લગભગ આઠ વર્ષ પછી, પુરી જગન્નાથ મંદિરના રત્ન ભંડારની ગુમ થયેલી ચાવીઓ અંગેનો 324 પાનાનો ગુપ્ત ન્યાયિક તપાસ અહેવાલ જાહેર થવાની તૈયારીમાં છે. ઓડિશા હાઈકોર્ટના નિર્દેશને અનુસરીને, રાજ્ય સરકાર 17 ફેબ્રુઆરીથી શરૂ થઈ રહેલા આગામી વિધાનસભા સત્રમાં આ અહેવાલ રજૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે. 27 જાન્યુઆરીએ જારી કરાયેલા પોતાના આદેશમાં, હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ (મુખ્ય ન્યાયાધીશ હરીશ ટંડન અને ન્યાયાધીશ એમએસ રમણની બનેલી) એ રાજ્ય સરકારને સ્પષ્ટપણે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે નવી રચાયેલી સમિતિ દ્વારા રજૂ કરાયેલી નવી ઇન્વેન્ટરીનું 1978ના ઇન્વેન્ટરી રિપોર્ટ સાથે ત્રણ મહિનાની અંદર સમાધાન પૂર્ણ કરવામાં આવે. કોર્ટે પોતાના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે આ પ્રક્રિયામાં કોઈ ઢીલ ન હોવી જોઈએ અને સરકારે તત્પરતા દાખવવી જોઈએ.

2024ની વિધાનસભા અને લોકસભાની ચૂંટણીઓ પહેલા રત્ન ભંડારની ચાવીઓ ગુમ થવાનો મુદ્દો એક મુખ્ય રાજકીય મુદ્દો બની ગયો હતો. ભાજપના વરિષ્ઠ નેતાઓએ ઘણી જાહેર સભાઓમાં આ મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, જેમાં તત્કાલીન બીજેડી સરકાર પર મંદિરની સુરક્ષામાં બેદરકારીનો આરોપ લગાવ્યો હતો. વધતા જતા વિવાદ અને વ્યાપક જાહેર આક્રોશ વચ્ચે, તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી નવીન પટનાયકે 4 જૂન, 2018 ના રોજ ન્યાયિક તપાસનો આદેશ આપ્યો હતો. ન્યાયિક પંચે 29 નવેમ્બર, 2018 ના રોજ રાજ્ય સરકારને તેનો 324 પાનાનો અહેવાલ સુપરત કર્યો હતો, પરંતુ ત્યારથી તે જાહેર કરવામાં આવ્યો નથી.

13 જૂન, 2018 ના રોજ, તપાસનો આદેશ આપ્યાના થોડા દિવસો પછી, તત્કાલીન પુરી કલેક્ટરે આંતરિક રત્ન ભંડારની ડુપ્લિકેટ ચાવીઓ ધરાવતું એક પરબિડીયું મળી આવ્યું હોવાનો દાવો કર્યો હતો. આ ખુલાસાએ કેસને વધુ જટિલ બનાવ્યો અને મૂળ ચાવીઓ ક્યાં અને કેવી રીતે ગાયબ થઈ ગઈ તે અંગે ઘણા પ્રશ્નો ઉભા કર્યા. અહેવાલ મુજબ, સરકાર દ્વારા રચાયેલી ઉચ્ચ સ્તરીય સમિતિના અધ્યક્ષ ન્યાયાધીશ (નિવૃત્ત) વિશ્વનાથ રથે હાઈકોર્ટના નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું અને કહ્યું કે સમિતિ ત્રણ મહિનામાં ઇન્વેન્ટરી સમાધાન પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે તૈયાર છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે આ એક વ્યાપક અને સંવેદનશીલ પ્રક્રિયા હશે, જેમાં મંદિર વહીવટ અને ભક્તોનો સહયોગ જરૂરી છે.

રત્ન ભંડારમાં ભગવાન જગન્નાથ, બલભદ્ર અને સુભદ્રાના કિંમતી ઝવેરાત અને ઐતિહાસિક અવશેષો છે. રાજ્ય સરકારે પહેલેથી જ જાહેરાત કરી છે કે રત્ન ભંડારમાં સંગ્રહિત તમામ ઝવેરાત અને કિંમતી વસ્તુઓની યાદી બનાવવાની પ્રક્રિયા 2026 ની રથયાત્રા પહેલા પૂર્ણ કરવામાં આવશે. બધાની નજર હવે આગામી વિધાનસભા સત્ર પર છે, જ્યાં આ બહુપ્રતિક્ષિત અહેવાલના પ્રકાશનથી વર્ષોથી ચાલી રહેલા વિવાદનો અંત આવશે તેવી અપેક્ષા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ અહેવાલ માત્ર વહીવટી જવાબદારી સ્થાપિત કરશે નહીં પરંતુ મંદિરની સુરક્ષા અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરવા માટે નક્કર પગલાં લેવા તરફ પણ દોરી જશે.