અમેરિકા, ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલ યુદ્ધ વધુને વધુ ખતરનાક બની રહ્યું છે. હુથીઓ સીધા સંઘર્ષમાં ઉતરી ગયા છે અને ઇઝરાયેલ પર મિસાઇલો છોડી રહ્યા છે, તે હવે એક નવા અને નિર્ણાયક વળાંક પર પહોંચી ગયું છે. આ સાથે, યુદ્ધ હવે ત્રણ મોરચા પર ફેલાઈ ગયું છે: ઈરાન, લેબનોન-ઇઝરાયલ મોરચો, અને હવે યમનમાં એક નવો મોરચો ખુલ્યો છે.
હુથી બળવાખોરોએ અત્યાર સુધી આ યુદ્ધમાં સીધો ભાગ લીધો ન હતો. જોકે, ચાર અઠવાડિયાની ગેરહાજરી પછી, તેમના અચાનક હુમલાથી સંકેત મળ્યો છે કે આ યુદ્ધ વધુ તીવ્ર બની શકે છે. ઇઝરાયલી સૈન્યએ પુષ્ટિ આપી છે કે યમનથી મિસાઇલ છોડવામાં આવી હતી, જોકે કોઈ મોટું નુકસાન થયું નથી. તેમ છતાં, આ ઘટનાને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે યુદ્ધના નોંધપાત્ર ફેલાવાના જોખમને વધારે છે.
હુથી લશ્કરી પ્રવક્તાએ દાવો કર્યો હતો કે તેમના લક્ષ્યો "સંવેદનશીલ લશ્કરી સ્થાપનો" હતા અને સતત હુમલાઓની ચેતવણી આપી હતી. આ નિવેદન સૂચવે છે કે આગામી દિવસોમાં હુમલાઓ વધુ તીવ્ર બની શકે છે. શનિવારે, હુતી બળવાખોરોએ ઇઝરાયલ પર એક જ દિવસમાં બે બેલિસ્ટિક મિસાઇલો છોડી, અને દાવો કર્યો કે તેઓએ પોતાનો ઉદ્દેશ્ય પ્રાપ્ત કરી લીધો છે.
ઉત્તર ઇઝરાયલેમાં હિઝબુલ્લાહ હુમલા
આ યુદ્ધની અસર ફક્ત ઇરાન અને ઇઝરાયલ સુધી મર્યાદિત નથી. લેબનોનમાં પણ પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ રહી છે, જ્યાં ઇઝરાયલે ઇરાન સમર્થિત હિઝબુલ્લાહ ઠેકાણાઓ પર હુમલાઓ તીવ્ર બનાવ્યા છે. એક હુમલામાં લેબનીઝ પત્રકારો અને બચાવ કાર્યકરોના મૃત્યુના અહેવાલોએ આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતા વધારી છે. હિઝબુલ્લાહ ઉત્તર ઇઝરાયલ અને ગોલાન હાઇટ્સમાં રોકેટ અને ડ્રોન હુમલાઓ કરી રહ્યું છે. ઘણા વિસ્તારોમાં નોંધપાત્ર નુકસાનના અહેવાલો આવ્યા છે.
દરમિયાન, ઇરાન પણ સતત બદલો લઈ રહ્યું છે. તેણે સાઉદી અરેબિયામાં એક એરબેઝ પર હુમલો કર્યો, જેમાં યુએસ સૈનિકો ઘાયલ થયા, જ્યારે કુવૈત, યુએઈ અને ઓમાન જેવા દેશોમાં પણ હુમલાઓના અહેવાલો સામે આવ્યા છે. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઇરાન સમગ્ર ક્ષેત્રમાં તેની લશ્કરી શક્તિનો સતત ઉપયોગ કરી રહ્યો છે.
બે દરિયાઈ માર્ગો પર કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી છે
પરંતુ આ સમગ્ર પરિસ્થિતિમાં સૌથી મોટો ખતરો દરિયાઈ માર્ગો છે. હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ, જેમાંથી વિશ્વના લગભગ 20% તેલ પસાર થાય છે, તે પહેલાથી જ વર્ચ્યુઅલ રીતે અવરોધિત છે. જો હુથીઓ બાબ અલ-મંડેબ સ્ટ્રેટને પણ નિશાન બનાવે છે, તો તે વૈશ્વિક વેપારને બેવડો ફટકો પહોંચાડશે.
