પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલો તનાવ ઓછો થવાના અણસાર હજુ તો મળી રહ્યા નથી, તેની સામે શક્તિમાન તરીકે સ્થાપિત થવાનો મુદો યુદ્ધ સમાપ્ત થવામાં આડે આવી રહ્યો છે ત્યારે અમેરિકાએ યુદ્ધ સમાપ્ત કરવા માટે ઈરાનને 15-મુદ્દાની યોજના મોકલી છે. આ યોજનામાં ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર કડક પ્રતિબંધો લાદવાનો અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટને ફરીથી ખોલવાનો સમાવેશ થાય છે.નામ ન આપવાની શરતે બોલતા બે અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પ્રસ્તાવ પાકિસ્તાન દ્વારા ઈરાનને મોકલવામાં આવ્યો હતો.બીજી તરફ સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં ઇઝરાયલના રાજદૂત ડેની ડેનોને જણાવ્યું છે કે તેમનો દેશ અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચેની કથિત વાટાઘાટોનો ભાગ નથી.

ઇઝરાયલી ચેનલના જણાવ્યા મુજબ અમેરિકા અને ઈરાન એક મહિના માટે યુદ્ધવિરામ જાહેર કરશે, જે દરમિયાન તેઓ આ દરખાસ્તના આધારે વાટાઘાટો કરશે. આ યોજનામાં ઈરાની ધરતી પર યુરેનિયમ સંવર્ધનને સંપૂર્ણપણે રોકવા અને સમૃદ્ધ યુરેનિયમ સોંપવાની માંગ કરવામાં આવી છે. ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને ડર છે કે આ સામગ્રીનો ઉપયોગ પરમાણુ બોમ્બ વિકસાવવા માટે થઈ શકે છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ભાગ હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા જહાજોની અવરજવર સાથે સંબંધિત છે. 15-મુદ્દાની યોજના અનુસાર, ઇરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા મુક્ત માર્ગની મંજૂરી આપશે. આ સાંકડી ચોકપોઇન્ટ વિશ્વના 20% તેલનું વહન કરે છે. ઇરાને જળમાર્ગને અવરોધિત કરીને બદલો લીધો, જેના કારણે વૈશ્વિક ઉર્જાના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો.

અહેવાલો અનુસાર, બદલામાં ઇરાન પરના તમામ પ્રતિબંધો હટાવવામાં આવશે. યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ઇરાને આ માંગણી ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરી છે. વધુમાં, બુશેહરમાં નાગરિક પરમાણુ ઉર્જા વિકસાવવામાં ઇરાનને મદદ કરવામાં આવશે. આ યોજનામાં ઇરાનમાં શાસન પરિવર્તનનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી.

ઈરાન પર અમને ભરોસો નથી: ટ્રમ્પ

વ્હાઇટ હાઉસમાં ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે તેમને ઈરાન પર બિલકુલ વિશ્વાસ નથી, છતાં વાટાઘાટો ચાલુ છે. ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે વાટાઘાટોને કારણે ઈરાન પર હુમલો મુલતવી રાખવામાં આવ્યો હતો, અને આ નિર્ણય કરારની શક્યતા સ્પષ્ટ થયા પછી લેવામાં આવ્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે બંને પક્ષો હાલમાં વાતચીત કરી રહ્યા છે અને કરાર થવાની શક્યતા છે. તેમણે સંકેત આપ્યો કે જો વાતચીત સફળ થાય છે, તો પરિસ્થિતિને વધુ બગડતી અટકાવી શકાય છે. જો વાતચીત સકારાત્મક નહીં થાય, તો તેઓ પાછળ હટશે નહીં.ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે અમેરિકાએ ઘણા ઈરાની નેતાઓને દૂર કર્યા છે. તેમણે કહ્યું કે જૂના નેતાઓ પછી ચૂંટાયેલા નવા નેતાઓને પણ નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા. હવે એક નવું જૂથ ઉભરી આવ્યું છે, જેમની સાથે વાતચીત થઈ રહી છે. જેમની સાથે હવે વાતચીત ચાલી રહી છે તેઓ પહેલાના નેતાઓ કરતા વધુ બુદ્ધિશાળી છે.

ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતારની પ્રશંસા કરી

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત અને કતારની પ્રશંસા કરી છે. ટ્રમ્પે કહ્યું કે આ ગલ્ફ દેશોએ પરિસ્થિતિને સંભાળવામાં ઉત્તમ કાર્ય કર્યું છે, ભલે તેઓ પોતે મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓનો સામનો કરી ચૂક્યા છે. મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષ દરમિયાન ઈરાને ઘણા ખાડી દેશોને નિશાન બનાવ્યા છે, જેના કારણે આ ક્ષેત્રમાં તણાવ વધુ વધ્યો છે. આમ છતાં, ટ્રમ્પે કહ્યું કે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ અને કતારે સંયમ અને સહયોગ દર્શાવ્યો છે.

ઈરાનને જેડી વાન્સ સિવાય કોઈ બીજા પર વિશ્વાસ નથી

અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, એક નવી રાજદ્વારી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે.રિપોર્ટ્સ અનુસાર, ઈરાને યુએસ વહીવટીતંત્રને સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે તે યુએસના ખાસ સંવાદ દૂત સ્ટીવ વિટકોફ અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જમાઈ જેરેડ કુશનર સાથે ફરીથી વાતચીત કરવા માંગતા નથી. ઈરાને યુએસ ઉપરાષ્ટ્રપતિ જેડી વાન્સ સાથે સીધી વાતચીત કરવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી હતી. ઈરાન માને છે કે વાન્સ યુદ્ધનો અંત લાવવાની તરફેણ કરે છે અને તેના માટે ગંભીરતાથી કામ કરવા તૈયાર છે. ખરેખર, વાન્સને એક એવા નેતા તરીકે જોવામાં આવે છે જે સામાન્ય રીતે યુદ્ધની હિમાયત કરતા નથી.

યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે પાક મધ્યસ્થી માટે તૈયાર

યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે સ્પષ્ટપણે સંકેત આપ્યો હતો કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે વાટાઘાટો પાકિસ્તાનમાં થઈ શકે છે. પાક વડા પ્રધાન શાહબાઝ શરીફે લખ્યું, "યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાનની સંમતિથી, પાકિસ્તાન ચાલુ સંઘર્ષનો વ્યાપક ઉકેલ શોધવા માટે આ બેઠકનું આયોજન કરવા માટે તૈયાર છે.ઈરાનના વિદેશ મંત્રાલયે શરૂઆતમાં ટ્રમ્પના દાવાની મજાક ઉડાવી હતી કે વાટાઘાટો પહેલાથી જ ચાલી રહી છે, પરંતુ બાદમાં સ્વીકાર્યું કે કેટલાક મિત્ર દેશોએ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સને વાટાઘાટોની ઓફર કરતા સંદેશા મોકલ્યા હતા. જો વાટાઘાટો થાય તો ઈરાનનું પ્રતિનિધિત્વ કોણ કરશે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી. શરીફે અગાઉ જણાવ્યું હતું કે તેમણે ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાન સાથે વાત કરી હતી. પાકિસ્તાનના વિદેશ પ્રધાન ઇશાક ડારે પણ તેમના ઈરાની સમકક્ષ અબ્બાસ અરાઘચીનો સંપર્ક કર્યો હતો. વધુમાં, પાકિસ્તાનના આર્મી ચીફ, ફિલ્ડ માર્શલ અસીમ મુનીરે પણ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હોવાનું કહેવાય છે. પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ રાજદૂત, ઇમરાન અલી ચૌધરીએ જણાવ્યું હતું કે અસીમ મુનીરે લગભગ બે થી અઢી અઠવાડિયા પહેલા વિટકોફ અને કુશનર સાથે વાત કરી હતી, જોકે મુનીરે આ વાતની પુષ્ટિ કરી નથી.