ઝિયાના મૃત્યુને બાંગ્લાદેશી રાજકારણમાં એક યુગના અંત તરીકે જોવામાં આવે છે.

ખાલિદાના નામાંકન પત્રો પર ખાલિદાની સહીનો દાવો

ફેની-1 બેઠક ઉપરાંત, ખાલિદા ઝિયાએ સોમવારે બોગરા-7 (ગબતલી-શાહજહાંપુર) અને દિનાજપુર-3 (સદર) બેઠકો માટે પણ ઉમેદવારી નોંધાવી હતી. ઉમેદવારી પત્રો ભરતી વખતે, ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાનના સલાહકાર હિલાલુઝમાન તાલુકદાર લાલુએ જણાવ્યું હતું કે ખાલિદા ઝિયા હાલમાં બીમારીને કારણે હોસ્પિટલમાં દાખલ છે અને તેમણે વ્યક્તિગત રીતે ઉમેદવારી પત્રો પર સહી કરી હતી.ખાલિદા ઝિયા દેશના પ્રથમ મહિલા વડા પ્રધાન હતા. જોકે તેમણે ભ્રષ્ટાચારના અનેક કેસોનો સામનો કર્યો હતો, પરંતુ તેમણે સતત તેમને રાજકીય રીતે પ્રેરિત ગણાવીને નકારી કાઢ્યા હતા. આ વર્ષની શરૂઆતમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે જાન્યુઆરી 2025 માં તેમના વિરુદ્ધના અંતિમ ભ્રષ્ટાચાર કેસમાં તેમને નિર્દોષ જાહેર કર્યા હતા. આ નિર્ણયથી તેમને આગામી વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારી સામાન્ય ચૂંટણી લડવાનો માર્ગ મોકળો થયો.

21 નવેમ્બરના રોજ જાહેરમાં દેખાયા હતા

ભૂતપૂર્વ પીએમ ખાલિદા છેલ્લે 21 નવેમ્બરના રોજ ઢાકા કેન્ટોનમેન્ટમાં બાંગ્લાદેશ આર્મીના વાર્ષિક કાર્યક્રમમાં જોવા મળ્યા હતા, જ્યાં તેઓ વ્હીલચેર પર હતા અને બીમાર હતા. તેમના પરિવારમાં તેમના મોટા પુત્ર તારિક રહેમાન છે, જ્યારે તેમના નાના પુત્ર અરાફાતનું 10 વર્ષ પહેલા 2015 માં અવસાન થયું હતું.