રવિવાર, 5 એપ્રિલના રોજ યુએસ સ્પેશિયલ ફોર્સિસે ઈરાનના એક દૂરના અને દુર્ગમ પર્વતીય વિસ્તારમાં એક સાહસિક બચાવ કામગીરી હાથ ધરી હતી. આ કામગીરી એક અમેરિકન એરમેનને બચાવવા માટે હતી. જેનું વિમાન બે દિવસ પહેલા તોડી પાડવામાં આવ્યું હતું. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેને અમેરિકન ઇતિહાસમાં સૌથી હિંમતવાન શોધ અને બચાવ કામગીરીમાંનું એક ગણાવ્યું હતું.

ઘટનાની શરૂઆત: વિમાન ક્રેશ અને પાઇલટનું છુપાઈ જવું

૩ એપ્રિલના રોજ, ઈરાને યુએસ F-15E સ્ટ્રાઈક ઇગલ ફાઇટર જેટને તોડી પાડ્યું. પાઇલટ ઘાયલ થયો હતો. ઈરાની સૈન્ય હેલિકોપ્ટર અને ડ્રોનનો ઉપયોગ કરીને તેને શોધી રહ્યું હતું. દુશ્મનોથી પોતાને બચાવવા માટે, તે ઝાગ્રોસ પર્વતમાળામાં ૭,૦૦૦ ફૂટ ઊંચા પર્વત પર ચઢી ગયો અને એક તિરાડમાં છુપાઈ ગયો, જ્યાં તેણે લગભગ ૩૬ કલાક વિતાવ્યા.

'ઘોસ્ટ મુર્મુર': એક CIA ગુપ્તચર તકનીક

સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ હતો કે CIAએ ઈરાનના આટલા વિશાળ અને દુર્ગમ પર્વતોમાં છુપાયેલા એરમેનને કેવી રીતે શોધી કાઢ્યો? જવાબ 'ઘોસ્ટ મુર્મુર' નામની નવી ગુપ્તચર તકનીકમાં રહેલો છે. આ તકનીક શું છે? આ ટેકનોલોજી લોકહીડ માર્ટિનના ટોપ-સિક્રેટ ડિવિઝન, સ્કંક વર્ક્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવી હતી.

'ઘોસ્ટ મુર્મર' કેવી રીતે કાર્ય કરે છે?

'ઘોસ્ટ મુર્મર' લાંબા અંતરના ક્વોન્ટમ મેગ્નેટોમેટ્રીનો ઉપયોગ કરે છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ ટેકનોલોજી માનવ હૃદયના ધબકારા દ્વારા ઉત્પન્ન થતા ઝાંખા ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટિક સિગ્નલો (ચુંબકીય તરંગો) ને દૂરથી શોધી કાઢે છે. તે હીરા-આધારિત ક્વોન્ટમ સેન્સર અને કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI)નો ઉપયોગ કરે છે, જે પર્યાવરણીય અવાજને દૂર કરે છે અને ફક્ત માનવ હૃદયના ધબકારાને ઓળખે છે. તેની ચોકસાઈ સમજાવતા, એક સૂત્રએ કહ્યું, તે ઘોંઘાટીયા સ્ટેડિયમમાં એક વ્યક્તિના અવાજને ઓળખવા જેવું છે. જો તમારું હૃદય ધબકતું હોય, તો અમે તમને શોધીશું.

આ પહેલી વાર હતું જ્યારે 'ઘોસ્ટ મુર્મર'નો ઉપયોગ વાસ્તવિક કામગીરીમાં કરવામાં આવ્યો હતો. અગાઉ, તેનું ફક્ત બ્લેક હોક હેલિકોપ્ટર પર જ પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. જો કે, તેની કેટલીક મર્યાદાઓ છે: આ ટેકનોલોજી શાંત અને દૂરના વિસ્તારોમાં શ્રેષ્ઠ રીતે કાર્ય કરે છે, અને તેના ડેટાને પ્રક્રિયા કરવામાં લાંબો સમય લાગે છે.

