આવકવેરા વિભાગે નજ પહેલ હેઠળ માસ કોમ્યુનિકેશન મોકલવાનું શરૂ કર્યું: વિભાગ એવા લોકો શોધી રહ્યું છે જ્યાં આવકવેરા રિટર્નમાં આપવામાં આવેલી માહિતી વિભાગને ઉપલબ્ધ અન્ય નાણાકીય ડેટા સાથે મેળ ખાતી નથી

આવકવેરા વિભાગે નજ પહેલ હેઠળ માસ કોમ્યુનિકેશન મોકલવાનું શરૂ કર્યું છે. અહેવાલો દર્શાવે છે કે આ સંદેશાઓ મુખ્યત્વે રૂ.50 લાખથી વધુ વાર્ષિક આવક ધરાવતા કરદાતાઓ અથવા કંપનીઓમાં મુખ્ય વ્યવસ્થાપક હોદ્દા ધરાવતા લોકોને મોકલવામાં આવી રહ્યા છે. સૂત્રો કહે છે કે વિભાગ એવા કિસ્સાઓ શોધી રહ્યું છે જ્યાં આવકવેરા રિટર્નમાં આપવામાં આવેલી માહિતી વિભાગને ઉપલબ્ધ અન્ય નાણાકીય ડેટા સાથે મેળ ખાતી નથી.

"નજ" નો અર્થ "નોન-ઇન્ટ્રાસિવ યુઝ ઓફ ડેટા ટુ ગાઈડ એન્ડ એનેબલ" થાય છે. તે સરકારની ડેટા-સંચાલિત પાલન વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ છે, જેનો હેતુ કરદાતાઓને સીધી સૂચના અથવા તપાસ શરૂ થાય તે પહેલાં તેમની ભૂલો સુધારવાની તક આપવાનો છે. તેને એક પ્રકારની સોફ્ટ એલર્ટ ગણી શકાય. આનો અર્થ એ છે કે જો કોઈ કરદાતા આવક રિપોર્ટિંગ, કપાતનો દાવો અથવા મુક્તિમાં ભૂલ કરે છે, તો તેઓ તેમના રિટર્નની સમીક્ષા કરી શકે છે અને સમયસર તેમને સુધારી શકે છે.

કંપનીઓના મુખ્ય વ્યવસ્થાપન કર્મચારી, રૂ.50 લાખથી વધુ વાર્ષિક આવક જાહેર કરનારા વ્યક્તિઓ કે જે કરદાતાઓની આઈટીઆર માહિતી બેંકો, નાણાકીય સંસ્થાઓ અથવા અન્ય તૃતીય-પક્ષ સ્ત્રોતોમાંથી મેળવેલા ડેટા સાથે મેળ ખાતી નથી, એવા કિસ્સાઓ જ્યાં આવક ઓછી દર્શાવવાની, સંપત્તિ છુપાવવાની અથવા ખોટી મુક્તિનો દાવો કરવાની શંકા હોય તેવા વ્યક્તિઓ પર ફોકસ કરાઈ રહ્યું છે.

અહેવાલ મુજબ, અધિકારીઓ કહે છે કે હાલમાં એક સલાહકારી ઝુંબેશ છે, દંડાત્મક કાર્યવાહી નહીં. વિભાગ પહેલા કરદાતાઓને તેમના રિટર્ન ફરીથી તપાસવાની અને જો જરૂરી હોય તો સુધારેલા રિટર્ન ફાઇલ કરવાની તક આપી રહ્યું છે. જો કે આ તબક્કે ભૂલ સુધારવામાં ન આવે અને પછીથી ગંભીર વિસંગતતાઓ શોધી કાઢવામાં આવે, તો આ બાબત ચકાસણી અથવા દંડની કાર્યવાહી તરફ દોરી શકે છે. તેથી, આ સંદેશને અવગણવાથી જોખમી બની શકે છે.

આવકવેરા વિભાગ અદ્યતન ડેટા વિશ્લેષણ અને જોખમ વિશ્લેષણ સાધનોનો ઉપયોગ કરી રહ્યો છે. આઈટીઆરમાં દર્શાવેલ આવક, કપાત અને મુક્તિઓની તુલના તૃતીય-પક્ષ ડેટા સાથે કરવામાં આવે છે. જ્યાં પણ વિસંગતતાઓ જોવા મળે છે, ત્યાં નજ સંદેશાવ્યવહાર જારી કરવામાં આવે છે. તેનો ઉદ્દેશ સ્વૈચ્છિક પાલનને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને કર રિપોર્ટિંગને વધુ પારદર્શક બનાવવાનો છે.

કર અધિકારીઓના મતે, આ પહેલ ટ્રસ્ટ-આધારિત પાલન મોડેલ તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. જ્યારે અગાઉ સીધી નોટિસ જારી કરવામાં આવતી હતી, ત્યારે વિભાગ હવે પહેલા સુધારાની તક પૂરી પાડી રહ્યું છે. સીબીડીટી છેલ્લા કેટલાક સમયથી તેના ડેટા વિશ્લેષણ અને માહિતી-શેરિંગ માળખાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. નજ ને તે વ્યૂહરચનાનો એક ભાગ માનવામાં આવે છે.