ન્યુઝીલેન્ડના વિદેશ પ્રધાન વિન્સ્ટન પીટર્સે કરારની ટીકા કરી છે, તેને ન તો મુક્ત અને ન તો ન્યાયી ગણાવ્યો છે. તેમણે કહ્યું કે તે ન્યુઝીલેન્ડ માટે વાજબી સોદો નથી કારણ કે તેમાં ચોક્કસ સ્થાનિક ક્ષેત્રો, ખાસ કરીને ડેરી ઉત્પાદનો માટે પૂરતું રક્ષણ નથી. પીટર્સે જણાવ્યું હતું કે આ કરાર ન્યુઝીલેન્ડ માટે ખરાબ સોદો છે. જો કે, વડા પ્રધાન લક્સને આની અવગણના કરી છે, માત્ર કરારને મંજૂરી આપી નથી પરંતુ તેને એક મોટું આર્થિક પગલું પણ ગણાવ્યું છે જે ન્યૂઝીલેન્ડને ભારતના 1.4 અબજ ગ્રાહકોના વિશાળ બજારમાં પ્રવેશની સુવિધા આપશે.

વડાપ્રધાન લક્સને ટ્વિટર પર લખ્યું છે કે આ ઐતિહાસિક કરાર વધુ નોકરીઓ, સારી આવક અને નવી નિકાસ તકો લાવશે. અમે મૂળભૂત સમસ્યાઓનું નિરાકરણ કરી રહ્યા છીએ અને ભવિષ્ય માટે નિર્માણ કરી રહ્યા છીએ. એ નોંધનીય છે કે ભારત અને ન્યુઝીલેન્ડ વચ્ચે આ એફટીએ પર વાટાઘાટો ડિસેમ્બર 2025 માં પૂર્ણ થઈ હતી. તેને ભારતના સૌથી ઝડપી વાટાઘાટો કરાયેલા વેપાર કરારોમાંનો એક માનવામાં આવે છે. સત્તાવાર વાટાઘાટો આ વર્ષના માર્ચમાં શરૂ થઈ હતી જ્યારે વડા પ્રધાન લક્સન ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. આ કરાર બંને દેશો વચ્ચેના વધતા આર્થિક સંબંધો અને લાંબા ગાળાના વિકાસ માટેના સહિયારા દ્રષ્ટિકોણને પ્રતિબિંબિત કરે છે.

આ ભારત-ન્યુઝીલેન્ડ કરાર હેઠળ, ભારતને ન્યુઝીલેન્ડમાં થતી તેની તમામ નિકાસ પર શૂન્ય ડ્યુટી મળશે. આનાથી ભારતમાં ઘણા મુખ્ય ક્ષેત્રોને સીધો ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે. નવી તકો ખુલી શકે છે, ખાસ કરીને કાપડ ઉદ્યોગ, ફાર્માસ્યુટિકલ્સ, એન્જિનિયરિંગ ઉત્પાદનો અને સેવા ક્ષેત્રમાં. ન્યુઝીલેન્ડનું બજાર ભારતીય કંપનીઓ માટે પહેલા કરતાં વધુ સુલભ બનશે.

આ કરાર હેઠળ, ન્યુઝીલેન્ડે આગામી 15 વર્ષમાં ભારતમાં 20 બિલિયનનું યુએસ ડોલર રોકાણ કરવાનું વચન આપ્યું છે. આ રોકાણ યુરોપિયન ફ્રી ટ્રેડ એસોસિએશનના મોડેલ જેવું જ છે.

આ રોકાણ મુખ્યત્વે ઉત્પાદન, માળખાગત સુવિધા, સેવાઓ, નવીનતા અને રોજગાર સર્જન જેવા ક્ષેત્રોમાં કરવામાં આવશે. આનાથી ભારતના રોકાણ વાતાવરણને મજબૂત બનાવવાની અપેક્ષા છે, જ્યારે ન્યુઝીલેન્ડની કંપનીઓને વિશ્વની સૌથી ઝડપથી વિકસતી અર્થવ્યવસ્થાઓમાંની એકમાં લાંબા ગાળાની તકો મળશે.

નિષ્ણાતો માને છે કે આ એફટીએ ફક્ત વેપાર પૂરતું મર્યાદિત રહેશે નહીં, પરંતુ વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક ભાગીદારીને નવી ઊંચાઈઓ સુધી પણ પહોંચાડશે. જ્યારે ભારત પાસે તેની નિકાસ અને રોકાણો વધારવાની તક હશે, ત્યારે ન્યુઝીલેન્ડ પાસે તેના ઉત્પાદનો અને કંપનીઓ માટે મોટા અને ઉભરતા બજારમાં મજબૂત પગપેસારો કરવાની તક હશે.

ભારત ન્યુઝીલેન્ડને નોંધપાત્ર છૂટ પણ આપશે. ભારત 70 ટકા ટેરિફ લાઇન પર ડ્યુટી મુક્તિ આપશે, જેનાથી ન્યુઝીલેન્ડની નિકાસના લગભગ 95 ટકાને ફાયદો થશે. આનાથી ખાસ કરીને ન્યુઝીલેન્ડના કૃષિ ઉત્પાદનો, ખાદ્ય પ્રક્રિયા, ડેરી અને માંસ અને અન્ય ક્ષેત્રોને ભારતીય બજારમાં સારી પહોંચ મળશે.