મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં શિપિંગ અંગે વધતી ચિંતાઓએ વૈશ્વિક તેલ બજારમાં ઉથલપાથલ વધારી છે. અમેરિકન રોકાણ બેંક ગોલ્ડમેન સેશે ચેતવણી આપી છે કે જો જહાજો પર હુમલા અને મધ્ય પૂર્વમાં શિપિંગ સમસ્યાઓ વધે છે, તો બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલની કિંમત પ્રતિ બેરલ 120 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. બેંકના વૈશ્વિક કોમોડિટી રિસર્ચના સહ-મુખ્ય ડેન સ્ટ્રુવેનના જણાવ્યા અનુસાર, તાજેતરની ઘટનાઓએ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે કે શિપિંગ વિક્ષેપો લાંબા સમય સુધી ટકી શકે છે. પરિણામે, ક્રૂડ ઓઇલ સપ્લાય પર સંભવિત અસરની સંભાવના કિંમતોમાં તીવ્ર વધારો તરફ દોરી શકે છે.
જ્યારે અમેરિકાએ ત્રણ ઈરાની તેલ ટેન્કર પર હુમલો કરવાનો દાવો કર્યો ત્યારે તણાવ વધુ વધ્યો હતો. અગાઉ, ઈરાનના ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સે બે યુએસ યુદ્ધ જહાજો પર બેલિસ્ટિક મિસાઇલ હુમલા કર્યા હતા. આ પછી, ઈરાની સંસદના સ્પીકરે ચેતવણી આપી હતી કે ઈરાનની બદલાની કાર્યવાહી અગાઉની ધારણા કરતાં વધુ ઝડપી અને ગંભીર હોઈ શકે છે. ઈરાને આગામી દિવસોમાં એક નવો બાકાત ઝોન જાહેર કરવાની ધમકી પણ આપી છે. આ ઝોન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા યુએસ નૌકાદળ નાકાબંધી રેખાથી પર્સિયન ગલ્ફ સુધી વિસ્તરી શકે છે. આનાથી આ મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગે પરિવહન કરતા જહાજો અને વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા માટે અનિશ્ચિતતા વધી છે.
મંગળવારે તેલના ભાવમાં વધારો ચાલુ રહ્યો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ફ્યુચર્સ લગભગ 1.25 ટકા વધીને 98.30 ડોલર પ્રતિ બેરલ થયા છે, જ્યારે US WTI ક્રૂડ 2.30 ટકા વધીને 93.63 ડોલર પ્રતિ બેરલ થયા. બ્રેન્ટ જુલાઈ પછીના તેના ઉચ્ચતમ સ્તર પર પહોંચી ગયું હતું. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વ માટે એક મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગ છે, તેથી ત્યાં લાંબા સમય સુધી અવરોધ ફક્ત તેલના ભાવ પૂરતો મર્યાદિત રહેશે નહીં. પેટ્રોલ, ડીઝલ, ઉડ્ડયન ઇંધણ અને અન્ય ઉર્જા ખર્ચને પણ અસર થઈ શકે છે.
અન્ય નિષ્ણાતો પણ તેલના ભાવમાં વધુ વધારો થવાની આગાહી કરી રહ્યા છે. જેપી મોર્ગનનો અંદાજ છે કે શિપિંગ વિક્ષેપો જેટલા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહેશે, બ્રેન્ટનો ભાવ દર વધારાના મહિને આશરે 7-8 ડોલર પ્રતિ બેરલ વધી શકે છે. જો કટોકટી ત્રણ મહિના સુધી ચાલુ રહેશે, તો સરેરાશ માસિક બ્રેન્ટનો ભાવ આશરે 114 ડોલર સુધી પહોંચી શકે છે. એએનઝેડએ પણ તેની ટૂંકા ગાળાની બ્રેન્ટ આગાહી $95 સુધી વધારી છે અને જણાવ્યું છે કે જો સંઘર્ષ વધશે તો કિંમતો આ સ્તરથી ઉપર વધી શકે છે.
ભારત જેવા મુખ્ય તેલ આયાતકાર માટે પણ આ પરિસ્થિતિ મહત્વપૂર્ણ છે. લાંબા સમય સુધી ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ આયાત બિલમાં વધારો કરી શકે છે અને પેટ્રોલ અને ડીઝલથી લઈને પરિવહન અને અન્ય ચીજવસ્તુઓ સુધીના દરેક વસ્તુના ખર્ચ પર દબાણ લાવી શકે છે. બજાર નિષ્ણાતોના મતે, 90 ડોલર બ્રેન્ટ માટે મજબૂત ટેકો છે, જ્યારે 102 ડોલર મુખ્ય પ્રતિકાર છે. જો કિંમતો 102 ડોલરથી ઉપર રહે છે, તો 115-116 ડોલર તરફનો ઉછાળો ખુલી શકે છે. તે જ સમયે, ગોલ્ડમેન સૅશનો 120 ડોલરનો અંદાજ સૂચવે છે કે ભવિષ્યમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની પરિસ્થિતિ તેલ બજાર માટે ખૂબ જ નિર્ણાયક બની શકે છે.