ઘણી આરોગ્ય વીમા કંપનીઓ સામાન્ય રીતે એક વર્ષ માટે પોલિસી રિન્યુઅલ ઓફર કરે છે. ક્યારેક, તમારી પોલિસીના આધારે તે એક વર્ષથી વધુ સમય માટે હોઈ શકે છે. આથી, તમારી પોલિસી સમાપ્ત થાય તે પહેલાં તેને રિન્યુ કરવી જરૂરી છે. હવે, આનો વિચાર કરો જ્યારે તમે પોલિસી રિન્યુઅલ માટે જાઓ છો ત્યારે વીમા કંપની તમને પોલિસી રિન્યુ કરાવતા પહેલા તમારી સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અથવા તમારી જીવનશૈલીમાં કોઈપણ ફેરફાર વિશે વિગતો આપવાનું કહે છે. સ્વાભાવિક રીતે, ઘણા પોલિસીધારકો પ્રશ્ન કરી શકે છે કે આ શા માટે જરૂરી છે અને શું વીમાદાતા આ માહિતીનો ઉપયોગ પ્રીમિયમ વધારવા માટે કરશે અથવા પોલિસી રિન્યુ કરવાનો ઇનકાર પણ કરશે.

આ મુદ્દાને મહત્વ મળ્યું છે કારણ કે કેટલાક નિષ્ણાતોએ કેટલીક વીમા કંપનીઓ દ્વારા રિન્યૂ સમયે તેમની પોલિસી શબ્દોમાં આ 'મટીરિયલ ચેન્જ' કલમ દાખલ કરવા તરફ ધ્યાન દોર્યું છે. ઉદાહરણ તરીકે, બેશક ડોટ ઓર્ગ (એક ઓનલાઈન ઇન્સ્યોરટેક પ્લેટફોર્મ)ને આઈસીઆઈસીઆઈ લોમ્બાર્ડ (એલિવેટ અને હેલ્થ એડવાન્ટએજ), એકો (સ્ટાન્ડર્ડ અને પ્લેટિનમ હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ), એસબીઆઈ જનરલ (હેલ્થ એજ, સુપર હેલ્થ અને આરોગ્ય સુપ્રીમ), મણિપાલસિગ્ના (લાઇફટાઇમ હેલ્થ ઇન્ડિયા), રિલાયન્સ જનરલ (હેલ્થ ગેઇન), રાહેજા ક્યુબીઇ અને ઝુનો જનરલ ઇન્સ્યોરન્સ જેવી વીમા કંપનીઓના પોલિસી શબ્દોમાં આ કલમ મળી છે.

આ કલમ પોલિસી ખરીદ્યા પછી અને રિન્યુઅલ સમયે વીમા કંપનીને જાણ કર્યા પછી મળી આવતી કોઈપણ નવી બીમારી અથવા તબીબી સ્થિતિનો ઉલ્લેખ કરે છે. આનો અર્થ એ છે કે પોલિસી રિન્યુઅલ સમયે તમારી સ્વાસ્થ્ય વિગતો વિશે વીમા કંપનીને જાણ કરવાની તમારી જવાબદારી છે. જ્યારે બધા વીમા કંપનીઓએ આ કલમ રજૂ કરી નથી, જેઓએ તેને સામેલ કરી છે તેમણે નાના ફેરફારો સાથે આમ કર્યું છે. આજકાલ, ઘણા પોલિસીધારકો 'મટીરિયલ ચેન્જ' કલમથી મૂંઝવણમાં છે. તેઓ પોલિસી રિન્યુ કરતી વખતે નવા નિદાન થયેલા રોગ અથવા સ્થિતિનો ખુલાસો કરવો કે નહીં અને આ ખુલાસો પોલિસીની શરતો પર કેવી અસર કરી શકે છે તે અંગે અનિશ્ચિત છે.

