ઈરાન અને ઈઝરાયેલ વચ્ચે યુદ્ધ વધી રહ્યું છે. અમેરિકા ઈઝરાયેલ વતી ઈરાન પર હુમલો કરી રહ્યું છે. આ સંઘર્ષ છેલ્લા સાત દિવસથી ચાલી રહ્યો છે, અને દરરોજ નિર્દોષ લોકો માર્યા જઈ રહ્યા છે. દરમિયાન, યુદ્ધની આર્થિક અસર વિશ્વભરમાં અનુભવાવાની છે, કારણ કે આ સંઘર્ષનું કેન્દ્ર ક્રૂડ તેલ છે. હવે, યુદ્ધના સાતમા દિવસે, ક્રૂડ ઓઇલ અંગે એક મોટી ચેતવણી સામે આવી છે. કતારના ઉર્જા મંત્રી, સાદ અલ-કાબી કહે છે કે જો મધ્ય પૂર્વમાંથી ઉર્જા પુરવઠો બંધ કરવામાં આવે છે, તો કટોકટી વિશ્વની અર્થવ્યવસ્થાઓને તબાહ કરી શકે છે.

તેમણે એક મુલાકાતમાં કહ્યું, જો યુદ્ધથી તેલ નિકાસ પ્રભાવિત થાય છે, તો આગામી બે થી ત્રણ અઠવાડિયામાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ 150 ડોલરથી ઉપર વધી શકે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે જો યુદ્ધ તાત્કાલિક સમાપ્ત થાય તો પણ ઉત્પાદન અને પુરવઠાને સામાન્ય સ્તરે પાછા આવવામાં ઘણા અઠવાડિયાથી મહિનાઓ લાગી શકે છે.

ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ફરી વધ્યા

ખરેખર, યુદ્ધને કારણે, કતારને રાસ લાફાન ઇન્ડસ્ટ્રિયલ સિટીમાં તેના મુખ્ય LNG પ્લાન્ટમાં LNG ઉત્પાદન અસ્થાયી રૂપે બંધ કરવું પડ્યું છે. આનાથી વૈશ્વિક ગેસ પુરવઠા અંગે ચિંતા વધી છે. વિશ્લેષણાત્મક પેઢી Kpler ના ડેટા અનુસાર, કતાર અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત મળીને પાકિસ્તાનની LNG આયાતનો 99%, બાંગ્લાદેશની 72% અને ભારતની પુરવઠાની જરૂરિયાતોનો 53% ભાગ પૂર્ણ કરે છે. દરમિયાન, શુક્રવારે સાંજે 4 વાગ્યે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ વધીને $86 પ્રતિ બેરલ થઈ ગયા.

ભારત માટે આ એક મોટી કટોકટી કેમ છે?

જ્યારે બધા દેશો ઉર્જા સંકટના પ્રતિભાવમાં પોતપોતાના વિકલ્પો પર વિચાર કરી રહ્યા છે, ત્યારે ભારતે પણ સાવચેતીના પગલાં લીધા છે અને પ્લાન B પર કામ શરૂ કરી દીધું છે. ભારત સરકારે દેશની તેલ રિફાઇનરીઓને સૂચના આપી છે કે જો પશ્ચિમ એશિયામાંથી પુરવઠો ખોરવાઈ જાય તો સ્થાનિક બજારમાં અછત ટાળવા માટે LPG ઉત્પાદનમાં વધારો કરવામાં આવે. આ અઠવાડિયે, ભારત સરકારે જણાવ્યું હતું કે દેશમાં હાલમાં લગભગ 50 દિવસ માટે પેટ્રોલિયમ ભંડાર છે. સરકારે એમ પણ કહ્યું હતું કે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો કરવાની કોઈ યોજના નથી.

એ નોંધવું જોઈએ કે યુદ્ધના સાતમા દિવસે પણ પરિસ્થિતિ અત્યંત તંગ છે. દુબઈમાં સંભવિત મિસાઈલ હુમલાની ચેતવણી આપતા મોબાઇલ ચેતવણીઓ જારી કરવામાં આવી છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલ સંરક્ષણ દળોએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે ઈરાનથી મિસાઈલ છોડવામાં આવી હતી, જોકે કોઈ જાનહાનિના અહેવાલ નથી.

ઈરાનને સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે

બીજી બાજુ, યુદ્ધને કારણે હવાઈ મુસાફરીને પણ અસર થઈ છે. ભારતીય એરલાઇન ઇન્ડિગોએ મધ્ય પૂર્વ અને ઇસ્તંબુલની ફ્લાઇટ્સ માટે મફત રદ કરવાની મુદત 31 માર્ચ સુધી લંબાવી છે. સ્પાઇસજેટે સંયુક્ત આરબ અમીરાતથી ફસાયેલા ભારતીયોને પરત લાવવા માટે 14 ખાસ ફ્લાઇટ્સની જાહેરાત કરી છે.

વિવિધ અહેવાલો અનુસાર, ઈરાનમાં અત્યાર સુધીમાં 1,200 થી વધુ લોકો માર્યા ગયા છે. લેબનોનમાં લગભગ 70 લોકો અને ઇઝરાયલમાં લગભગ એક ડઝન લોકો માર્યા ગયા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે પણ છ લશ્કરી કર્મચારીઓના મૃત્યુની પુષ્ટિ કરી છે. કુવૈતમાં યુએસ દૂતાવાસે સુરક્ષા કારણોસર તેની સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત કરી દીધી છે.

એ નોંધનીય છે કે જો સંઘર્ષ વધુ વધશે, તો તેની તેલના ભાવ, વૈશ્વિક વેપાર અને દરિયાઈ પુરવઠા શૃંખલાઓ પર મોટી અસર પડી શકે છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ જેવા મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગો પર વધતા દબાણથી વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર નોંધપાત્ર અસર પડી શકે છે.