આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળ એટલે કે આઈએમએફના તાજેતરના અહેવાલમાં પાકિસ્તાનમાં થઈ રહેલા વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારનો પર્દાફાશ થયો છે. અહેવાલમાં શાસનની ખામીઓ અને ભ્રષ્ટાચાર રાજકીય અને આર્થિક માળખાને કેટલી હદે નુકસાન પહોચાડ્યુ છે તેની સ્ફોટક ચેતવણી આપવામાં આવી છે.અહેવાલમાં જાણવું છે કે ભ્રષ્ટાચાર પાકિસ્તાનના વિકાસને નબળી પાડી રહ્યો છે, બજારોને વિકૃત કરી રહ્યો છે અને જાહેર સંસ્થાઓને નબળી પાડી રહ્યો છે. આઈએમએફએ ન્યાયતંત્રની ટીકા કરી છે અને SIFC વિશે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.તેમાં એમ પણ જણાવ્યું છે કે સુધારાઓ જીડીપીને વધારી શકે છે.

આતંકવાદીઓનું આશ્રયસ્થાન બનેલા પાકિસ્તાનમાં ભ્રષ્ટાચારનું પ્રમાણ કઈ હદે વિસ્તર્યું છે તે આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય ભંડોળના એક નવા અહેવાલમાં જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.આઈએમએફએ 186 પાનાનો ગવર્નન્સ અને કરપ્શન ડાયગ્નોસ્ટિક રિપોર્ટ બહાર પાડ્યો છે. આ રિપોર્ટ પાકિસ્તાનની ઊંડા મૂળિયાવાળી શાસન નિષ્ફળતાઓને ઉજાગર કરે છે અને ચેતવણી આપે છે કે ભ્રષ્ટાચારે દેશના રાજકીય અને આર્થિક માળખાને સંપૂર્ણપણે નબળો પાડી દીધો છે.તેમાં જણાવાયું છે કે તે એક પ્રણાલીગત બળ છે જે વિકાસને નબળો પાડી રહ્યું છે.રિપોર્ટમાં બે દાયકાના શાસન સૂચકાંકોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે જે ભ્રષ્ટાચારને નિયંત્રિત કરવામાં પાકિસ્તાનને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી ખરાબ પ્રદર્શન કરતા દેશોમાં સ્થાન આપે છે.

શ્રીમંત વ્યક્તિઓનું વધતું નિયંત્રણ જોખમી

અહેવાલમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે ભ્રષ્ટાચારનું સૌથી નુકસાનકારક સ્વરૂપ શ્રીમંત વ્યક્તિઓનું નિયંત્રણ છે, જેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે "સૌથી વધુ આર્થિક રીતે નુકસાનકારક કેસોમાં વિશેષાધિકૃત સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે જે ચોક્કસ આર્થિક ક્ષેત્રોને પ્રભાવિત કરે છે જેમાંથી ઘણા સરકાર સાથે જોડાયેલા છે. જાન્યુઆરી 2023 અને ડિસેમ્બર 2024 વચ્ચે, પાકિસ્તાને ₹5.3 ટ્રિલિયનની ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત વસૂલાત નોંધાવી છે. ફંડ ભાર મૂકે છે કે આ આંકડો અર્થતંત્રને થયેલા વાસ્તવિક નુકસાનનો "માત્ર એક અંશ" છે.

અહેવાલમાં ન્યાયિક પ્રણાલીની આકરી ટીકા

આઈએમએફએ પાકિસ્તાનની ન્યાયિક પ્રણાલીની તીવ્ર ટીકા કરી છે, તેને સંગઠનાત્મક રીતે જટિલ, ધીમી અને રાજકીય હસ્તક્ષેપ માટે સંવેદનશીલ ગણાવી છે. તે ચેતવણી આપે છે કે ન્યાયિક નબળાઈઓ કોર્ટને કરાર લાગુ કરવા અથવા મિલકત અધિકારોનું રક્ષણ કરવા માટે આધાર રાખતા અટકાવે છે, જે સંભવિત રીતે લાંબા ગાળાના રોકાણોને અવરોધે છે. અવરોધ થાય છે, અને શક્તિશાળી વ્યક્તિઓ સરળતાથી સજાથી બચી જાય છે.

આઈએમએફ સ્પેશિયલ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ફેસિલિટેશન કાઉન્સિલ પર પણ નજર રાખે છે, જે એક નાગરિક-લશ્કરી મંચ છે જે રોકાણના નિર્ણયોને નિયંત્રિત કરે છે. તે ચેતવણી આપે છે કે આ કાઉન્સિલ પારદર્શિતા અને જવાબદારીના નિયમોની તપાસ કર્યા વિના જ કાર્ય કરે છે. જો કે આ તકે આઈએમએફએ એવો અંદાઝ પણ વ્યક્ત કર્યો હતો કે જો પાકિસ્તાન શાસન સુધારા લાગુ કરે છે, તો તેનો જીડીપી પાંચ વર્ષમાં 5-6.5 ટકા વધી શકે છે.