આ મુદ્દાને લઈ એસીકેઓના સિનિયર વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ હેલ્થ અંડરરાઇટિંગ એન્ડ ક્લેમ્સના નીતિન ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે, ગ્રાહકોને નવી બીમારીઓ વિશે વીમા કંપનીને જાણ કરવાની જરૂર નથી જો તેઓ ફક્ત એક જ પોલિસી રિન્યુ કરી રહ્યા હોય. જ્યારે ગ્રાહક કવરેજમાં ફેરફારની વિનંતી કરે છે (જેમ કે વીમા રકમ વધારવી અથવા રાઇડર્સ ઉમેરવા) ત્યારે જ તબીબી વિગતો માંગી શકાય છે. તેઓએ વધુમાં જણાવ્યું હતું કે, વીમા કંપનીઓને ફક્ત એટલા માટે પ્રીમિયમ વધારવા, બાકાત ઉમેરવા અથવા કવરેજ ઘટાડવાની મંજૂરી નથી કારણ કે પોલિસીધારકનું સ્વાસ્થ્ય બદલાયું છે અથવા નવી બીમારીનું નિદાન થયું છે. જો કોઈ ગ્રાહક સ્વેચ્છાએ નવું નિદાન શેર કરે છે, તો પણ વીમાદાતા તેમને દંડ કરી શકતા નથી અથવા આજીવન નવીકરણ નિયમો હેઠળ કવરેજ બદલી શકતા નથી.

ઝુનો જનરલ ઇન્શ્યોરન્સના ચીફ ટેકનિકલ ઓફિસર નીતિન દેવ ગુપ્તા સાથે સંમત થયા અને  કહ્યું કે, દર અથવા શરતોમાં કોઈપણ સુધારો અપ્રૂવ પ્રોડક્ટ ફાઇલિંગનો ભાગ હોવો જોઈએ અને તે પ્રોડક્ટ કેટેગરીના તમામ પોલિસીધારકોને સમાન રીતે લાગુ થવો જોઈએ. આઈસીઆઈસીઆઈ લોમ્બાર્ડે પણ એક સત્તાવાર નિવેદનમાં આ મુદ્દાની સ્પષ્ટતા કરી અને કહ્યું કે, મટીરિયલ ચેન્જ ક્લોઝને કારણે જો પોલિસીધારકને પોલિસી જારી કર્યા પછી કોઈ નવો રોગ કે સ્થિતિ થાય છે તો તેમના પ્રીમિયમ કે કવરેજમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવશે નહીં.

પરંતુ શું વીમાદાતા પોલિસી રિન્યુઅલ સમયે નવી નિદાન થયેલી સ્વાસ્થ્ય સ્થિતિ અથવા બીમારીનો ખુલાસો ન કરે તો કોઈ દાવો નકારી શકે છે અથવા પોલિસી રદ કરી શકે છે? આ સવાલના જવાબમાં દેવએ કહ્યું કહ્યું કે દાવાઓ અથવા પોલિસીઓને ફક્ત એટલા માટે નકારી શકાય નહીં કે રદ કરી શકાતી નથી કારણ કે નવીકરણ સમયે નવી શરત જાહેર કરવામાં આવી ન હતી - સિવાય કે સાબિત થયેલ છેતરપિંડી અથવા ઇરાદાપૂર્વક ખોટી રજૂઆત ન થાય. ઇરડાઇના નિયમો હેઠળ, ગ્રાહકોને આજીવન નવીકરણક્ષમતાના સિદ્ધાંત દ્વારા સુરક્ષિત કરવામાં આવે છે, અને વીમા કંપનીઓએ કોઈપણ પગલાં લેતા પહેલા યોગ્ય પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું આવશ્યક છે.

ઇરડાઇના નિયમો અનુસાર, વીમાદાતાને વીમા રકમમાં વધારો ન થાય ત્યાં સુધી નવી અંડરરાઇટિંગ (સ્વાસ્થ્ય વિગતોની પુનઃતપાસ) કરવાની પરવાનગી નથી. જો પોલિસીધારક વીમા રકમમાં વધારો કરવાની વિનંતી કરે છે, તો વીમાદાતા ફક્ત વધેલી વીમા રકમની હદ સુધી જ અંડરરાઇટિંગ કરી શકે છે. આ વિશે પૂછવામાં આવતા ગુપ્તાએ કહ્યું, ફ્રેશ અંડરરાઇટિંગ ત્યારે જ કરવામાં આવે છે જ્યારે ગ્રાહક પોલિસીમાં ફેરફાર અથવા ફેરફાર કરવાનું પસંદ કરે છે, જેમ કે વીમા રકમમાં વધારો અથવા નવો રાઇડર/લાભ ઉમેરવો, નવા પરિવારના સભ્યોનો ઉમેરો, અલગ વીમાદાતાને પોર્ટ કરવું, જ્યાં નવા વીમાદાતાને તેમના અંડરરાઇટિંગ માર્ગદર્શિકા અનુસાર અંડરરાઇટિંગ કરવાનો અધિકાર છે.