CIAની વ્યૂહાત્મક ચાલ (વિક્ષેપનો ખેલ)

એરમેન પાસે બોઇંગ કોમ્બેટ સર્વાઇવર ઇવેડર લોકેટર (એક પ્રકારનો ટ્રેકિંગ બીકન) હતો જેને તેણે સક્રિય કર્યો હતો, પરંતુ તેનું ચોક્કસ સ્થાન ફક્ત ભૂતના ગણગણાટ દ્વારા જાહેર થયું. જ્યારે યુએસએ એરમેનને શોધી કાઢ્યો, ત્યારે CIA એ ઈરાનીઓને ગેરમાર્ગે દોરવા માટે ખોટા સમાચાર ફેલાવ્યા. તેમણે અફવા ફેલાવી કે બંને ક્રૂ સભ્યો મળી આવ્યા છે અને યુએસ દળો તેમને બહાર કાઢી રહ્યા છે. આ ચાલનો હેતુ ઈરાની સૈન્યને મૂંઝવણમાં મૂકવાનો અને તેમની શોધ ધીમી કરવાનો હતો.

બચાવ કામગીરી હાથ ધરવી

આ વિશાળ મિશન માટે તૈયારીઓ વ્યાપક હતી. SEAL ટીમ 6 ની આગેવાની હેઠળ લગભગ 100 સ્પેશિયલ ઓપરેશન્સ ફોર્સના કર્મચારીઓ સામેલ હતા. ડેલ્ટા ફોર્સ અને આર્મી રેન્જર્સ પણ બેકઅપ માટે સ્ટેન્ડબાય પર હતા. વધુમાં, ફાઇટર જેટ, હેલિકોપ્ટર અને એરિયલ ટેન્કરનો મોટો કાફલો સહાય માટે તૈયાર હતો.

કમાન્ડો રાત્રિના અંધારામાં હેલિકોપ્ટર દ્વારા પર્વતીય વિસ્તારમાં પહોંચ્યા. કમાન્ડો ઉતરતા જ, અમેરિકન અને ઇઝરાયેલી ફાઇટર જેટ દુશ્મનને રોકવા માટે આ વિસ્તારમાં બોમ્બમારો કર્યો. કમાન્ડોએ ઘાયલ એરમેનને શોધી કાઢ્યો અને તેને હેલિકોપ્ટર દ્વારા બહાર કાઢ્યો.

અંતિમ અવરોધ અને સફળતા

ઘાયલ એરમેનને હેલિકોપ્ટર દ્વારા ઈરાનની અંદર એક રેતાળ, ગુપ્ત હવાઈ પટ્ટી પર લઈ જવામાં આવ્યો હતો, જે યુએસ સ્પેશિયલ ફોર્સિસ દ્વારા આવી કટોકટી માટે તૈયાર કરવામાં આવી હતી. યોજના એરમેન અને બચાવ ટીમને C-130 કાર્ગો વિમાનોમાં કુવૈત લઈ જવાની હતી. જોકે, છેલ્લી ક્ષણે, એક, અથવા કદાચ બંને, વિમાનોના પૈડા રેતીમાં ફસાઈ ગયા. ત્યારબાદ એક બદલો વિમાન મંગાવવામાં આવ્યો. આમાં ઘણા કલાકો સુધી વિલંબ થયો, પરંતુ અંતે, બચાવ ટીમ અને એરમેન સુરક્ષિત રીતે ઈરાનમાંથી બહાર નીકળી ગયા. અમેરિકા દ્વારા બે ફસાયેલા વિમાનો પર બોમ્બમારો કરવામાં આવ્યો અને રાખ થઈ ગઈ.

મિશન સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થતાં અને ટીમ ખતરામાંથી બહાર આવતાની સાથે જ વ્હાઇટ હાઉસને જાણ કરવામાં આવી. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ત્યારબાદ રાહતનો શ્વાસ લીધો, સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરી, "અમે સફળ થયા!" "ઘોસ્ટ મુર્મર" નામની અદ્યતન ટેકનોલોજી અને યુએસ સૈન્યની ગુપ્ત માહિતીએ એક અશક્ય મિશનને શક્ય બનાવ્યું.