સુપ્રીમ કોર્ટે ઓબીસી 'ક્રીમી લેયર' અનામતના મુદ્દા અંગે પોતાનો વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા દાખલ કરાયેલી સ્પષ્ટતા અરજીની સુનાવણી કરતી વખતે, કોર્ટે તમામ પક્ષોને 17 સપ્ટેમ્બર, 2026 સુધીમાં તેમના જવાબો રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.

જસ્ટિસ પી.એસ. નરસિંહા અને જસ્ટિસ આર. મહાદેવનની બનેલી બેન્ચે આ મામલાની સુનાવણી કરી. કાર્યવાહી દરમિયાન, બેન્ચે કેન્દ્ર સરકારને કોઈપણ વચગાળાની રાહત આપવાનો કે તેના અગાઉના આદેશના અમલીકરણ પર રોક લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. 11 માર્ચે આપેલા ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે ઓબીસી 'ક્રીમી લેયર'નું નિર્ધારણ ફક્ત માતાપિતાની આવક અથવા માસિક પગાર પર આધારિત ન હોઈ શકે.

કોર્ટે તેના આદેશમાં જણાવ્યું હતું કે આવકની સાથે, માતાપિતાના પદ, સામાજિક દરજ્જો અને રોજગાર શ્રેણી જેવા પરિબળો પણ માપદંડ તરીકે સેવા આપવા જોઈએ. આ ચુકાદા મુજબ, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો બેંકો અને ખાનગી ક્ષેત્રમાં કામ કરતા કર્મચારીઓના બાળકોને ફક્ત ઊંચા પગારના આધારે અનામત લાભો મેળવવાથી વંચિત રાખી શકાય નહીં.

કેન્દ્ર સરકાર હેઠળના કર્મચારી વિભાગએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં એક સ્પષ્ટતા અરજી દાખલ કરી હતી, જેમાં આ ચુકાદાના અમલીકરણમાં સામેલ વ્યવહારુ પડકારોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. સરકારનો દાવો છે કે આ ચુકાદો યુપીએસસી પરીક્ષા 2025 માટેની ભરતી પ્રક્રિયાને અસર કરી રહ્યો છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ કોર્ટને માહિતી આપી હતી કે યુપીએસસી દ્વારા ભલામણ કરાયેલા 958 ઉમેદવારો માટે સેવા ફાળવણી પ્રક્રિયા પહેલાથી જ જૂના નિયમો હેઠળ તેના અંતિમ તબક્કામાં છે. તેમણે દલીલ કરી હતી કે જો આ ચુકાદો પાછલી અસરથી લાગુ કરવામાં આવે તો, સમગ્ર મેરિટ યાદી, કેડર ફાળવણી (જેમ કે આઇએએસ, આઈપીએસ) અને તાલીમ સમયપત્રક ગંભીર રીતે ખોરવાઈ જશે.

તેમણે વધુમાં નોંધ્યું હતું કે આ ચુકાદાથી કેન્દ્ર સરકાર ઉપરાંત 18 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં ચાલી રહેલી ભરતી ઝુંબેશ અને પ્રવેશ પ્રક્રિયાઓ પર નોંધપાત્ર અસર પડશે.

સરકારની ચિંતાઓ સાંભળવા છતાં, સુપ્રીમ કોર્ટે આદેશના અમલીકરણ પર રોક લગાવવાનો ઇનકાર કર્યો હતો અને તમામ પક્ષોને તેમની સ્થિતિ સ્પષ્ટ કરવા માટે સમય આપ્યો હતો. આ બાબતે આગામી સુનાવણી 17 સપ્ટેમ્બર, 2026 ના રોજ થવાની છે