સરકારે રાષ્ટ્રીય પેન્શન યોજના (એનપીએસ)માં મોટા ફેરફારોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. પેન્શન ફંડ રેગ્યુલેટરી એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓથોરિટી (પીએફઆરડીએ)એ એક ડ્રાફ્ટ પ્રસ્તાવ બહાર પાડ્યો છે, જેમાં નિવૃત્ત લોકોને વધુ સારી અને વધુ ખાતરીપૂર્વક આવક પૂરી પાડવા માટે ત્રણ નવા રોકાણ વિકલ્પો રજૂ કરવામાં આવશે. એનપીએસ સભ્યો તેમની પસંદગીઓ અને જોખમ લેવાની ક્ષમતાના આધારે આ વિકલ્પોમાંથી પસંદગી કરી શકશે.

પ્રસ્તાવિત ફેરફારોને રાષ્ટ્રીય પેન્શન યોજનાને વધુ લવચીક અને વિશ્વસનીય બનાવવાની દિશામાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવે છે. જો અમલમાં મૂકવામાં આવે તો એનપીએસ હેઠળ આ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો ફેરફાર હશે. પીએફઆરડીએએ પ્રસ્તાવિત ડ્રાફ્ટ પર તમામ હિસ્સેદારો પાસેથી સૂચનો માંગ્યા છે.

સંબંધિત એનપીએસ સભ્યો, રોકાણકારો અને અન્ય નિષ્ણાતો 31 ઓક્ટોબર, 2025 સુધી તેમના પ્રતિસાદ ઓનલાઇન સબમિટ કરી શકે છે. આ સુધારા પેન્શનરોને સુરક્ષા, પારદર્શિતા અને અનુમાનિત આવક પ્રદાન કરવા માટે રચાયેલ છે. પ્રતિસાદ સમયગાળો પૂર્ણ થયા પછી અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે, અને નવી સિસ્ટમ લાગુ કરવામાં આવશે.

નિષ્ણાતોના મતે, વર્તમાન એનપીએસ મોડેલ મોટાભાગના પેન્શનરોને નિવૃત્તિ પર કેટલી પેન્શન મળશે તે અંગે અસ્પષ્ટ રાખે છે. આ અનિશ્ચિતતાને દૂર કરવા માટે નવી યોજનાઓ બનાવવામાં આવી રહી છે, નિવૃત્તિ પછી નિયમિત અને ફુગાવા-સંરક્ષિત આવક સુનિશ્ચિત કરવા માટે. સરકાર માને છે કે પેન્શન માત્ર બચત અથવા રોકાણનું સાધન હોવું જોઈએ નહીં પરંતુ કાયમી સુરક્ષા કવચ પણ હોવું જોઈએ, અને આ ત્રણ વિકલ્પો તે દિશામાં એક નક્કર પગલું છે.

ત્રણ મોડેલોમાં પહેલી વ્યવસ્થિત ઉપાડ અને નિયમિત પેન્શન યોજના છે. જેમાં આ વિકલ્પ એક હાઇબ્રિડ મોડેલ છે, જે વ્યવસ્થિત ઉપાડ યોજના અને પેન્શન યોજના (વાર્ષિકી) બંનેને જોડે છે. રોકાણકારો જરૂર મુજબ ભંડોળ ઉપાડી શકે છે. આ યોજના માટે ઓછામાં ઓછા 20 વર્ષનું યોગદાન જરૂરી છે. 45 વર્ષની ઉંમર સુધી 50% યોગદાન ઇક્વિટીમાં રોકાણ કરવામાં આવશે, ત્યારબાદ તે ધીમે ધીમે ઘટાડવામાં આવશે. નિવૃત્તિ પછી, કુલ પેન્શન ફંડના 4.5% માસિક પેન્શન વ્યવસ્થિત ઉપાડ યોજના દ્વારા પ્રાપ્ત થશે. આ દર વર્ષે 0.25% વધશે. 70 વર્ષની ઉંમરે વાર્ષિકી ખરીદીને, તમને 20 વર્ષ માટે નિશ્ચિત આવક પ્રાપ્ત થશે. પેન્શન તમારા જીવનસાથી અથવા પરિવારને પણ મળવાનું ચાલુ રહેશે.

