ભારતમાં એસજે-100 (સુખોઈ સુપરજેટ 100) વિમાનોના ઉત્પાદન માટે એચએએલ (હિન્દુસ્તાન એરોનોટિક્સ લિમિટેડ) અને રશિયાના યુએસી (યુનાઇટેડ એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન) વચ્ચે થયેલા તાજેતરના કરારથી સંરક્ષણ વર્તુળોમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે. હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું નાગરિક વિમાનો પછી ખતરનાક સુખોઈ એસયુ-57 ફાઇટર જેટ ભારતીય વાયુસેના કાફલામાં જોડાશે?

નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રમાં ભારત અને રશિયા વચ્ચેનો આ કરાર મેક ઇન ઇન્ડિયા તરફ એક મોટું પગલું છે. એસજે-100 એક પ્રાદેશિક જેટ છે, અને તેનું સ્થાનિક ઉત્પાદન ભારતના એરોસ્પેસ ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ ભાગીદારી ભવિષ્યના લશ્કરી કરારો માટે ટેસ્ટ કેસ તરીકે સેવા આપી શકે છે.

રશિયન એરોસ્પેસ કંપનીના એક ઉચ્ચ અધિકારીએ પોતે દાવો કર્યો હતો કે ભારત અને રશિયા ભારતમાં પાંચમી પેઢીના સુખોઈ એસયુ-57 ઈ ફાઇટર એરક્રાફ્ટના સંયુક્ત ઉત્પાદનની શક્યતા શોધવા માટે ટેકનિકલ પાસાઓ પર ચર્ચા કરી રહ્યા છે. જોકે, ભારત તરફથી અધિકારીના દાવા પર કોઈ પ્રતિક્રિયા આવી નથી. રશિયાના યુનાઇટેડ એરક્રાફ્ટ કોર્પોરેશન (યુએસી) ના ચીફ એક્ઝિક્યુટિવ ઓફિસર (સીઈઓ) વાદિમ બદ્યખાએ હૈદરાબાદના બેગમપેટ એરપોર્ટ પર વિંગ્સ ઇન્ડિયા એર શો દરમિયાન રશિયન પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, અમે આ કરાર પર ટેકનિકલ વાટાઘાટોના અદ્યતન તબક્કામાં છીએ. અમારા અનુભવને જોતાં, એવા કરારો પર હસ્તાક્ષર કરવામાં આવશે જે ઘણા દાયકાઓ સુધી અમારા સહયોગની દિશા નક્કી કરશે. રશિયાએ પ્રદર્શન દરમિયાન તેના નવીનતમ પ્રાદેશિક પરિવહન વિમાન - ઇલ્યુશિન આઈએલ-114-300 અને સુખોઈ એસજે-100 - પ્રદર્શિત કર્યા. બદેખાએ દાવો કર્યો હતો કે બંને પક્ષો હાલમાં એસયુ-30 વિમાનના ઉત્પાદન માટે ઉપયોગમાં લેવાતી સુવિધાઓ પર એસયુ-57 ફાઇટર્સના લાઇસન્સ પ્રાપ્ત ઉત્પાદન અને આ હેતુ માટે ભારતીય ઉદ્યોગ અને ભારતીય સિસ્ટમનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવાની ચર્ચા પણ કરી રહ્યા છે.

ભલે રશિયા ભારતને એસયુ-57 ઓફર કરી રહ્યું હોય, ભારતનો સામનો કેટલાક મુશ્કેલ વિકલ્પોનો સામનો કરવો પડે છે. ભારત પોતાનું સ્વદેશી 5મી પેઢીનું વિમાન, એએમસીએ વિકસાવી રહ્યું છે. એસયુ-57 ખરીદવાથી આ સ્વદેશી પ્રોજેક્ટના બજેટ અને પ્રાથમિકતા પર અસર પડી શકે છે. વધુમાં, યુએસ પ્રતિબંધોનો ખતરો હંમેશા રશિયા સાથેના મુખ્ય સંરક્ષણ સોદાઓ પર રહે છે. ભારત હવે ફક્ત ખરીદી કરવામાં રસ ધરાવતું નથી, પરંતુ ભારતમાં ઉત્પાદન કરવામાં અને સંપૂર્ણ ટેકનોલોજી મેળવવામાં રસ ધરાવે છે.