રાજકોટ-જામનગર હાઈવે પર થયેલા એક ગમખ્વાર અકસ્માત બાદ વીમા કંપની અને મૃતકના પરિવાર વચ્ચે ચાલી રહેલી લાંબી કાયદાકીય લડતનો અંત આવ્યો છે. ગુજરાત હાઈકોર્ટે ખાનગી વીમા કંપનીની અપીલને ફગાવી દઈને રાજકોટ મોટર અકસ્માત ક્લેમ ટ્રિબ્યુનલના ₹૧.૨૦ કરોડના વળતરના આદેશને માન્ય રાખ્યો છે. એટલું જ નહીં, હાઈકોર્ટે આ રકમમાં વધુ ₹૨૩,૦૦૦નો ઉમેરો કરવાનો પણ હુકમ કર્યો છે.

શું હતી એ ઘટના?
વર્ષો પહેલા ૨૪ વર્ષનો એક આશાસ્પદ યુવક જામનગરથી રાજકોટ તરફ પોતાની ગાડીમાં આવી રહ્યો હતો. આ દરમિયાન સામેની બાજુએથી રાજકોટથી જામનગર જતી એક બોલેરો જીપના ચાલકે પૂરપાટ ઝડપે અને ગફલતભરી રીતે વાહન ચલાવી ડિવાઈડર કૂદાવી યુવકની ગાડીને જોરદાર ટક્કર મારી હતી. શેર ટ્રેડિંગ અને બાંધકામના વ્યવસાય સાથે સંકળાયેલા આ તેજસ્વી યુવકનું ઘટનાસ્થળે જ કરૂણ મોત નીપજ્યું હતું.

વીમા કંપનીની દલીલો વિરુદ્ધ ટ્રિબ્યુનલનો તર્ક
વીમા કંપનીએ વળતર ઘટાડવા માટે અનેક દલીલો કરી હતી, જેની સામે ટ્રિબ્યુનલે મજબૂત તર્ક રજૂ કર્યા હતા:

વીમા કંપનીનો બચાવ: મૃતક યુવકની પણ ૫૦% ભૂલ ગણવી જોઈએ અને વ્યાજનો દર ૯% ને બદલે ૫-૬% રાખવો જોઈએ. તેમજ માત્ર છેલ્લા આઈટી રિટર્નને બદલે એવરેજ આવક ધ્યાને લેવી જોઈએ.

ટ્રિબ્યુનલનું તારણ: બોલેરો ચાલક રોંગ સાઈડથી ડિવાઈડર કૂદીને આવ્યો હોવાથી મુખ્ય ભૂલ તેની જ હતી. મૃતકની ભૂલ માત્ર ૧૦% ગણીને વળતર નક્કી કરાયું. યુવકનું છેલ્લું આઈટી રિટર્ન ₹૧૦.૪૯ લાખ હતું, જેને આધારે વળતરની ગણતરી કરવામાં આવી.

હાઈકોર્ટે માનવતાવાદી અભિગમ અપનાવ્યો
વીમા કંપનીએ ૨૦૨૧ના ટ્રિબ્યુનલના ચુકાદાને ૨૦૨૨માં હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. જોકે, હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે યુવકની આવક અને અકસ્માતની ગંભીરતા જોતા ટ્રિબ્યુનલનો નિર્ણય યોગ્ય છે. કંપનીની દલીલો નકારી કાઢતા કોર્ટે પરિવારના પક્ષમાં ચુકાદો આપ્યો છે. આ રકમ મળવાથી વૃદ્ધ માતા-પિતાને આર્થિક ટેકો મળશે, જોકે તેમના વહાલસોયા દીકરાની ખોટ કાયમ રહેશે.

જો કે ટ્રિબ્યુનલે આ અકસ્માતમાં મૃતકની ભૂલ 10 ટકા જ ગણી હતી. મૃતકનું અકસ્માત પહેલા છેલ્લું ઇન્કમટેક્સ રિટર્ન 10.49 લાખનું બતાવતું હતું. ટ્રિબ્યુનલે ગણતરી કરતા મૃતકના પરિજનોને 1.33 કરોડ જેટલી રકમ ચૂકવવાની થતી હતી. જેમાંથી 10 ટકા મૃતકની ભૂલને બાદ કરતા આશરે 1.20 કરોડ જેટલી રકમ અરજદારોને 9 ટકા વ્યાજ સાથે ચૂકવવાની થતી હતી.

​​​​​​​હાઇકોર્ટમાં વીમા કંપનીએ જણાવ્યું હતું કે, વળતરની રકમ નક્કી કરવા એવરેજ IT રિટર્નને ધ્યાને લેવું જોઈએ. ટ્રિબ્યુનલે મૃતકની આવક ગણવામાં ભૂલ કરી છે. મૃતકની પણ અકસ્માતમાં 50 ટકા ભૂલ ગણાવી જોઈએ. મૃતકના પરિજનોએ જણાવ્યું હતું કે, મૃતકે બેદરકારપૂર્વક ગાડી ચલાવ્યાના કોઈ પુરાવા નથી. બોલેરો ગાડી રોંગ સાઇડથી આવી અને ડીવાઈડર કૂદીને મૃતકની ગાડીને અથડાઈ હતી.