આજના યુગમાં સ્માર્ટફોન અને ઓનલાઈન ગેમ્સનું એડિક્શન ખૂબ જ વધી ગયું છે, પરંતુ આ ટેવ હવે બાળકો માટે ગંભીર માનસિક સમસ્યા બની રહી છે. રાયપુર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં હાથ ધરાયેલા અભ્યાસ મુજબ, સ્કૂલે જતા બાળકોથી લઈને ૨૦ વર્ષ સુધીના યુવાનો મોબાઈલ એડિક્શનનો શિકાર બની રહ્યા છે. ઓનલાઈન રમતોમાં તુરંત પરિણામ મળવાની ટેવના કારણે બાળકો વાસ્તવિક જીવનમાં પણ દરેક બાબતમાં ત્વરિત પરિણામની અપેક્ષા રાખે છે. આ આદત તેમને વધારે હિંસક, ગુસ્સાવાળા અને જિદ્દી બનાવી રહી છે.

આ ગંભીર પરિસ્થિતિનું પ્રમાણ હોસ્પિટલના આંકડાઓ પરથી સ્પષ્ટ થાય છે. રાયપુરના એઇમ્સ અને આંબેડકર હોસ્પિટલના મનોરોગ વિભાગની ઓપીડીમાં દરરોજ ૧૦ થી ૧૫ દર્દીઓ માત્ર મોબાઈલ એડિક્શનની સારવાર માટે આવી રહ્યા છે. એઈમ્સમાં આવતા કુલ માનસિક રોગીઓમાંથી લગભગ ૧૨ ટકા બાળકો એવા છે જે ઓનલાઈન ગેમિંગ અને સ્માર્ટફોનની લત છોડાવવા માટે ઉપચાર કરાવી રહ્યા છે.

બાળકોમાં વધતા મોબાઈલના ઉપયોગથી માતા-પિતાની ચિંતામાં મોટો વધારો થયો છે. વાત-વાતમાં મોટેથી બૂમો પાડવી, વડીલો સામે દલીલો કરવી અને હિંસક વ્યવહાર કરવો સામાન્ય બની ગયું છે. વધુમાં, સતત સ્ક્રીન સામે રહેવાથી બાળકોની વાતચીત કરવાની ક્ષમતા (કોમ્યુનિકેશન સ્કિલ્સ) નબળી પડી રહી છે અને તેઓ સામાજિક રીતે એકલા પડી રહ્યા છે. પરિણામે, તેમના અભ્યાસ અને એકાગ્રતા પર પણ ગંભીર નકારાત્મક અસર પડી છે.

નિષ્ણાત ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ, કોરોનાકાળ દરમિયાન અને લોકડાઉન વખતે ઓનલાઈન અભ્યાસના નામે બાળકોના હાથમાં મોબાઈલ આવ્યા હતા. ત્યારબાદ બાળકો આ આભાસી (વર્ચ્યુઅલ) દુનિયાના આદી બની ગયા. સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઈન ગેમ્સમાં અતિશય વ્યસ્ત રહેવાના કારણે કેટલાક કિસ્સાઓમાં બાળકો સિઝોફ્રેનિયા જેવા ગંભીર અને ખતરનાક મનોરોગનો પણ શિકાર બની રહ્યા છે.

મોબાઈલ એડિક્શનની મુખ્ય આડઅસરોમાં વાત-વાતમાં ચીડચીડા થઈ જવું અને ઉગ્ર બનવું, માતા-પિતા તેમજ મિત્રો પર ચીસો પાડવી અને દલીલો કરવી, આંખોની દ્રષ્ટિ નબળી પડવી અને અભ્યાસમાં પાછળ રહી જવું, ગેમ્સની જેમ વાસ્તવિક જીવનમાં પણ ત્વરિત પરિણામની ઈચ્છા રાખવી, સામાજિકતા ઓછી થવી અને સિઝોફ્રેનિયા જેવા માનસિક રોગોનું જોખમ વધવું.