ભારતમાં પાકિસ્તાનના ભૂતપૂર્વ હાઈ કમિશનર અબ્દુલ બાસિતે શાહબાઝ શરીફ અને અસીમ મુનીરની અમેરિકા પ્રત્યેની નીતિ પર સવાલ ઉઠાવ્યા છે. વરિષ્ઠ પાકિસ્તાની રાજદ્વારી અબ્દુલ બાસિતે દાવો કર્યો હતો કે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે ઇસ્લામાબાદને ગ્લોબલ મિનરલ કોન્ફરન્સમાં આમંત્રણ આપ્યું નથી, જોકે ભારત ભાગ લેશે. આ મહત્વપૂર્ણ છે કારણ કે ગયા વર્ષે પાકિસ્તાની આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને એક બોક્સ ભેટમાં આપ્યું હતું, જેમાં તેમને પાકિસ્તાનમાં દુર્લભ ખનીજોની શોધખોળ કરવા આમંત્રણ આપ્યું હતું.

વિદેશ મંત્રી ડૉ. એસ. જયશંકરે વોશિંગ્ટનમાં અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો સાથે મુલાકાત કરી. આ મુલાકાત ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે લાંબા સમયથી પડતર વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં આવ્યું હતું, જેના અંતર્ગત અમેરિકા ભારતીય માલ પર ટેરિફ ઘટાડીને 18 ટકા કરવા સંમત થયું હતું.

જયશંકરની મુલાકાત 2 થી 4 ફેબ્રુઆરી દરમિયાન અમેરિકાની તેમની ત્રણ દિવસીય સત્તાવાર મુલાકાત દરમિયાન થઈ હતી. અહીં ક્રિટિકલ મિનરલ્સ મંત્રીસ્તરીય પરિષદ યોજાવાની છે, જેમાં જી-7 દેશો તેમજ ખનિજ સમૃદ્ધ રાષ્ટ્રો ભાગ લેશે. પાકિસ્તાનને આ પરિષદમાં આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું નથી. આ ફોરમનો હેતુ દુર્લભ ખનિજો માટે વૈકલ્પિક સપ્લાય ચેઇનને મજબૂત બનાવવાનો છે. બેઠક દરમિયાન, બંને નેતાઓએ ક્વાડ હેઠળ દ્વિપક્ષીય અને બહુપક્ષીય સહયોગને વધુ ગાઢ બનાવવાની તેમની પ્રતિબદ્ધતાનો પુનરોચ્ચાર કર્યો. જયશંકરે વાટાઘાટોને વ્યાપક અને અર્થપૂર્ણ ગણાવી, કહ્યું કે તેમાં વેપાર, ઊર્જા, પરમાણુ સહયોગ, સંરક્ષણ, ટેકનોલોજી અને મહત્વપૂર્ણ ખનિજો જેવા મુખ્ય મુદ્દાઓને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા.

રૂબિયો અને જયશંકર વચ્ચેની વાટાઘાટો વેપાર કરારો, મહત્વપૂર્ણ ખનિજો અને ભારત-પ્રશાંત સહયોગ પર કેન્દ્રિત હતી. બંને નેતાઓએ મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના સંશોધન, ખાણકામ અને પ્રક્રિયામાં ઔપચારિક સહયોગને આગળ વધારવાની ચર્ચા કરી અને ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી વચ્ચે થયેલા વેપાર કરારનું સ્વાગત કર્યું.

બેઠકમાં લોકશાહી રાષ્ટ્રો વચ્ચે આર્થિક તકો ખોલવા, ઉર્જા સુરક્ષાને મજબૂત બનાવવા અને ક્વાડ દ્વારા બહુપક્ષીય સહયોગને વિસ્તૃત કરવા સંમતિ દર્શાવવામાં આવી. એક સમૃદ્ધ અને સ્થિર ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રને પણ સહિયારા વ્યૂહાત્મક હિતો માટે મહત્વપૂર્ણ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું હતું. તેથી, આ પરિષદ મહત્વપૂર્ણ છે. ગ્લોબલ મિનરલ્સ કોન્ફરન્સ અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ કોન્ફરન્સ જેવી આંતરરાષ્ટ્રીય પરિષદોને વૈશ્વિક અર્થતંત્રની ભાવિ દિશા નક્કી કરતા પ્લેટફોર્મ માનવામાં આવે છે. તેમનો પ્રાથમિક ઉદ્દેશ લિથિયમ, કોબાલ્ટ, સેમિકન્ડક્ટર મટિરિયલ્સ અને દુર્લભ પૃથ્વી તત્વો જેવી વ્યૂહાત્મક સંપત્તિનો અવિરત પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. આનો હેતુ ચીનનો સામનો કરવાનો પણ છે, જે હાલમાં દુર્લભ પૃથ્વી ખનિજ બજારમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. આ પરિષદ સપ્લાય ચેઇન માટે ચીન પર નિર્ભરતા ઘટાડવા અને વૈકલ્પિક વૈશ્વિક કેન્દ્રો બનાવવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. ખનિજોના ખાણકામથી લઈને તેમના પ્રક્રિયા સુધી એક સુરક્ષિત અને ટકાઉ સિસ્ટમ બનાવવા માટે, જેથી સંરક્ષણ અને ઇલેક્ટ્રોનિક ઉદ્યોગોને કોઈ આંચકો ન લાગે.

જયશંકરે ભારત-આરબ સમિટમાં કહ્યું. પાકિસ્તાન માટે મોટો ઝટકો જયશંકર વોશિંગ્ટનમાં ગ્લોબલ મિનરલ કોન્ફરન્સમાં ભાગ લઈ રહ્યા છે, ત્યારે પાકિસ્તાનને આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાંથી બાકાત રાખવામાં આવ્યું છે. પાકિસ્તાન માટે આ એક મોટો રાજદ્વારી ઝટકો છે, કારણ કે ગયા વર્ષે જ પાકિસ્તાનના વડા પ્રધાન અને આર્મી ચીફે ટ્રમ્પને દુર્લભ મિનરલ બોક્સ આપીને વૈશ્વિક બજારમાં સ્થાન બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. તાજેતરના વર્ષોમાં પાકિસ્તાન પોતાને દુર્લભ પૃથ્વીના વૈશ્વિક સપ્લાયર તરીકે રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે.