પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ ચરમસીમાએ પહોંચ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા આપવામાં આવેલા 48 કલાકના અલ્ટીમેટમને ઈરાને સરેઆમ ફગાવી દીધું છે. સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (હોર્મુઝની સામુદ્રધુની) ખોલવા અથવા વિનાશક પરિણામો ભોગવવા માટેની ટ્રમ્પની ચેતવણી સામે ઈરાને વળતો પ્રહાર કરતા ગંભીર પરિણામોની ચીમકી આપી છે.

ઈરાનનો વળતો પ્રહાર: ‘અમેરિકા લાચાર છે’

ઈરાનના કેન્દ્રીય સૈન્ય મુખ્યાલય 'ખાતમ અલ-અનબિયા'ના જનરલ અલી અબ્દોલ્લાહી અલીઅબાદીએ ટ્રમ્પના નિવેદનને સખત શબ્દોમાં વખોડી કાઢ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે, "અમેરિકા અત્યારે લાચાર અને ગભરાયેલું છે, તેથી તે મૂર્ખતાપૂર્ણ ધમકીઓ આપી રહ્યું છે." ઈરાની સેનાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેઓ કોઈ પણ પ્રકારના દબાણ સામે ઝૂકશે નહીં. ઈરાને અમેરિકાને ચેતવણી આપતા ઉમેર્યું કે જો કોઈ પણ પ્રકારની સૈન્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, તો તેનો અર્થ એ થશે કે “અમેરિકા માટે પણ નરકના દરવાજા ખોલી દેવામાં આવશે.”

ટ્રમ્પનું ત્રીજું અને અંતિમ અલ્ટીમેટમ?

ઉલ્લેખનીય છે કે, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ઈરાનને 48 કલાકની આખરી મહેતલ આપી હતી. ટ્રમ્પની માંગ છે કે ઈરાન કાં તો હોર્મુઝનો જળમાર્ગ તમામ વેપારી જહાજો માટે ખોલી દે અથવા નવી સમજૂતી કરવા ટેબલ પર આવે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા અને પ્રેસ કોન્ફરન્સ દ્વારા સ્પષ્ટ કહ્યું હતું કે:

"સમય પૂરો થઈ રહ્યો છે. જો નિર્ધારિત સમયમાં ઈરાન પીછેહઠ નહીં કરે, તો અમેરિકી વાયુસેના ઈરાનના ઊર્જા અને તેલના ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને તેને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી દેશે."

નોંધનીય છે કે, ટ્રમ્પ અત્યાર સુધી ત્રણ વખત આવી ચેતવણી આપી ચૂક્યા છે, પરંતુ આ વખતની ભાષા વધુ આક્રમક છે.

શા માટે મહત્વનું છે ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’?

હોર્મુઝની સામુદ્રધુની વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ તેલ પરિવહન માર્ગોમાંથી એક છે.

વિશ્વના કુલ તેલ પુરવઠાનો લગભગ 20% થી વધુ હિસ્સો આ સાંકડા જળમાર્ગમાંથી પસાર થાય છે.

જો ઈરાન આ માર્ગ બંધ કરે, તો વૈશ્વિક સ્તરે તેલના ભાવમાં તોતિંગ વધારો થઈ શકે છે, જેની અસર ભારત સહિત સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્ર પર પડશે.

વૈશ્વિક સમુદાયની ચિંતા

ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના આ વાકયુદ્ધે વિશ્વભરના દેશોની ચિંતા વધારી દીધી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) અને યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા બંને પક્ષોને સંયમ જાળવવા અપીલ કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, ટ્રમ્પની ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ પોલિસી અને ઈરાનનો મક્કમ મિજાજ જોતા એવું લાગે છે કે આ વિવાદ ટૂંક સમયમાં શમવાના બદલે વધુ વકરી શકે છે.

જો આગામી 48 કલાકમાં કોઈ રાજદ્વારી ઉકેલ નહીં આવે, તો ખાડી દેશોમાં સૈન્ય સંઘર્ષ ફાટી નીકળવાની પૂરી શક્યતા છે. વિશ્વ અત્યારે શ્વાસ અધ્ધર કરીને વોશિંગ્ટન અને તેહરાન તરફ જોઈ રહ્યું છે.