બાંગ્લાદેશની વચગાળાની સરકાર કોઈપણ કિંમતે ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને ભારતમાંથી પ્રત્યાર્પણ કરવા માંગે છે. દરમિયાન, બાંગ્લાદેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલે ગયા વર્ષની હિંસાનો આરોપ લગાવીને શેખ હસીનાને મૃત્યુદંડની સજા ફટકારી હતી. વચગાળાની સરકારના વડા મોહમ્મદ યુનુસે જણાવ્યું હતું કે કોઈ પણ કાયદાથી ઉપર નથી. શેખ હસીનાએ અગાઉ કહ્યું હતું કે ટ્રિબ્યુનલ લશ્કર અને યુનુસના ઇશારે કામ કરી રહી છે. તો બીજી તરફ ભારત પણ શેખ હસીનાને પ્રત્યાર્પણ કરવાનો ઇનકાર કરી શકે કેમકે બની દેશો વચ્ચે જે સંધી થઈ છે તે અનુસાર પ્રત્યાર્પણ રાજકીય બદઈરાદાઓથી પર હોવું જોઈએ તો જ વેઈ ફરજ પાડી શકાય.

શેખ હસીનાની સજા પર ભારતની પ્રતિક્રિયા

શેખ હસીનાની સજા પર પ્રતિક્રિયા આપતા, ભારતે કહ્યું કે તે પડોશી બાંગ્લાદેશના લોકોના હિત, શાંતિ, લોકશાહી અને સ્થિરતા માટે પ્રતિબદ્ધ છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે, અમે આ મામલામાં સામેલ લોકો સાથે સકારાત્મક રીતે વાતચીત કરીશું. એ નોંધવું જોઈએ કે બાંગ્લાદેશ વચગાળાની સરકારની રચનાથી જ શેખ હસીનાના પ્રત્યાર્પણની માંગ કરી રહ્યું છે. જો કે, ભારતે તેમની સુરક્ષાની જવાબદારી લીધી છે.

પ્રત્યાર્પણ સંધિ શું કહે છે

ભારત અને બાંગ્લાદેશ વચ્ચે 1962 ની પ્રત્યાર્પણ સંધિ હેઠળ, ભારત પરિસ્થિતિઓના આધારે કોઈ વ્યક્તિને બાંગ્લાદેશ પ્રત્યાર્પણ કરવાનો ઇનકાર કરી શકે છે. 2013 માં ઢાકા સાથે આ સંધિનું નવીકરણ કરવામાં આવ્યું હતું. સંધિની કલમ 6 માં જણાવાયું છે કે જો કોઈને રાજકીય હેતુઓથી દોષિત ઠેરવવામાં આવે તો ભારત પ્રત્યાર્પણનો ઇનકાર કરી શકે છે. જોકે, આ કલમમાંથી હત્યાને બાકાત રાખવામાં આવી છે. વધુમાં, કલમ 8 માં જણાવાયું છે કે જો કોઈને દુર્ભાવનાપૂર્ણ ઇરાદાથી દોષિત ઠેરવવામાં આવે તો પ્રત્યાર્પણનો પણ ઇનકાર કરી શકાય છે.

2003 થી 2006 સુધી બાંગ્લાદેશમાં ભારતના હાઇ કમિશનર વીણા સીકરીએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે દેશના આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલને ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન પર કેસ ચલાવવાનો અધિકાર કેમ હતો, જ્યારે તે ફક્ત 1971 ના મુક્તિ યુદ્ધ દરમિયાન યુદ્ધ અપરાધો કરનારાઓનો કેસ ચલાવવા માટે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યું હતું. ગયા વર્ષે વિદ્યાર્થીઓની આગેવાની હેઠળના વિરોધ પ્રદર્શનો પર તેમની સરકારના કડક કાર્યવાહી સંબંધિત "માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ" માટે સોમવારે આઈસીટી દ્વારા હસીનાને તેમની ગેરહાજરીમાં મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.વ્યાપક હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો બાદ ગયા વર્ષે 5 ઓગસ્ટના રોજ વડા પ્રધાન પદેથી હાંકી કાઢવામાં આવ્યા ત્યારથી હસીના ભારતમાં રહે છે. ભૂતપૂર્વ રાજદ્વારી સીકરીએ જણાવ્યું હતું કે આઈસીટી ની નિમણૂક ફક્ત 1971 ના યુદ્ધ દરમિયાન યુદ્ધ અપરાધો કરનારાઓનો કેસ ચલાવવા માટે કરવામાં આવી હતી.ભૂતપૂર્વ રાજદ્વારી રાજીવ ડોગરાએ કહ્યું કે ભારતે હસીનાને આશ્રય આપીને "યોગ્ય કાર્ય" કર્યું છે, કારણ કે તે "એક મહત્વપૂર્ણ નેતા છે જેમના પક્ષ હેઠળ બાંગ્લાદેશની લોકશાહી હંમેશા સમૃદ્ધ રહી છે.