ઈરાનના વિદેશ પ્રધાન અબ્બાસ અરાઘચી તેહરાનથી જીનીવા જવા રવાના થયા છે અને ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર અમેરિકા સાથે આ પરોક્ષ વાટાઘાટોનો બીજો રાઉન્ડ હશે. ઓમાને અગાઉ 6 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ મસ્કતમાં વાટાઘાટોના પ્રથમ રાઉન્ડનું આયોજન કર્યું હતું. ઈરાન કહે છે કે તે એક નવો પરમાણુ કરાર ઇચ્છે છે જે બંને પક્ષોને આર્થિક લાભ પૂરો પાડે. આ વાટાઘાટો 2025 ના મધ્યમાં 12 દિવસના સંઘર્ષ પછી થઈ રહી છે, જેમાં અમેરિકાએ ઈરાની પરમાણુ સ્થળો પર બોમ્બમારો કર્યો હતો.ઈરાની વિદેશ મંત્રાલયે એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે અબ્બાસ અરાઘચી રાજદ્વારી અને તકનીકી ટીમ સાથે જીનીવાની યાત્રા કરી રહ્યા છે. ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે વાટાઘાટો મંગળવાર, 17 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ ઓમાન મધ્યસ્થી તરીકે યોજાશે.આ વાટાઘાટોનું કેન્દ્રબિંદુ ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમ પર છે. ઈરાન દાવો કરે છે કે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ શાંતિપૂર્ણ છે, પરંતુ તે 60% સુધી યુરેનિયમનું સંવર્ધન કરી રહ્યું છે, જે શસ્ત્રો-ગ્રેડ (90%+) થી થોડા જ અંતરે છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ આ મુદ્દા પર ખૂબ જ કડક વલણ અપનાવી રહ્યું છે.બીજી તરફ યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે કડક વલણ અપનાવ્યું છે, જેમાં કહ્યું છે કે ઈરાનને કોઈપણ સ્તરે યુરેનિયમ સંવર્ધન કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ નહીં. ટ્રમ્પે વારંવાર ધમકી આપી છે કે જો ઈરાન કોઈ કરાર માટે સંમત નહીં થાય તો બળનો ઉપયોગ કરશે. ઈરાને એમ પણ કહ્યું છે કે તે કોઈપણ હુમલાનો બદલો લેશે.

અરાઘચીની જીનીવાની મુલાકાત ખાસ

જીનીવામાં, અરાઘચી સ્વિસ વિદેશ પ્રધાન, ઓમાનના વિદેશ પ્રધાન બદ્ર અલ-બુસૈદી,ડિરેક્ટર જનરલ રાફેલ ગ્રોસી અને અન્ય આંતરરાષ્ટ્રીય અધિકારીઓ સાથે પણ મુલાકાત કરશે. ઈરાને યુરોપિયન દેશોને પરમાણુ વાટાઘાટોમાં "અપ્રસ્તુત" ગણાવ્યા છે અને કહ્યું છે કે ઓમાન અને કતાર જેવા ખાડી દેશો હવે મધ્યસ્થી પ્રયાસનું નેતૃત્વ કરી રહ્યા છે.આ વાટાઘાટો દાયકાઓ જૂના ઈરાન-યુએસ વિવાદને ઉકેલવાનો પ્રયાસ છે, જેને બંને પક્ષો તરફથી કડક નિવેદનો મળ્યા છે. જો સફળ થાય તો તણાવ ઓછો થઈ શકે છે, નહીં તો પરિસ્થિતિ વધુ વણસી શકે છે. સ્વિસ સરકારે પણ આ વાટાઘાટોની પુષ્ટિ કરી છે.

ઇઝરાયલી હુમલા પછી વાટાઘાટો તૂટી

જૂન 2024માં, ઇઝરાયલે ઇરાન સામે 12 દિવસનું યુદ્ધ શરૂ કર્યું, જેમાં અમેરિકાએ ઇરાની પરમાણુ સ્થળો પર બોમ્બમારો કર્યો. ત્યારબાદ વાટાઘાટો તૂટી પડી. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે હવે રાજદ્વારી પર ભાર મૂક્યો છે. યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયોએ જણાવ્યું હતું કે વોશિંગ્ટન રાજદ્વારી ઉકેલ માંગે છે.

યુએસ પ્રતિનિધિ સ્ટીવ વિટકોફ અને ટ્રમ્પના જમાઈ, જેરેડ કુશનર પણ આ વાટાઘાટોમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે. ઇરાને તાજેતરના રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનો પર કડક કાર્યવાહી કરી છે, જેની ટ્રમ્પે પણ ધમકી આપી હતી. ગલ્ફ આરબ દેશો (જેમ કે સાઉદી અરેબિયા, યુએઈ) એ ચેતવણી આપી છે કે કોઈપણ હુમલો પ્રાદેશિક યુદ્ધમાં પરિણમી શકે છે.