શું તમે જાણો છો કે દુનિયામાં કેટલીક સ્ત્રીઓ ૧૦ કરોડ રંગો જોઈ શકે છે, જે સુપરવુમન તરીકે ઓળખાય છે. જ્યારે સામાન્ય માનવી ફક્ત ૧૦ લાખ રંગો જ જોઈ શકે છે. હા, આ જાદુ નથી, પણ ટેટ્રાક્રોમેસી નામની એક દુર્લભ વૈજ્ઞાનિક ઘટના છે. કેટલીક સ્ત્રીઓ એવા રંગો જુએ છે જે પુરુષો જોઈ શકતા નથી. આપણી આંખોમાં ત્રણ પ્રકારના શંકુ કોષો હોય છે જે રંગ ઓળખે છે. જેમાં લાલ, લીલો અને વાદળી રંગનો સમાવેશ થાય છે.

આ ત્રણ રંગના મિશ્રણથી આપણે લગભગ દસ લાખ રંગો જોઈ શકીએ છીએ. આને ટ્રાઇક્રોમેસી કહેવામાં આવે છે. મોટાભાગના લોકો (પુરુષો અને સ્ત્રીઓ) ટ્રાઇક્રોમેટિક હોય છે. ભાગ્યે જ કિસ્સાઓમાં, ખાસ કરીને સ્ત્રીઓમાં, આંખોમાં ચાર શંકુ કોષો હોય છે. ચોથો શંકુ કોષો વિવિધ તરંગલંબાઇઓ શોધી કાઢે છે, જેનાથી તેઓ 100 મિલિયન રંગો જોઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે તેઓ રંગોના ખૂબ જ સૂક્ષ્મ શેડ્સ (જેમ કે આછા ગુલાબી અને ઘેરા ગુલાબી વચ્ચેના સેંકડો તફાવતો) સરળતાથી અલગ કરી શકે છે જે સરેરાશ વ્યક્તિને સમાન દેખાય છે. તે ફક્ત એક ખાસ નવો રંગ નથી, પરંતુ શેડ્સની સંખ્યા અને ઊંડાઈ છે. ઉદાહરણ તરીકે, જ્યાં આપણે લીલા રંગના 100 શેડ્સ જોઈએ છીએ, ત્યાં તેઓ 10,000 જોઈ શકે છે.

આ આનુવંશિકતાને કારણે છે. લાલ અને લીલા શંકુ કોષો માટેના જનીનો એક્સ રંગસૂત્ર પર સ્થિત હોય છે. જો એક એક્સમાં સામાન્ય જનીન હોય અને બીજામાં થોડો અલગ જનીન હોય, તો ચોથો શંકુ કોષ બની શકે છે. પુરુષોમાં ફક્ત એક જ એક્સ રંગસૂત્ર (એક્સવાય) હોય છે, તેથી તેમના માટે આ લગભગ અશક્ય છે. વૈજ્ઞાનિકોનો અંદાજ છે કે વિશ્વમાં બે-ત્રણ ટકા સ્ત્રીઓમાં ટેટ્રાક્રોમેસી માટે આનુવંશિક ક્ષમતા છે, પરંતુ ખૂબ ઓછી (કદાચ થોડાક સો) ખરેખર તેનો ઉપયોગ કરે છે.

ટેટ્રાક્રોમેસીનો ઉત્ક્રાંતિ પક્ષીઓ સાથે જોડાયેલો છે. ઘણા પક્ષીઓ (જેમ કે પોપટ અને કબૂતર) ટેટ્રાક્રોમેટ્સ અથવા પેન્ટાક્રોમેટ્સ છે. તેમનો ચોથો શંકુ કોષ અલ્ટ્રાવાયોલેટ (યુવી) પ્રકાશ જુએ છે, જેનાથી તેઓ પાકેલા ફળ, ફૂલ અમૃત અને સાથી પક્ષીઓ સરળતાથી શોધી શકે છે.

ઉત્ક્રાંતિ દરમિયાન, પ્રારંભિક સસ્તન પ્રાણીઓમાં ફક્ત બે શંકુ કોષો હતા. પછી, પ્રાઈમેટ્સ (વાંદરાઓ અને માનવોના પૂર્વજો)એ  ત્રીજો શંકુ કોષ વિકસાવ્યો જેથી ઝાડ પર લાલ અને પીળા પાકેલા ફળો લીલા પાંદડા સામે સરળતાથી જોઈ શકાય. માનવ ટેટ્રાક્રોમેસી આ પ્રાચીન પ્રણાલીનો એક પ્રકાર છે જે ક્યારેક ક્યારેક ફરીથી સક્રિય થાય છે.

હા, તે કેટલીક સ્ત્રીઓમાં સંપૂર્ણ રીતે કામ કરે છે. એક પ્રખ્યાત ઉદાહરણ ઓસ્ટ્રેલિયન કલાકાર કોન્સેટા એન્ટિકો છે. તે એટલા સૂક્ષ્મ રંગો જુએ છે કે તેના ચિત્રોમાં હજારો શેડ્સ હોય છે. વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણોએ પણ કેટલીક સ્ત્રીઓને વધુ રંગોનો તફાવત બતાવવામાં સક્ષમ હોવાનું દર્શાવ્યું છે. પરંતુ દરેકમાં આ ક્ષમતા હોતી નથી. મોટાભાગની પાસે આનુવંશિક ક્ષમતા હોય છે, પરંતુ તેમના મગજ તેનો ઉપયોગ કરતા નથી. ઓનલાઈન એવા પરીક્ષણો છે જે રંગોના ખૂબ જ નજીકના શેડ્સ દર્શાવે છે. જો તમે સરળતાથી તફાવત કહી શકો છો, તો તમારી પાસે આ ક્ષમતા હોવાની શક્યતા છે. પરંતુ સચોટ પરીક્ષણ માટે વિશિષ્ટ પ્રયોગશાળા પરીક્ષણની જરૂર છે.

ટેટ્રાક્રોમેસી એ કુદરત તરફથી એક સુંદર ભેટ છે જે કેટલીક સ્ત્રીઓને રંગની નવી દુનિયા પ્રગટ કરે છે. તે આપણને યાદ અપાવે છે કે આપણી આંખો કેટલી મર્યાદિત છે અને કુદરત કેટલા રહસ્યો ધરાવે છે. જો તમે એક સ્ત્રી છો અને તમને લાગે છે કે તમે રંગોને ખૂબ નજીકથી જુઓ છો, તો તમે આ દુર્લભ જૂથમાં હોઈ શકો છો.