લાલ સમુદ્રને હિંદ મહાસાગર સાથે જોડતો બાબ અલ-મંડેબ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગોમાંનો એક છે. એશિયા, યુરોપ અને આફ્રિકા વચ્ચે તેમાંથી નોંધપાત્ર પ્રમાણમાં વેપાર પસાર થાય છે. જો આ માર્ગ બંધ કરવામાં આવે છે, તો જહાજોને આફ્રિકાના કેપ ઓફ ગુડ હોપની આસપાસ ફરવું પડશે, જેનાથી સમય અને ખર્ચ બંનેમાં વધારો થશે.
આની સીધી અસર વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર પડશે. તેલના ભાવ પહેલાથી જ વધી ગયા છે, અને જો પુરવઠો વધુ વિક્ષેપિત થાય છે, તો ફુગાવો ઝડપી બની શકે છે. પુરવઠા શૃંખલાઓમાં વિક્ષેપ ઓટોમોબાઈલ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઉત્પાદન ક્ષેત્રો પર પણ ગંભીર અસર કરશે.
મધ્ય પૂર્વમાં યુએસ લશ્કરી હાજરીનો વિસ્તાર
યુએસ પણ ઝડપથી તેની લશ્કરી હાજરીનો વિસ્તાર કરી રહ્યું છે. યુએસ સંરક્ષણ વિભાગ, પેન્ટાગોન, મધ્ય પૂર્વમાં હજારો મરીન મોકલ્યા છે. 2,500 મરીન અને 3,500 સૈનિકો ધરાવતી પ્રથમ ટુકડી આ પ્રદેશમાં પહોંચી ગઈ છે. આ ઉપરાંત, યુએસ આર્મીના 82મા એરબોર્ન ડિવિઝનના સૈનિકોને તૈનાત કરવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે.
જોકે યુએસ સેક્રેટરી ઓફ સ્ટેટ માર્કો રુબિયો કહે છે કે અમેરિકા જમીન પર સૈનિકો તૈનાત કર્યા વિના પણ તેના લક્ષ્યો પ્રાપ્ત કરી શકે છે, અહેવાલો એ પણ સૂચવે છે કે પેન્ટાગોન ઈરાનમાં મર્યાદિત ભૂમિ કાર્યવાહીની તૈયારી કરી રહ્યું છે. આમાં ખાસ દળો અને નિયમિત સૈનિકોની તૈનાતીનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
યુએસ-ઇઝરાયલ યુદ્ધ અને ઈરાનનું સંરક્ષણ
રાજકીય પરિસ્થિતિ પણ ઝડપથી વિકસી રહી છે. રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ યુદ્ધનો ઝડપથી અંત લાવવા માંગે છે, પરંતુ તેમણે ઈરાનને ચેતવણી પણ આપી છે કે જો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ખોલવામાં નહીં આવે, તો તેના ઉર્જા સ્થાપનો પર હુમલો કરવામાં આવશે. જો કે, ઈરાન સતત કહે છે કે સ્ટ્રેટ ફક્ત "દુશ્મનો" માટે બંધ છે. વધુમાં, ઇઝરાયલ ટ્રમ્પના નિવેદનોથી વિપરીત, ઈરાનમાં હુમલા કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
બીજી બાજુ, ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે જો તેમના દેશના આર્થિક અથવા ઉર્જા સ્થાપનોને નિશાન બનાવવામાં આવશે, તો પ્રતિક્રિયા "ખૂબ જ કઠોર" હશે. ઈરાની યુનિવર્સિટી પરના હુમલા બાદ, ઈરાને પહેલાથી જ ઈઝરાયલી અને અમેરિકન શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવાની ચેતવણી આપી છે. ઉદાહરણ તરીકે, ઈરાન હાલમાં "આંખ બદલ આંખ" ની વ્યૂહરચના સાથે યુદ્ધમાં પોતાનો બચાવ કરી રહ્યું છે.