વિદેશી આયાત પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે, દેશમાં કુદરતી ગેસનું ઉત્પાદન વધારવા પર વધુ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. આ સંદર્ભમાં, ઓઇલ એન્ડ નેચરલ ગેસ કોર્પોરેશન (ONGC), બ્રિટિશ પેટ્રોલિયમ અને રિલાયન્સ ઇન્ડસ્ટ્રીઝ લિમિટેડ સંયુક્ત રીતે એક સામાન્ય ઓફશોર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર (શેર્ડ ગેસ પ્લાન્ટ) બનાવવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. સમગ્ર પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ 1 બિલિયન ડોલર (આશરે રૂ. 8,400 કરોડ) થવાનો અંદાજ છે.
આ પ્રોજેક્ટનો હેતુ ઊંડા સમુદ્રમાંથી કુદરતી ગેસ કાઢવાનો છે. પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ મંત્રાલય દ્વારા શરૂ કરાયેલ આ દરખાસ્ત હજુ પણ તેના પ્રારંભિક તબક્કામાં છે. ઇકોનોમિક ટાઇમ્સના અહેવાલ મુજબ, આ બાબતથી પરિચિત બે ઉદ્યોગ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે પ્રોજેક્ટની શક્યતાનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે હિસ્સેદારો ટૂંક સમયમાં તકનીકી સલાહકારોની નિમણૂક કરી શકે છે.
આ પ્રોજેક્ટ શું લાવશે?
આ પ્રોજેક્ટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે તે કાર્યકારી કાર્યક્ષમતામાં સુધારો કરશે અને મૂડી ખર્ચ ઘટાડશે. અત્યાર સુધી, દરેક કંપની માટે અબજો રૂપિયાના ખર્ચે અલગ અલગ સંશોધન પ્લાન્ટ સ્થાપવાનો નિયમ હતો. જો કે, આ નવા મોડેલમાં, ત્રણેય કંપનીઓ અલગથી રોકાણ કરવાને બદલે એક સામાન્ય હબનો ઉપયોગ કરશે. આનાથી માળખાકીય ખર્ચમાં ઘટાડો થશે અને સંચાલન ખર્ચ ઓછો થશે.
ઘણીવાર, સબસી સર્વેક્ષણ દરમિયાન, ગેસના ભંડાર મળી આવે છે જે ખૂબ મોટા નથી. જો કે, ઊંચા પ્રારંભિક ખર્ચને કારણે, કંપનીઓ તેમને વ્યાપારી રીતે અવ્યવહારુ માનીને છોડી દે છે. જેમ પહેલેથી જ ઉલ્લેખ કર્યો છે, પ્લાન્ટ સ્થાપવા ખૂબ ખર્ચાળ છે. હવે, આ ત્રણ કંપનીઓ વચ્ચેની ભાગીદારી નાના અને અટવાયેલા ભંડારોને નવું જીવન આપશે. એક સામાન્ય પ્લાન્ટની મદદથી, નાના ગેસ કુવાઓમાંથી પણ ગેસ કાર્યક્ષમ રીતે એકત્રિત અને કાઢી શકાય છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ઉત્તર સમુદ્ર મોડેલ પર આધારિત
આ પ્રોજેક્ટ યુરોપિયન ઉત્તર સમુદ્ર મોડેલ પર આધારિત હશે. આ કિસ્સામાં, બે કે ત્રણ મોટી કંપનીઓ પહેલા માળખાગત સુવિધાઓમાં રોકાણ કરે છે. બાદમાં, જો ચોથી કંપનીને આ વિસ્તારમાં ગેસ મળે છે, તો તે આ કંપનીઓને નિશ્ચિત ભાડું અથવા ટોલ ચૂકવીને પ્લાન્ટમાંથી પોતાનો ગેસ સપ્લાય કરી શકે છે.
આ કિસ્સામાં, બે કે ત્રણ મોટા ડેવલપર્સ સંયુક્ત રીતે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું નિર્માણ કરે છે. બાદમાં, જો ચોથી કંપનીને પણ આ વિસ્તારમાં ગેસ મળે છે, તો તે આ કંપનીઓને નિશ્ચિત ભાડું અથવા ટોલ ચૂકવીને તે જ પ્લાન્ટમાંથી પોતાનો ગેસ સપ્લાય કરી શકે છે. હાલમાં, આ પ્લાન્ટને પૂર્ણ થવામાં 3-4 વર્ષ લાગી શકે છે.
કંપનીઓ હાલમાં વિચારી રહી છે કે તેનું માળખું કેવા પ્રકારનું હોવું જોઈએ. બે વિકલ્પો છે: પહેલો "ફ્લોટિંગ પ્રોડક્શન, સ્ટોરેજ અને ઓફલોડિંગ" (FPSO) ટેકનોલોજી છે. આ સમુદ્રમાં તરતો એક મોટો, જહાજ જેવો પ્લાન્ટ છે, જેને ફેક્ટરીમાં પ્રી-ફેબ્રિકેટ કરી શકાય છે અને સીધા સ્થળ પર લાવી શકાય છે. આ સમય બચાવે છે. બીજો વિકલ્પ કોંક્રિટ અને સ્ટીલનું કાયમી ધોરણે પાણીની અંદર એક નિશ્ચિત માળખું બનાવવાનો છે, જે બનાવવામાં વધુ સમય લાગે છે.