ભારતીય રેલ્વેમાં મુસાફરી કરતા લાખો મુસાફરોને આગામી સમયમાં મોટી રાહત મળી શકે છે. એક શક્તિશાળી સંસદીય સમિતિએ રેલ્વે મંત્રાલયને સૂચન કર્યું છે કે RAC ટિકિટ પર મુસાફરી કરતા મુસાફરોને ભાડાનો એક ભાગ પરત કરવામાં આવે જેઓ સંપૂર્ણ ભાડું ચૂકવવા છતાં સંપૂર્ણ બર્થ મેળવી શકતા નથી. આ મુદ્દાને 4 ફેબ્રુઆરીએ સંસદમાં રજૂ કરાયેલા પબ્લિક એકાઉન્ટ્સ કમિટી (PAC)ના રિપોર્ટ, ' પંક્ચ્યુઆલિટી એન્ડ જર્ની ટાઇમ ઓફ ટ્રેન ઓપરેશન્સ ઇન ઇન્ડિયન રેલવેઝ' માં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યો છે.

હાલના નિયમો અનુસાર, RAC ક્લાસના મુસાફરોએ કન્ફર્મ ટિકિટ જેટલું જ પૂરું ભાડું ચૂકવવું જરૂરી છે, પરંતુ મુસાફરી દરમિયાન તેમને ફક્ત અડધી બર્થ જ આપવામાં આવે છે. સમિતિએ આ વ્યવસ્થા સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો હતો, અને કહ્યું હતું કે બર્થ આપ્યા વિના પૂરું ભાડું વસૂલવું ગેરવાજબી છે.

સમિતિએ તેના અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું હતું કે, સમિતિ માને છે કે જો કોઈ મુસાફર ચાર્ટ તૈયાર કર્યા પછી પણ RAC ક્લાસમાં રહે છે અને તેને સંપૂર્ણ બર્થ આપવામાં આવતી નથી, તો સંપૂર્ણ ભાડું વસૂલવું ખોટું છે. મંત્રાલયે એક સિસ્ટમ વિકસાવવી જોઈએ જેથી આવા મુસાફરોને તેમના ભાડાનું આંશિક રિફંડ મળી શકે. હાલમાં, IRCTCના નિયમો અનુસાર, જો ટ્રેનના નિર્ધારિત પ્રસ્થાન સમયના 30 મિનિટ પહેલાં RAC ઈ-ટિકિટ રદ ન કરવામાં આવે અથવા TDR ઓનલાઈન ફાઇલ ન કરવામાં આવે તો કોઈ રિફંડ આપવામાં આવતું નથી.

સમિતિની દલીલ છે કે જ્યારે કોઈ મુસાફરને અડધી બર્થ પર મુસાફરી કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે છે, ત્યારે તેમને ફક્ત અડધી સેવા મળે છે, અને તેથી, ચુકવણી પ્રમાણસર હોવી જોઈએ. જો અમલમાં મૂકવામાં આવે, તો આ ભલામણ રેલવેના દાયકાઓ જૂના ભાડા માળખામાં મોટો ફેરફાર હશે.

આ ૧૩ ટ્રેનો પર RAC પ્રતિબંધ

રિપોર્ટમાં એ પણ નોંધવામાં આવ્યું છે કે રેલવેએ આ વર્ષની શરૂઆતથી RAC નિયમોમાં કેટલાક કડક ફેરફારો કર્યા છે. હવે, RAC ટિકિટ ધારકોને વંદે ભારત સ્લીપર એક્સપ્રેસ અને અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ જેવી ૧૩ આધુનિક ટ્રેનોમાં ચઢવાની મંજૂરી નથી. ફક્ત કન્ફર્મ ટિકિટ ધરાવતા મુસાફરો જ આ ટ્રેનોમાં મુસાફરી કરી શકે છે.

ગુવાહાટી (કામખ્યા)-રોહતક અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

ડિબ્રુગઢ-લખનૌ (ગોમતી નગર) અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

નવી જલપાઈગુડી-નાગરકોઈલ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

નવી જલપાઈગુડી-તિરુચિરાપલ્લી અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

અલીપુરદ્વાર-SMVT બેંગલુરુ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

અલીપુરદ્વાર-મુંબઈ (પનવેલ) અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

કોલકાતા (સંત્રાગાચી)-તંબરમ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

કોલકાતા (હાવડા)-આનંદ વિહાર ટર્મિનલ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

કોલકાતા (સિયાલદાહ)-વારાણસી અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

તિરુવનંતપુરમ સેન્ટ્રલ-તંબરમ અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

તિરુવનંતપુરમ ઉત્તર-ચારલાપલ્લી અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

નાગરકોઇલ જંક્શન-મેંગલુરુ જંક્શન અમૃત ભારત એક્સપ્રેસ

સંસદીય સમિતિની ભલામણ બાદ હવે દડો રેલવે મંત્રાલયની કોર્ટમાં છે. મંત્રાલયે હવે નક્કી કરવાનું છે કે તે આ આંશિક રિફંડની ગણતરી કેવી રીતે કરશે અને મુસાફરોના ખાતામાં ડિજિટલી ક્રેડિટ કરવા માટે તે તેના સોફ્ટવેર (CRIS/IRCTC)માં ક્યાં ફેરફારો કરશે.