બીજી ધ્યેય અને ફુગાવા આધારિત યોજના. જેમાં બીજો વિકલ્પ એવા સભ્યો માટે છે જે ફુગાવા સાથે વધે તેવું નિશ્ચિત માસિક પેન્શન મેળવવા માંગે છે. જો કોઈ રૂ.40000નું માસિક પેન્શન ઇચ્છે છે તો આ યોજના તે લક્ષ્ય રકમ પ્રાપ્ત કરવા માટે રોકાણ, વ્યાજ દર અને જોખમ પરિબળોને સંતુલિત કરશે. ઇક્વિટી અને ઉચ્ચ-રેટેડ બોન્ડમાં રોકાણ દ્વારા નિશ્ચિત પેન્શન નક્કી કરવામાં આવશે. ઉચ્ચ વળતર માટે, ફુગાવા સાથે તાલમેલ રાખતા પેન્શનની ખાતરી કરવા માટે ઇક્વિટીમાં 25 ટકા સુધી રોકાણ કરવું શક્ય છે. આ યોજના હેઠળ 20 વર્ષનો યોગદાન સમયગાળો ફરજિયાત છે. ઉપાડનો સમયગાળો 25 વર્ષ નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ વ્યક્તિ 60 વર્ષની ઉંમરે નિવૃત્ત થાય છે, તો તેમને 85 વર્ષની ઉંમર સુધી પેન્શન મળશે. જો પેન્શનર 25 વર્ષની મુદત પૂર્ણ થાય તે પહેલાં મૃત્યુ પામે છે તો બાકીનું પેન્શન તેમના પરિવારને ચૂકવવામાં આવશે.

ત્રીજી પેન્શન ક્રેડિટ-આધારિત ખાતરીપૂર્વકની પેન્શન યોજના. આ યોજનામાં "પેન્શન ક્રેડિટ" નામની સિસ્ટમ હશે. સંચિત પેન્શન ક્રેડિટના આધારે પેન્શન સમયગાળા દરમિયાન માસિક ચુકવણી કરવામાં આવશે. આ માટે માસિક પેન્શન ક્રેડિટ ખરીદવાની જરૂર છે, જે એક, બે અથવા પાંચ વર્ષની પાકતી મુદત સાથે આવે છે. ગ્રાહકો તેમના નિવૃત્તિ વર્ષ, પેન્શન ધ્યેય અને રોકાણ યોજના પસંદ કરી શકે છે. સભ્યો તેમની જોખમ લેવાની ક્ષમતાના આધારે વિકલ્પો પસંદ કરી શકે છે.

વાર્ષિકી (પેન્શન યોજના) ખરીદવા માટેની ઉંમર ૭૦ વર્ષ સુધી વધારવામાં આવશે. અત્યાર સુધી, મહત્તમ મર્યાદા ૬૫ વર્ષ હતી. આનાથી નિવૃત્ત લોકો તેમની મૂડી લાંબા સમય સુધી રોકાણ કરી શકશે. હાલમાં, એનપીએસમાંથી ઉપાડ ફક્ત ૬૦ વર્ષની ઉંમરે જ શક્ય છે. નવી દરખાસ્ત ૧૫ વર્ષ પૂર્ણ કર્યા પછી આંશિક ઉપાડની મંજૂરી આપી શકે છે. ખાનગી ક્ષેત્રના પેન્શનરો શેરબજારમાં તેમના ખાતાના ૧૦૦ ટકા સુધી રોકાણ કરવાનું પસંદ કરી શકશે. અત્યાર સુધી, નિવૃત્તિ સમયે ૬૦ ટકા રકમ ઉપાડવાની મંજૂરી હતી. તેને વધારીને ૮૦ ટકા કરવા પર વિચારણા ચાલી રહી છે, જ્યારે પેન્શન યોજના (વાર્ષિકી) ફક્ત ૨૦ ટકા રકમથી ખરીદવી પડશે.