સેન્ટર ફોર સાયન્સ એન્ડ એન્વાયર્નમેન્ટઅને ડાઉન ટુ અર્થ દ્વારા એક નવા અહેવાલ, ક્લાઇમેટ ઇન્ડિયા 2025 માં આ ખુલાસો થયો છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારે હવામાન હવે સમગ્ર દેશમાં ફેલાઈ ગયું છે. બધા 36 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પ્રભાવિત થયા હતા - છેલ્લા ચાર વર્ષમાં આ પહેલી વાર છે. મૃત્યુમાં પણ 48% નો વધારો થયો છે - 2025 માં 4,064 લોકો મૃત્યુ પામ્યા હતા.

ઉત્તર પશ્ચિમ ભારત (ચંદીગઢ, દિલ્હી, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, લદ્દાખ, પંજાબ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ) માં 257 દિવસ ભારે હવામાનની ઘટનાઓ બની. ફેબ્રુઆરીથી સપ્ટેમ્બર સુધીના સતત આઠ મહિના સુધી, 30 રાજ્યોમાં દર મહિને ભારે ઘટનાઓ બની. ફેબ્રુઆરી, એપ્રિલ અને સપ્ટેમ્બર દરમિયાન દરરોજ, દેશમાં ક્યાંકને ક્યાંક આવી ઘટનાઓ નોંધાઈ હતી.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રના આઈપીસીસી અનુસાર, ભારે હવામાન ઘટનાઓ એવી ઘટનાઓ છે જે આપેલ વિસ્તારમાં સામાન્ય કરતાં નોંધપાત્ર રીતે અલગ અને ખતરનાક હોય છે. ભારતમાં હવામાન વિભાગ તેમને નીચે મુજબ વ્યાખ્યાયિત કરે છે: ખૂબ ભારે વરસાદ: 24 કલાકમાં 12-20 સે.મી.થી વધુ. ગરમીનું મોજું: 40-45 ડિગ્રીથી વધુ તાપમાન. શિત મોજું: ભારે ઠંડી. ચક્રવાત, પૂર, ભૂસ્ખલન, કરા, વાવાઝોડા, વીજળી, વગેરે. આ વ્યાખ્યાઓ આઈએમડી વેબસાઇટ, ક્લાયમેટ હેઝાર્ડ્સ એન્ડ વલ્નરેબિલિટી એટલાસ ઓફ ઈન્ડિયા પર છે.

સીએસઈ અને ડાઉન ટુ અર્થના એક નવા અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ભારે હવામાન ઘટનાઓને કારણે થતા મૃત્યુમાં 48% નો વધારો થયો છે, જ્યારે પાકના નુકસાનમાં 400% નો વધારો થયો છે.

આબોહવા પરિવર્તન મુખ્ય ગુનેગાર છે

આત્યંતિક હવામાન કેમ વધી રહ્યું છે? વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આબોહવા પરિવર્તનનું મુખ્ય કારણ માનવ પ્રવૃત્તિઓ છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો કારણો અહીં છે... ગ્રીનહાઉસ વાયુઓ અને ગ્લોબલ વોર્મિંગ: જ્યારે આપણે કોલસો, પેટ્રોલ અને ડીઝલ બાળીએ છીએ, ત્યારે સીઓ2 અને મિથેન જેવા વાયુઓ મુક્ત થાય છે. આ વાયુઓ સૂર્યની ગરમીને પૃથ્વીમાંથી બહાર નીકળતા અટકાવે છે - આને ગ્રીનહાઉસ અસર કહેવામાં આવે છે. 1957 પછી સીઓ2 માં સૌથી મોટો વધારો 2024-25 માં થયો હતો. પરિણામ: પૃથ્વીના તાપમાનમાં 1.1-1.5 ડિગ્રીનો વધારો થયો, જેના કારણે ગરમીના મોજા 30 ગણા વધુ વારંવાર બન્યા. 2024 માં ભારતમાં ગરમીના મોજામાંથી એક તૃતીયાંશ આબોહવા પરિવર્તનને કારણે થયા હતા.