દર વર્ષે વિશ્વભરમાં નવા ટીબીના કેસોમાં દક્ષિણપૂર્વ એશિયાનો હિસ્સો ત્રીજા ભાગથી વધુ છે. આ પ્રદેશ વિશ્વની વસ્તીનો માત્ર ચોથો ભાગ ધરાવે છે, છતાં ટીબીનો ભાર અપ્રમાણસર રીતે વધારે છે. મંગળવાર, 18 નવેમ્બરના રોજ પ્રકાશિત થયેલા તેના તાજેતરના અહેવાલમાં, ડબલ્યુએચઓએ આ પરિસ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી અને દેશોને આ રોગને દૂર કરવા માટે ઝડપી પગલાં લેવા ભલામણ કરી.
ડબલ્યુએચઓના ગ્લોબલ ટ્યુબરક્યુલોસિસ રિપોર્ટ 2025 અનુસાર, 2024માં આશરે 10.7 મિલિયન લોકો ટીબીથી સંક્રમિત થયા, અને 1.23 મિલિયન મૃત્યુ પામ્યા. ભારતમાં સૌથી વધુ કેસ આશરે 2.71 મિલિયન, ત્યારબાદ બાંગ્લાદેશ (38.4 મિલિયન), મ્યાનમાર (26.3 મિલિયન), થાઇલેન્ડ (10.4 મિલિયન) અને નેપાળ (67,000) નોંધાયા છે.
ડબલ્યુએચઓ દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયાના પ્રભારી અધિકારી ડૉ. કેથરીના બોહમે જણાવ્યું હતું કે ટીબી આ પ્રદેશમાં આરોગ્ય સુરક્ષા અને વિકાસ માટે એક મોટો પડકાર છે, જેમાં ગરીબ વસ્તી સૌથી વધુ અસર ભોગવે છે. તેણીએ જણાવ્યું હતું કે નિવારણ, વહેલું નિદાન, તાત્કાલિક સારવાર અને મજબૂત પ્રાથમિક આરોગ્ય માળખાગત સુવિધા સૌથી અસરકારક ઉકેલો છે. જોકે, આ પગલાંને મોટા પાયે અને ઝડપથી અમલમાં મૂકવાની જરૂર છે. અહેવાલ દર્શાવે છે કે 2024 માં પ્રાદેશિક ચિત્ર ખૂબ જ અસમાન રહે છે. મ્યાનમાર અને તિમોર-લેસ્ટેમાં ટીબીનો વ્યાપ દર ઊંચો રહે છે, જ્યાં પ્રતિ 100,000 વસ્તી દીઠ 480 થી 500 કેસ છે, જ્યારે બાંગ્લાદેશ, ભૂતાન, ભારત, નેપાળ અને થાઇલેન્ડમાં દર 146 થી 269 સુધી છે. શ્રીલંકા અને માલદીવને હજુ પણ ઓછી ઘટના ધરાવતા દેશો માનવામાં આવે છે.
દક્ષિણ-પૂર્વ એશિયામાં બીજી મોટી ચિંતા ડ્રગ-પ્રતિરોધક ટીબી છે. જોકે આ પ્રદેશમાં 2015 થી ટીબી ચેપ દરમાં 16 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ 12 ટકા કરતા વધુ સારો છે, મૃત્યુદરમાં ઘટાડો ધીમો રહે છે. આ પ્રદેશનો ટીબીનો દર પ્રતિ ૧૦૦,૦૦૦ લોકો દીઠ ૨૦૧ છે, જે વૈશ્વિક સરેરાશ ૧૩૧ કરતા ઘણો વધારે છે. કેટલાક દેશોએ નોંધપાત્ર પ્રગતિ દર્શાવી છે. બાંગ્લાદેશ, ભારત અને થાઇલેન્ડમાં અંદાજિત કેસો કરતાં વધુ દર્દીઓની ઓળખ થઈ છે, જેનાથી તપાસનો તફાવત ઓછો થયો છે. ૨૦૧૫ની સરખામણીમાં ટીબીથી થતા મૃત્યુમાં પણ ઘટાડો થયો છે, ખાસ કરીને કોવિડ-૧૯ પછી, જ્યારે ટીબી સેવાઓ ફરી શરૂ થઈ. સારવારનો કવરેજ ૮૫ ટકાથી વધુ થઈ ગયો છે, અને સફળતા દર વિશ્વમાં શ્રેષ્ઠ ગણવામાં આવે છે. એચઆઈવી દર્દીઓ અને ઘરના સંપર્કો માટે નિવારક ઉપચારમાં પણ ઝડપથી વધારો થયો છે.