રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર મુસાફરી કરનારાઓ માટે મહત્વપૂર્ણ સમાચાર છે. સરકાર 1 એપ્રિલ, 2026 થી રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ ટોલ પ્લાઝા પર રોકડ વ્યવહારોને સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સરકાર ટોલ વસૂલાત પ્રક્રિયાને ડીજીટલ કરવાનું વિચારી રહી છે. પરિણામે, ટોલ પ્લાઝા પર ચુકવણીઓ આખરે ફાસ્ટેગ અને યુપીઆઈ જેવા ડિજિટલ મોડ્સ પર આધાર રાખી શકે છે.

વર્તમાન નિયમો અનુસાર, જો વાહનમાં માન્ય ફાસ્ટેગ નથી અથવા ફાસ્ટેગ કામ કરતું નથી, તો નિયમિત ટોલ કરતાં બમણો ટેક્સ વસૂલવામાં આવે છે. જે લોકો યુપીઆઈ નો ઉપયોગ કરીને ચૂકવણી કરવાનું પસંદ કરે છે તેમને તેમના વાહન શ્રેણીના આધારે 1.25 ગણો ટોલ ટેક્સ ચૂકવવો જરૂરી છે.

આ અંગે બોલતા, એક સંબંધિત અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, રોકડ ચુકવણી ઘટાડવાના વિકલ્પ તરીકે નવેમ્બરમાં યુપીઆઈ ચુકવણીઓ શરૂ કરવામાં આવી હતી, જે પછી કુલ ટોલ વસૂલાતના આશરે 2 ટકા હિસ્સો ધરાવતી હતી. ત્યારથી રોકડ ચુકવણીઓમાં આશરે 1 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જે થોડા મહિના પહેલા રોકડમાં એકત્રિત કરવામાં આવતી રકમનો અડધો ભાગ છે. બધા ટોલ પ્લાઝામાં યુપીઆઈ ચુકવણી સિસ્ટમ છે.

એક અહેવાલમાં એ પણ ખુલાસો થયો છે કે સરકાર ઓવરલોડિંગ દંડના મુદ્દાને ઉકેલવા માટે કામ કરી રહી છે, જે હાલમાં મોટાભાગે રોકડમાં ચૂકવવામાં આવે છે. કેશલેસ ઓવરલોડિંગ દંડની ચુકવણીને વધુ સચોટ અને સરળ બનાવવા માટે એક પ્રસ્તાવ પર વિચારણા કરવામાં આવી રહી છે.

એનએચઆઈએ જણાવ્યું હતું કે, પ્રસ્તાવિત પગલાનો હેતુ ઇલેક્ટ્રોનિક ટોલ કલેક્શનના ફાયદાઓને એકીકૃત કરવાનો અને ફી પ્લાઝા કામગીરીની કાર્યક્ષમતા અને વિશ્વસનીયતા વધારવાનો છે.

સરકારના નિયમનો હેતુ ટ્રાફિક ભીડ અને હાઇવે પર લાંબી કતારોથી વપરાશકર્તાઓને રાહત આપવાનો છે. વ્યવહાર, ફેરફાર આપવા અથવા પ્રાપ્ત કરવા અને રસીદો જારી કરવામાં સમય લાગવાને કારણે રોકડ ચુકવણી ઘણીવાર વધુ સમય લે છે. આનાથી ઘણીવાર ટોલ પ્લાઝા પર લાંબી કતારો લાગે છે. ડિજિટલ ચુકવણી વાહનોને રોકાયા વિના હાઇવે પાર કરવાની મંજૂરી આપશે. આનાથી વપરાશકર્તાઓ માટે મુસાફરી સરળ બનશે અને ટોલ વ્યવહારોમાં એકરૂપતા અને પારદર્શિતા આવશે. ટોલ ચોરી અથવા છેતરપિંડીની શક્યતા સંપૂર્ણપણે દૂર થશે.

ટોલ પ્લાઝા પર ડિજિટલ ચુકવણીથી દેશને વાર્ષિક 87,000 કરોડ રૂપિયાની બચત થશે

કતારોમાં ઉભા રહેવાથી માત્ર સમયનો બગાડ જ નહીં પરંતુ ઇંધણનો પણ બગાડ થાય છે. એક અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું છે કે ટોલ પ્લાઝા પર ડિજિટલ ચુકવણીથી દેશને વાર્ષિક રૂ.87,000 કરોડની બચત થશે. તમે ઘણીવાર ટોલ પ્લાઝા પર રોકડ રકમને લઈને ડ્રાઇવરો અને ટોલ કર્મચારીઓ વચ્ચે ઝઘડા જોયા હશે; ડિજિટલ સિસ્ટમ આ સમસ્યાને દૂર કરશે. સરકાર ભવિષ્યમાં અવરોધ-મુક્ત ટોલિંગ શરૂ કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેનો અર્થ એ થાય કે વાહન જે ગતિએ મુસાફરી કરી રહ્યું છે તેના આધારે ટોલ કાપવામાં આવશે. આ માટે રોકડ રહિત ચુકવણીઓ મહત્વપૂર્ણ છે.