ભારત સરકારે ઈ-સિગારેટ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે, પરંતુ આજે સંસદમાં આ મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો. અનુરાગ ઠાકુરે સંસદમાં નામ લીધા વિના કહ્યું કે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના સાંસદ લોકસભામાં બેસીને ઈ-સિગારેટ પીવે છે. જેના કારણે ભારે હોબાળો થયો. હવે, ઈ-સિગારેટ ફરી હેડલાઈન્સમાં આવી ગઈ છે. એ નોંધનીય છે કે વર્ષો પહેલા, નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના નેતૃત્વ હેઠળની ભારત સરકારે ઈ-સિગારેટ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો. સીતારમણે જણાવ્યું હતું કે તેમના ઉત્પાદન, વિતરણ અને વેચાણ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ છે. તેમણે તેમના ઉપયોગ માટે સજાની જોગવાઈઓ પણ રજૂ કરી હતી.

20 મે, 2019 ના રોજ, ઈન્ડિયન કાઉન્સિલ ઓફ મેડિકલ રિસર્ચ (આઈસીએમઆર) એ કેન્દ્ર સરકારને ઈ-સિગારેટ પર શ્વેતપત્ર બહાર પાડ્યું હતું. આ પેપરમાં ઈ-સિગારેટ પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની માંગ કરવામાં આવી હતી. આ પેપરમાં ઈ-સિગારેટની આડઅસરોની યાદી આપવામાં આવી હતી અને જણાવ્યું હતું કે યુવા પેઢી માને છે કે ધૂમ્રપાનમાં કંઈ ખોટું નથી. જો કે, ઈ-સિગારેટ નિયમિત સિગારેટ જેટલી જ સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે.

ઈ-સિગારેટ એ એક પ્રકારનું ઇલેક્ટ્રોનિક ઇન્હેલર છે જેમાં નિકોટિન અને અન્ય રસાયણો ધરાવતા પ્રવાહી ભરેલું હોય છે. આ ઇન્હેલર બેટરી પાવરનો ઉપયોગ કરીને આ પ્રવાહીને વરાળમાં રૂપાંતરિત કરે છે, જેનાથી યુઝર્સને સિગારેટ પીવાનો અહેસાસ થાય છે.

ઈ-સિગારેટમાં ભરેલા પ્રવાહીમાં ઘણીવાર નિકોટિન અને ક્યારેક તેનાથી પણ વધુ ખતરનાક રસાયણો હોય છે. તેથી, સ્વાસ્થ્ય દ્રષ્ટિકોણથી ઈ-સિગારેટને સંપૂર્ણપણે સલામત ગણી શકાય નહીં. ઈ-સિગારેટનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ધૂમ્રપાનના વિકલ્પ તરીકે થાય છે. સંશોધન દર્શાવે છે કે તેનો ઉપયોગ અસ્થમા સહિત અન્ય ઘણા રોગોનું કારણ બની શકે છે.

વિશ્વભરના ઘણા દેશોએ ઈ-સિગારેટની પ્રતિકૂળ સ્વાસ્થ્ય અસરોને કારણે વધતા મૃત્યુઆંક અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. કેટલાક દેશોએ તેમના પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂક્યો છે, જ્યારે અન્ય લોકોએ તેમના પર આંશિક પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. કેટલાક દેશોએ તેમના વેચાણને કાયદેસર બનાવ્યું છે, પરંતુ ભારતે તેમના પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે.

ઈ-સિગારેટ પીવા બદલ શું સજા છે?

પહેલી વાર ઉલ્લંઘન કરનારાઓને રૂ.૧,૦૦,૦૦૦ નો દંડ, વધુમાં વધુ એક વર્ષની જેલ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. બીજી વાર ઉલ્લંઘન કરનારાઓને રૂ. ૫,૦૦,૦૦૦ નો દંડ, વધુમાં વધુ ત્રણ વર્ષની જેલ અથવા બંને સજા થઈ શકે છે. આમાં ઈ-હુક્કાનો પણ સમાવેશ થાય છે.