એઆઇ આરોગ્ય ક્ષેત્રને પણ નોંધપાત્ર ફાયદાઓ પ્રદાન કરી રહ્યું છે. તે ટૂંકા સમયમાં બીમારીઓનું નિદાન કરવાની ટેકનોલોજીને સક્ષમ બનાવી રહ્યું છે. આ દિશામાં, એક ટેકનોલોજી વિકસાવવામાં આવી છે જે ફક્ત ઉધરસનો અવાજ સાંભળીને શ્વાસના રોગો શોધી શકે છે. એઆઇ પ્લેટફોર્મ, સ્વાસા વિકસાવવામાં આવ્યું છે, જે ખાંસીના અવાજને સાંભળીને શ્વાસના રોગોને ઓળખી શકે છે. આ ટેકનોલોજીને એઇમ્સ તરફથી પણ મંજૂરી મળી ગઈ છે. 

આ એઆઇ-આધારિત એપ્લિકેશન મોબાઇલ ફોન પર ચલાવી શકાય છે. તેમાં યુઝર્સને ફોનમાં બે કે ત્રણ વાર ઉધરસ ખાવી પડશે. આ એપ્લિકેશન ઉધરસના અવાજને રેકોર્ડ કરશે અને તેનું વિશ્લેષણ કરવા માટે એઆઇ અલ્ગોરિધમનો ઉપયોગ કરે છે અને લગભગ આઠ મિનિટમાં એક રિપોર્ટ જનરેટ કરશે જે શ્વાસની બિમારી છે કે નહીં તે દેખાડી દેશે.

નવી દિલ્હી સ્થિત એઈમ્સ ખાતે સેન્ટર ફોર કોમ્યુનિટી મેડિસિનના ડૉ. હર્ષલ રમેશ સાલ્વે સમજાવે છે કે આ એપની સરખામણી ગોલ્ડ સ્ટાન્ડર્ડ સ્પાયરોમેટ્રી ટેસ્ટ સાથે કરવામાં આવી હતી અને તેને ખૂબ અસરકારક જણાયું હતું. આનું પરીક્ષણ કરવા માટે, એઈમ્સ ખાતે આશરે 460 દર્દીઓ પર તેનું પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું હતું. સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે આ એપ શરૂઆતના તબક્કાના અસ્થમા અને ક્રોનિક ઓબ્સ્ટ્રક્ટિવ પલ્મોનરી રોગને સરળતાથી શોધી કાઢે છે. માત્ર ખાંસીથી દર્દીની શ્વસન બિમારી અને તેના વર્તમાન સ્તરનો ખ્યાલ આવી શકે છે.

ડૉ. રમેશ કહે છે કે એક્સ-રે અને સીટી સ્કેનનો ઉપયોગ શ્વસન રોગોનું નિદાન કરવા માટે થાય છે. જોકે, આ એપ્લિકેશન પ્રારંભિક અને મધ્યમ રોગને શોધવાનું સરળ બનાવશે. આ ટેકનોલોજી એવા વિસ્તારોમાં મદદરૂપ થશે જ્યાં સ્પાયરોમેટ્રી જેવી નિદાન તકનીકો ઉપલબ્ધ નથી. ડૉ. રમેશ કહે છે કે હાલમાં તે ઉપલબ્ધ નથી, પરંતુ આશા છે કે ભવિષ્યમાં તે ટીબીનું નિદાન કરી શકશે. તે સ્તર સુધી પહોંચવા માટે કામ ચાલી રહ્યું છે. જો સફળ થાય, તો તે ટીબી શોધમાં એક મોટી સફળતા હશે.